'Gót Asin' dẫn đến sai phạm nghìn tỷ của Tập đoàn Cao su
Nguyễn Hà -
14/12/2017 15:50 (GMT+7)
Việc mở rộng đầu tư đa ngành là một trong những sai lầm dẫn đến hậu quả mà đến nay Tập đoàn vẫn chưa khắc phục xong.
Công nhân Tập đoàn cao su đang làm việc.
Năm cựu lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) và các công ty con trực thuộc vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) khởi tố với tội danh cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng tại công ty mẹ, Tổng công ty Cao su Đồng Nai, Công ty Cao su Phú Riềng. Những sai phạm này xảy ra trong giai đoạn 2006-2011, tức là chỉ trong vòng 5 năm đầu tiên đơn vị này chuyển đổi sang mô hình Tập đoàn.
VRG tiền thân là Ban cao su Nam bộ và chuyển thành Tổng công ty Cao su Việt Nam (trực thuộc Bộ Nông nghiệp) từ tháng 7/1977. Sau gần 30 năm hoạt động theo mô hình tổng công ty, cuối năm 2006, đơn vị này chuyển sang mô hình công ty mẹ - Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam theo Quyết định của Thủ tướng với nguồn vốn Nhà nước là 2.600 tỷ đồng. Đến năm 2010, công ty mẹ của tập đoàn được chuyển thành Công ty TNHH MTV do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Dù thay đổi mô hình, song trong suốt nhiều năm VRG vẫn giữ vai trò là tổ chức có ảnh hưởng mạnh nhất đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các công ty khai thác cao su của Việt Nam. Tổng tài sản toàn tập đoàn tăng gần 3 lần trong 5 năm, từ 14.350 tỷ đồng (năm 2006) lên 40.000 tỷ đồng vào năm 2010. Mức doanh thu tăng 2,7 lần, đạt trên 75.600 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế tăng gấp 3 lần đạt 23.100 tỷ đồng.
Tuy nhiên, cũng trong giai đoạn này, VRG theo đuổi chiến lược lấy lợi nhuận cao su để mở rộng đầu tư đa ngành, mà vào thời điểm đó lãnh đạo đơn vị này đã nhận định rằng rất "đúng đắn".
Thời điểm 2007, tức là chỉ một năm sau khi chuyển đổi sang mô hình mới, bằng nguồn vốn tích lũy, VRG đã đầu tư vào 46 dự án thuộc các ngành kinh tế, kỹ thuật, dịch vụ trong nước cũng như quốc tế theo hướng đa ngành nghề, đa sản phẩm và đa sở hữu. Trong đó, có 31 dự án do Tập đoàn và các đơn vị thành viên tham gia góp vốn chi phối với mức 51-100% vốn điều lệ.
Trong một cuộc họp với lãnh đạo Chính phủ năm 2009, lãnh đạo VRG khi đó kiến nghị việc ưu tiên giao cho Tập đoàn là chủ đầu tư các dự án khi chuyển mục đích sử dụng đất từ đất trồng cao su sang đầu tư cơ sở hạ tầng khu công nghiệp, khu dân cư.
Đến cuối 2010, lãnh đạo đơn vị này vẫn định hướng chiến lược những năm tiếp theo của tập đoàn là đa dạng hóa ngành nghề, mở rộng quy mô và lĩnh vực hoạt động. Ở giai đoạn này, Tập đoàn cũng đã đầu tư vốn triển khai trồng hàng chục nghìn ha cao su tại Lào, Campuchia.
Tuy nhiên, chính hoạt động đầu tư đa ngành và đầu tư ra nước ngoài, nhưng quản lý buông lỏng, dẫn đến nguy cơ mất vốn trở thành một trong những sai phạm lớn nhất được chỉ ra trong kết luận của Thanh tra Chính phủ công bố năm 2014 khi cơ quan này tiến hành thanh - kiểm tra hoạt động của VRG từ năm 2006-2011.
Theo cơ quan thanh tra, nhiều khoản đầu tư rất lớn ra ngoài ngành nghề kinh doanh chính trong nhiều năm không thu được lợi nhuận, lỗ, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ gây mất vốn giá trị lớn mà đến nay đơn vị này cũng chưa khắc phục xong.
Thanh tra Chính phủ cho biết, đến cuối 2011, VRG đã đầu tư ra ngoài ngành hơn 2.420 tỷ đồng, chiếm hơn 13% vốn điều lệ và 13,25% tổng vốn đầu tư tài chính. Số tiền này chủ yếu lấy từ nguồn vốn điều lệ do nhà nước đầu tư. Tuy nhiên, do đầu tư dàn trải, thiếu tính toán nên tỷ lệ lợi suất thu được rất thấp, chỉ đạt chưa đầy 4%. Đó còn chưa kể rất nhiều khoản đầu tư trong nhiều năm không thu được lợi nhuận hoặc có nguy cơ mất vốn lớn.
