Grab lấn sân tài chính số, tham vọng fintech số 1 Đông Nam Á

Khi thị trường gọi xe và giao nhận ngày càng cạnh tranh và tốc độ mở rộng không còn bùng nổ như giai đoạn trước, Grab bắt đầu chuyển trọng tâm sang xây dựng một hệ sinh thái tài chính toàn diện, từ thanh toán số đến ngân hàng, tín dụng và các dịch vụ tài chính dành cho người dùng cá nhân cũng như doanh nghiệp.

Những bước đi gần đây của Grab cho thấy công ty không còn xem fintech là một mảng hỗ trợ cho hoạt động cốt lõi mà đang từng bước biến tài chính số thành trụ cột kinh doanh quan trọng bên cạnh dịch vụ di chuyển và giao nhận. Thương vụ tăng quyền kiểm soát tại Superbank của Indonesia là ví dụ mới nhất cho thấy tham vọng mở rộng quy mô tài chính số trên toàn khu vực.

Từ ví điện tử đến mạng lưới ngân hàng số khu vực

Hành trình fintech của Grab bắt đầu với các giải pháp thanh toán số nhằm phục vụ người dùng trong hệ sinh thái gọi xe và giao đồ ăn. Công ty này cung cấp các siêu ứng dụng tại Campuchia, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Sau vài năm, Grab phát triển một hệ sinh thái tài chính số với các dịch vụ như GrabPay, GXS Bank (Singapore và Malaysia), Superbank (Indonesia) và GrabFin, cung cấp thanh toán số, ngân hàng số, tín dụng, bảo hiểm và các giải pháp tài chính được tích hợp trực tiếp vào hệ sinh thái super app của mình.

Theo báo cáo tài chính của Grab, chiến lược hiện nay của công ty là xây dựng các sản phẩm tài chính được tích hợp trực tiếp vào hệ sinh thái thay vì phát triển như một nền tảng tách biệt.

Một bước ngoặt quan trọng xuất hiện khi Grab tham gia lĩnh vực ngân hàng số thông qua GXS Bank, liên doanh giữa Grab và Singtel của Singapore.

Mới đây, Grab tiếp tục đẩy mạnh tham vọng tài chính số tại Đông Nam Á thông qua việc tăng quyền kiểm soát đối với Superbank của Indonesia. Sau khi Singtel chuyển nhượng cổ phần của mình cho GXS Bank, tỷ lệ sở hữu trực tiếp và gián tiếp của Grab tại Superbank sẽ vượt mốc 50%, đưa ngân hàng số này trở thành công ty con của tập đoàn.

Sau khi giao dịch hoàn tất vào tháng 5/2026, kết quả tài chính của Superbank sẽ được hợp nhất vào mảng dịch vụ tài chính của Grab.

Theo Grab, thương vụ này là một phần trong chiến lược mở rộng ngân hàng số trên quy mô khu vực, đồng thời giúp tăng cường kết nối giữa Superbank với các hoạt động của GXS tại Singapore và Malaysia. Công ty cho biết sẽ cập nhật thêm các tác động tài chính của thương vụ tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý II năm 2026 diễn ra vào tháng 8.

Indonesia đặc biệt quan trọng bởi đây là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á với hơn 280 triệu dân và tốc độ số hóa tài chính ngày càng nhanh. Quốc gia này vẫn còn hàng chục triệu người chưa tiếp cận đầy đủ với dịch vụ ngân hàng truyền thống, tạo ra dư địa lớn cho các nền tảng tài chính số phát triển.

Superbank hiện sở hữu hơn 6 triệu khách hàng và xử lý hơn một triệu giao dịch mỗi ngày. Ngân hàng này đã đạt lợi nhuận trong năm tài chính đầu tiên và ghi nhận tốc độ tăng trưởng tài sản mạnh.

Tính đến tháng 4/2026, tổng tài sản Superbank đạt khoảng 24 nghìn tỷ rupiah, tương đương khoảng 1,4 tỷ USD. Khoảng 60% khách hàng của Superbank cũng đang sử dụng Grab hoặc OVO, phản ánh mức độ liên kết ngày càng sâu giữa ngân hàng số với hệ sinh thái tiêu dùng của Grab.

Sự tích hợp này cho phép Grab tiếp cận người dùng với chi phí thấp hơn so với ngân hàng truyền thống. Thay vì phải chi mạnh cho marketing để tìm kiếm khách hàng mới, Grab có thể tận dụng hàng chục triệu người dùng sẵn có để phân phối các sản phẩm tài chính.

Fintech trở thành động lực tăng trưởng mới của Grab

Lợi thế lớn nhất của Grab trong cuộc đua fintech không nằm ở việc sở hữu ngân hàng số mà nằm ở dữ liệu. Mỗi chuyến xe, đơn giao hàng, giao dịch thanh toán hay hoạt động của merchant đều tạo ra lượng lớn dữ liệu về hành vi người dùng. Đây là nguồn thông tin quan trọng giúp Grab xây dựng mô hình đánh giá tín dụng hiệu quả hơn.

