Những cơ chế 'đột phá của đột phá' mới được Bộ Chính trị trao cho TP. HCM

Đó là những cơ chế “siêu vượt trội” vừa được Bộ Chính trị trao cho TP. HCM thông qua việc ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TP. HCM trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành.

Với nhận định TP. HCM phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu đặt ra, Bộ Chính trị khẳng định trong kỷ nguyên mới, Thành phố cần phát huy vai trò là một đô thị đặc biệt; tiên phong mở đường về mô hình phát triển, thể chế và phương thức quản trị hiện đại; tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

TP. HCM được chủ động thí điểm cơ chế, chính sách mới, thử nghiệm có kiểm soát

Cùng với 8 nhiệm vụ, giải pháp đặt ra, Bộ Chính trị cũng nêu rõ nhiều cơ chế, chính sách đột phá nhằm tạo sự phát triển cho TP. HCM.

Nhiệm vụ thứ nhất, theo Bộ Chính trị, là TP. HCM cần xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.

Trong đó, TP. HCM được định hướng phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo mang tầm quốc gia, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu, phát triển, ưu tiên thu hút dự án đầu tư có công nghệ mới, hiện đại, thân thiện với môi trường.

Thành phố cũng cần chính sách đặc thù thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ, nhất là các công nghệ lõi; thu hút các tập đoàn đa quốc gia thành lập trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phát triển, chuyển giao và làm chủ công nghệ tại địa bàn.

Bộ Chính trị cũng đề cập việc hình thành các trung tâm tài chính, logistics tầm khu vực và quốc tế; xây dựng TP. HCM trở thành trung tâm dịch vụ lớn của cả nước và khu vực với các ngành dịch vụ cao cấp, hiện đại.

Cùng với việc thành lập và phát triển khu thương mại tự do kết nối các trung tâm liên vùng về logistics, các cụm cảng, cảng trung chuyển quốc tế và sân bay hàng hóa, TP. HCM sẽ đẩy mạnh thu hút đầu tư phát triển du lịch đẳng cấp quốc tế, là điểm đến hàng đầu châu Á.

Nhiệm vụ thứ hai là xây dựng thể chế đột phá, vượt trội phát triển TP. HCM trong kỷ nguyên mới. Trong đó, Bộ Chính trị nhấn mạnh việc xây dựng và ban hành Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo thể chế đặc biệt vượt trội, trở thành "đột phá của đột phá", tạo điều kiện thuận lợi nhất cho TP. HCM khai thác tối đa hiệu quả tiềm năng, thế mạnh, huy động mọi nguồn lực tăng tốc, phát triển nhanh và bền vững.

Theo đó, Bộ Chính trị nêu rõ phân cấp, phân quyền triệt để cho HĐND, UBND, Chủ tịch UBND Thành phố trong các lĩnh vực (trừ nội dung về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo), tăng cường thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu các cấp gắn liền với cơ chế kiểm soát quyền lực.

Thành phố được chủ động ban hành văn bản quy phạm pháp luật để quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội khác với quy định của Chính phủ, bộ, ngành trong một số lĩnh vực theo phân quyền hoặc khi chưa có quy phạm pháp luật của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh.

TP. HCM cũng được ưu tiên lựa chọn áp dụng các quy định pháp luật thuận lợi hơn đối với các lĩnh vực theo đặc thù của địa phương.

Bộ Chính trị cho biết sẽ tiếp tục thực hiện các cơ chế, chính sách mang tính đột phá và ưu tiên bố trí nguồn ngân sách Nhà nước trung hạn và hằng năm để TP. HCM chủ động có đủ nguồn lực tài chính đầu tư cho phát triển các dự án hạ tầng trọng điểm, nâng cao phúc lợi của người dân.

Cùng với đó, TP. HCM được chủ động thí điểm cơ chế, chính sách mới, thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) hoặc khác với quy định của pháp luật; triển khai xã hội hóa có kiểm soát một số khâu chuyên môn trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Kết nối trung tâm Thành phố, ven sông, ven biển và các mô hình TOD

Nhiệm vụ thứ ba là quy hoạch phát triển TP. HCM với tầm nhìn dài hạn, ổn định, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cụ thể là việc quy hoạch không gian phát triển thành phố theo tư duy đa cực, tích hợp, kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; thực hiện quy hoạch có tính liên thông, kết nối trung tâm Thành phố, ven sông, ven biển, các mô hình phát triển đô thị gắn kết với giao thông công cộng (TOD).

TP. HCM sẽ ưu tiên đầu tư hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị, phát triển hạ tầng kết nối cảng biển - sân bay - khu công nghiệp - khu thương mại tự do; ưu tiên triển khai các dự án đầu tư cải tạo, xây dựng đồng bộ hệ thống chống ngập quy mô lớn nhằm khắc phục tình trạng ngập lụt do triều cường trên địa bàn.

Bộ Chính trị yêu cầu hoàn thành cụm cảng Cái Mép Hạ, cảng trung chuyển quốc tế cần Giờ, mạng lưới đường sắt kết nối vùng TP. HCM…

Thứ tư, Bộ Chính trị định hướng huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển TP. HCM phát triển nhanh và bền vững, trong đó có cơ chế phát huy mạnh mẽ kinh tế tư nhân trong việc tham gia đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh.

Với việc xây dựng cơ chế khai thác nguồn lực từ đất đai trên cơ sở thực hiện quản lý, sử dụng hiệu quả nhằm tạo nguồn lực đầu tư phát triển, TPHCM được quyền huy động vốn để triển khai các dự án trọng điểm (thông qua phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình, vay các tổ chức tài chính trong nước, quốc tế...).

Thành phố cũng được quyết định các biện pháp, chính sách đặc biệt khác với quy định pháp luật để tháo gỡ vướng mắc.

Ngoài ra, Bộ Chính trị cho phép Thành phố áp dụng cơ chế tài chính vượt trội để huy động tổng thể các nguồn lực khác đáp ứng mục tiêu phát triển.

Tiếp tục di dời cơ sở công nghiệp, trường đại học ra khỏi nội thành

Xây dựng đô thị đặc biệt phát triển văn minh hiện đại, chú trọng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân là nhiệm vụ thứ năm được Bộ Chính trị đề cập.

Trong đó, Bộ Chính trị yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện chương trình phát triển nhà ở xã hội; nhanh chóng di dời nhà ở ven kênh rạch, cải tạo chung cư cũ và tiếp tục di dời các cơ sở công nghiệp, trường đại học theo quy hoạch ra khỏi khu vực nội thành.

Nhiệm vụ thứ sáu là phát triển toàn diện văn hóa, con người TP. HCM văn minh, hiện đại, nghĩa tình. Bộ Chính trị yêu cầu phát triển đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa từ Thành phố đến cơ sở, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của người dân.

Thứ bảy là nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Trong đó, TP, HCM phấn đấu hoàn thành mục tiêu xây dựng Thành phố "không ma túy" vào năm 2030 và duy trì bền vững trong những năm tiếp theo; kéo giảm các loại tội phạm, nhất là tội phạm hình sự, kinh tế, môi trường, ma túy…

Theo định hướng của Bộ Chính trị, đến năm 2030, TP. HCM sẽ là đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo, trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics, hội nhập quốc tế, năng động, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á.

Giai đoạn 2026-2030, TP. HCM đạt tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 14.000 USD vào năm 2030.

Giai đoạn này, kinh tế số của Thành phố chiếm khoảng 40% GRDP và TP. HCM cũng cần hoàn thành khoảng 200km đường sắt đô thị, cơ bản giải quyết tình trạng úng ngập, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông và không ma túy.