Cụ thể, Tập đoàn này đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào các công ty hoạt động trong lĩnh vực thủy điện, xi măng, xây dựng, ngân hàng... Trong đó, khoảng gần 400 tỷ tại Công ty cổ phần đầu tư thủy điện VRG Phú Yên, Công ty cổ phần xi măng FICO Tây Ninh, Tổng công ty xây dựng miền Trung nhưng trong 5 năm liên tục (từ 2006 - 2011) không có lợi nhuận được chia. Chi hơn 600 tỷ đồng để đầu tư vào lĩnh vực kinh doanh khách sạn, thép... nhưng suốt từ năm 2008-2011, VRG cũng không có lợi nhuận được chia. Từ năm 2012, VRG thực hiện việc thoái vốn nhưng đến tháng 5/2013 vẫn còn 23 doanh nghiệp giá trị vốn đã đầu tư hơn 2.100 tỷ đồng.
Quá trình thanh tra còn phát hiện, một số lãnh đạo VRG tham gia góp vốn cá nhân, gia đình để sáng lập và lãnh đạo, quản lý, điều hành hoạt động Công ty cổ phần chế biến và xuất nhập khẩu thủy sản Đồng Tháp (DSEC). Một số công ty "con" của VRG cũng tham gia góp vốn vào DSEC khi chưa được tập đoàn đồng ý; cá biệt có đơn vị dùng cả quỹ phúc lợi để đầu tư, góp vốn vào công ty "sân sau" của các quan chức ngành cao su.
Thanh tra cũng chỉ rõ, VRG chủ trương việc đầu tư góp vốn thành lập Công ty Cao su Phú Riềng - Kratie để đầu tư trồng cao su tại Campuchia, nhưng đã xảy ra nhiều sai phạm nghiêm trọng trong khâu khảo sát, lập dự án, dẫn đến thiệt hại có thể hơn 483 tỷ đồng. Đơn vị này còn thực hiện vay vốn, bảo lãnh vay vốn ngân hàng và sử dụng sai mục đích gần 1,9 triệu USD chưa thu hồi được...
Hàng loạt sai phạm trong quản lý, điều hành, sử dụng vốn và tài sản tại VRG mà Thanh tra Chính phủ yêu cầu xử lý về kinh tế số tiền gần 8.400 tỷ đồng.
Tuy nhiên, sau kết luận thanh tra này, VRG đã chưa thực hiện nghiêm kiến nghị xử lý. Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước năm 2016 cho biết, VRG chậm thoái vốn tại 11 doanh nghiệp có hoạt động đầu tư vào lĩnh vực bất động sản. VRG cũng là cái tên được nhắc đến đầu tiên trong danh sách quản lý nợ phải thu chưa chặt chẽ, dẫn đến nợ khó đòi phát sinh tới hơn 2.077 tỷ đồng.
Các khoản cho vay, bảo lãnh, hỗ trợ vốn trong nội bộ tiềm ẩn nguy cơ khó đòi, mất vốn của VRG ở công ty mẹ là 102 tỷ đồng, Cao su Phú Riềng là 180 tỷ. Ngoài ra, tên của tập đoàn này cũng được nhắc liên tục trong các vấn đề về quản lý đất đai và chưa đánh giá trách nhiệm của đại diện phần vốn nhà nước tại các công ty thua lỗ...
Đầu tháng 12 vừa qua, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Công an báo cáo điều tra, xử lý sai phạm có dấu hiệu tội phạm tại Tập đoàn Cao su và dẫn đến quyết định khởi tố 5 cựu lãnh đạo.
Năm 2013, Thủ tướng phê duyệt đề án tái cơ cấu Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam giai đoạn 2012-2015 với mục tiêu tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh chính là trồng, chăm sóc và chế biến cao su. Liên quan đến tái cơ cấu tài chính và đầu tư, đề án bao gồm việc thoái 100% vốn góp của công ty mẹ - tập đoàn tại 23 doanh nghiệp, thoái một phần vốn góp của công ty mẹ - tập đoàn tại 2 doanh nghiệp.