Trong mô hình ngân hàng truyền thống, việc đánh giá người vay thường phụ thuộc vào lịch sử tín dụng hoặc tài sản đảm bảo. Với Grab, công ty có thể đánh giá mức độ ổn định thu nhập của tài xế, tần suất giao dịch của merchant hay hành vi chi tiêu của người dùng để đưa ra quyết định cho vay phù hợp hơn.

Ban lãnh đạo Grab cho rằng chiến lược hệ sinh thái mang lại hai lợi thế lớn. Thứ nhất là khả năng phân phối quy mô lớn với chi phí thấp nhờ lượng người dùng sẵn có. Thứ hai là năng lực đánh giá tín dụng được cải thiện thông qua dữ liệu nội bộ. Đây được xem là nền tảng giúp Grab cạnh tranh với các ngân hàng truyền thống.

Vai trò ngày càng quan trọng của fintech cũng phản ánh trong kết quả kinh doanh gần đây. Trong quý đầu tiên của năm 2026, Grab ghi nhận doanh thu khoảng 955 triệu USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước. EBITDA điều chỉnh tăng khoảng 46% trong khi công ty tiếp tục duy trì lợi nhuận. Ban lãnh đạo cho biết dịch vụ tài chính cùng trí tuệ nhân tạo sẽ là hai yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy tăng trưởng trong những năm tới.

Theo Reuters, công ty đặt cược vào trí tuệ nhân tạo và các dịch vụ mới trong đó có fintech để tăng gấp ba lợi nhuận vào năm 2028. Grab hiện đang sử dụng công nghệ để cải thiện phát hiện gian lận, đánh giá rủi ro tín dụng, cá nhân hóa sản phẩm tài chính và tự động hóa vận hành. Khi quy mô khách hàng ngày càng lớn, khả năng vận hành hiệu quả sẽ quyết định mức độ thành công của mô hình ngân hàng số.

Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Alex Hungate cho biết, công ty cũng đang mở rộng các dịch vụ tài chính của mình và có thể sử dụng dữ liệu để thẩm định khoản vay chính xác hơn so với các ngân hàng truyền thống. Grab đã mở rộng thị trường ra ngoài khu vực Đông Nam Á, bao gồm cả việc mua lại nền tảng quản lý tài sản Stash của Mỹ.

Ông Hungate khẳng định rằng, cách sử dụng tiền mặt "ưu tiên và tốt nhất" của Grab là tái đầu tư vào Đông Nam Á để thúc đẩy tăng trưởng nội tại, mặc dù công ty vẫn sẵn sàng thực hiện một số thương vụ mua lại có chọn lọc.

Tuy nhiên, con đường phát triển fintech của Grab không hoàn toàn thuận lợi. Theo Simply Wall thuộc Sanlam Private Wealth, công ty đang phải đối mặt với cạnh tranh ngày càng mạnh từ ngân hàng truyền thống, fintech địa phương và các tập đoàn công nghệ lớn đang tham gia lĩnh vực tài chính số, đặc biệt tại Việt Nam và Đông Nam Á. Ngoài ra, việc mở rộng tín dụng luôn đi kèm rủi ro nợ xấu, đặc biệt tại các thị trường mới nổi nơi dữ liệu tài chính cá nhân vẫn còn hạn chế.

Bất ổn kinh tế tại các thị trường lớn như Thái Lan và Indonesia, cùng các yếu tố toàn cầu như suy giảm tiêu dùng hoặc căng thẳng thương mại, có thể tác động tiêu cực đến nhu cầu chi tiêu và các nguồn thu chính của Grab.

Ngoài ra, thay đổi quy định về lao động, fintech hoặc cấp phép hoạt động có thể làm tăng chi phí tuân thủ, trong khi các khoản đầu tư lớn vào xe tự lái và điện khí hóa vẫn tiềm ẩn rủi ro về chi phí và khả năng thương mại hóa.

Khung pháp lý cũng là một thách thức đáng kể. Đông Nam Á không phải là một thị trường thống nhất mà gồm nhiều quốc gia với quy định khác nhau về ngân hàng, thanh toán và dữ liệu người dùng. Điều này khiến việc mở rộng quy mô khu vực trở nên phức tạp hơn đáng kể.

Dù vậy, hướng đi của Grab đang ngày càng rõ ràng. Công ty không chỉ muốn trở thành ứng dụng phục vụ nhu cầu di chuyển hay giao nhận mà đang hướng tới mục tiêu xây dựng một hạ tầng tài chính số phục vụ hàng trăm triệu người dùng Đông Nam Á, trong đó fintech hướng tới trở thành chương tăng trưởng lớn tiếp theo của Grab trong thập kỷ tới.