Hồi tháng 9 vừa qua, tập đoàn này đã công bố phương án cổ phần hóa với giá trị thực tế của doanh nghiệp cho mục đích xác định quy mô vốn điều lệ là 40.736 tỷ đồng, trong đó phần vốn Nhà nước chiếm hơn 95%. Góp phần lớn trong số này là quỹ đất rộng 244.000 ha phân bố rộng khắp tại 18 tỉnh thành trên cả nước, thuộc quyền sở hữu của công ty mẹ và các đơn vị thành viên. VRG dự kiến thu về gần 13.000 tỷ đồng từ bán một tỷ cổ phần trong lần đầu phát hành cổ phiếu ra công chúng.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
(VNF) - Tập đoàn Gulf mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài của Việt Nam trong tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, thông qua đầu tư dài hạn vào điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Thái Lan (SEC) Wisit Wisitsora-at đánh giá Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư tại Đông Nam Á với nhiều tiềm năng phát triển và triển vọng tăng trưởng tích cực.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM được đánh giá là thách thức lớn trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, chi phí đầu vào gia tăng và sức ép cạnh tranh mạnh. Tuy nhiên, với vai trò đầu tàu kinh tế cùng hàng loạt động lực mới từ đầu tư công, cải cách thể chế, hạ tầng liên vùng và các ngành công nghệ cao, nhiều chuyên gia cho rằng đây không chỉ là mục tiêu mang tính kỳ vọng mà còn là bước đi cần thiết để thành phố bứt phá, dẫn dắt tăng trưởng của cả nền kinh tế.
(VNF) - Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số Việt Nam không còn cách nào khác ngoài đổi mới tư duy điều hành, cải cách thể chế mạnh mẽ và tạo ra các dư địa tăng trưởng mới. Nếu vẫn duy trì cách làm cũ, cải cách manh mún và thiếu tính hệ thống, mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững sẽ rất khó đạt được.
(VNF) - Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, Bộ Nội vụ đã tổ chức Lễ mít tinh tại Trường Đại học Lao động - Xã hội nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá và thúc đẩy xây dựng môi trường làm việc, học tập không khói thuốc trong toàn ngành.
(VNF) - Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul khẳng định Thái Lan sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam trong ứng dụng công nghệ vũ trụ, sử dụng vệ tinh.
(VNF) - Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, Trung ương cho phép thành phố xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Luật sẽ có tính ổn định, bền vững, tạo niềm tin và môi trường đầu tư ổn định cho nhà đầu tư để thành phố có thể đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số.
(VNF) - Theo TAND TP. Hà Nội, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế không trực tiếp gây hậu quả cho hai dự án bệnh viện bỏ hoang nhưng có sai phạm trong phê duyệt các chủ trương, nhận của cấp dưới 7,5 tỷ đồng từ các nhà thầu.
(VNF) - Samsung Electronics đạt được thỏa thuận với công đoàn, qua đó tránh được một cuộc đình công quy mô lớn và trao cho các công nhân sản xuất chip nhớ những khoản thưởng “khủng”. Tuy nhiên, thỏa thuận này cũng được xem như mở ra một “chiếc hộp Pandora” đối với giới doanh nghiệp Hàn Quốc - nơi vốn nổi tiếng với các cuộc thương lượng tiền lương căng thẳng và quyết liệt.
(VNF) - Cổ phiếu AAN của Lương thực A An liên tiếp tăng trần ngay sau khi lên HoSE, tăng hơn 20% chỉ sau 4 phiên giao dịch và đưa vốn hóa doanh nghiệp vượt 1.330 tỷ đồng, trong bối cảnh kết quả kinh doanh quý I/2026 ghi nhận tăng trưởng tích cực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa thay mặt Bộ Chính trị ký quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
(VNF) - Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Thái Lan ngày càng được nâng tầm, chiến lược “Ba kết nối” đang nổi lên như động lực trọng tâm thúc đẩy hợp tác song phương đi vào chiều sâu.
(VNF) - Ông Nguyễn Duy Dũng, Thành viên HĐQT Vinatrans, đã bị khởi tố do vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
(VNF) - Công ty cổ phần Sông Đà Thăng Long, chủ đầu tư dự án Usilk City bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán.
(VNF) - Hà Nội dự kiến thu hồi hơn 96ha đất trên địa bàn phường Tây Hồ trong giai đoạn 2026-2030 để triển khai 50 dự án từ hạ tầng giao thông, trường học đến công viên, nhà hát...
HĐND và UBND TPHCM được phân cấp, phân quyền triệt để. Thành phố cũng được ưu tiên áp dụng các quy định thuận lợi hơn với lĩnh vực đặc thù của địa phương; được chủ động thí điểm chính sách mới…
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định mục tiêu hoàn thành, đưa dự án vào khai thác thương mại trong năm 2026 là không thay đổi, bắt buộc phải thực hiện.
(VNF) - Sau 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Thái Lan và Việt Nam đang hướng tới một giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn, trong đó hai nền kinh tế ngày càng mang tính bổ trợ thay vì cạnh tranh trực tiếp.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.