Tại cuộc họp ngày 22/9, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Nguyễn Nhật đã đồng ý với đề xuất giảm 25% giá vé qua trạm trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ. Thời điểm giảm giá được Bộ GTVT đưa ra là từ 15/10. Việc giảm giá theo đề xuất của Tổng cục Đường bộ và Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành.
Ngoài việc giảm giá vé, dự kiến thời gian thu phí sẽ giảm từ hơn 17 năm 2 tháng 18 ngày xuống còn 15 năm 4 tháng 18 ngày. Theo đó, thời gian hoàn vốn dự kiến vào tháng 2/2031.
Giảm giá đồng loạt
Không chỉ BOT Pháp Vân – Cầu Giẽ, theo báo cáo của Bộ GTVT, tính đến thời điểm này, trong tổng số 73 trạm thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ (bao gồm 55 trạm thuộc các dự án BOT đã hoàn thành đi vào khai thác và 18 trạm thuộc các dự án BOT đang thực hiện đầu tư, chưa thu giá dịch vụ), Bộ đã triển khai thực hiện giảm giá 35 trạm.
Cụ thể, đối với 55 dự án đã hoàn thành đưa vào khai thác, Bộ đã thực hiện giảm giá đối với 31 trạm; 18 trạm hiện có mức thu thấp theo quy định, chưa thực hiện giảm giá; 6 trạm còn lại chưa giảm giá do nhà đầu tư chưa thống nhất điều chỉnh giá.
Đối với 18 dự án đang thực hiện đầu tư, đã thực hiện giảm giá đối với 4 trạm; 9 trạm có mức thu thấp theo quy định, chưa thực hiện giảm giá; 5 trạm còn lại chưa giảm giá do nhà đầu tư chưa thống nhất điều chỉnh giá.
Liên quan đến việc rà soát, giảm phí các dự án BOT, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông cho biết: "Quan điểm của Bộ là sẽ điều chỉnh mức phí theo xu hướng giảm, rà soát xong trạm BOT nào sẽ giảm ngay phí đường bộ tại dự án đó." Theo Thứ trưởng Đông, việc rà soát các trạm thu phí sẽ đánh giá cụ thể về dự án, phương án tài chính và hoạt động thu phí thực tế/lưu lượng xe, xem đó là căn cứ để đàm phán với các nhà đầu tư và thống nhất mức phí có thể giảm hài hòa nhất.
Trước đó, vào tháng 8/2016, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ đã chuẩn thuận giảm 10 - 15% mức thu đối với phương tiện nhóm 4 (xe có trọng tải từ 10 tấn đến dưới 18 tấn; xe chở hàng bằng container 20 feet) và nhóm 5 (xe tải trọng từ 18 tấn trở lên, xe chở hàng container 40 feet) của các trạm (29 trạm) có mức thu tối đa khung tại Thông tư 159; giảm 10 - 20% mức phí đối với phương tiện nhóm 1 (xe dưới 12 ghế ngồi, xe có tải trọng dưới 2 tấn, các loại xe buýt), nhóm 2 (xe từ 12-30 ghế ngồi, xe tải từ 2 tấn đến dưới 4 tấn) của 5 trạm có mức thu phí cao nhất nói trên để bảo đảm tương đồng với các trạm thu phí khác...
Cần bên thứ ba giám sát việc đàm phán hợp đồng BOT
Có nhiều lý do được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đưa ra khi giảm giá vé BOT. Có thể là dự án có tổng mức đầu tư giảm so với phương án ban đầu được duyệt do rút ngắn tiến độ, không sử dụng hoặc sử dụng không hết chi phí dự phòng, lãi vay trong thời gian xây dựng, giảm so với phương án phê duyệt…
Tuy nhiên, điều mà người ta ít đề cập tới chính là việc lựa chọn nhà đầu tư và đàm phán hợp đồng BOT. Theo quy định pháp luật (Nghị định 15/2015), việc lựa chọn nhà đầu tư được thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc chỉ định thầu. Thế nhưng trên thực tế thì hầu hết các dự án BOT đều được chỉ định thầu. Điều này dù được lý giải bằng bất cứ lý do gì thì cũng khiến cho dự án trở nên thiếu minh bạch và cạnh tranh (chất lượng tốt/giá vé hợp lý).
Cũng theo Nghị định 15, sau khi lựa chọn được nhà đầu tư thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức đàm phán hợp đồng dự án với nhà đầu tư được chọn. Sau khi kết thúc đàm phán hợp đồng dự án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư ký kết thỏa thuận đầu tư. Bước tiếp theo "chốt" lại câu chuyện là ký kết hợp đồng dự án.
Nội dung hợp đồng dự án được quy định khá là rõ: Mục tiêu, quy mô, địa điểm, thời hạn và tiến độ thực hiện dự án; thời gian xây dựng công trình dự án; Yêu cầu kỹ thuật, công nghệ, chất lượng công trình dự án, sản phẩm hoặc dịch vụ được cung cấp; Tổng vốn đầu tư và phương án tài chính của dự án; Điều kiện, tỷ lệ và tiến độ giải ngân vốn đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện dự án (nếu có); Điều kiện sử dụng đất và công trình liên quan; Bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư; Thi công xây dựng, kiểm tra, giám sát, quản lý chất lượng, nghiệm thu, quyết toán dự án; Phân chia rủi ro giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nhà đầu tư; sự kiện bất khả kháng và nguyên tắc xử lý; Hiệu lực và thời hạn hợp đồng dự án…
Toàn những điều khoản trị giá hàng trăm, hàng nghìn tỷ và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi số đông dân chúng. Sòng phẳng mà nói, nhà đầu tư tư nhân thì sứ mệnh lớn nhất của họ là lợi nhuận, "đồng tiền liền khúc ruột", cho nên khó có chuyện lơ là trong đấu thầu cũng như đàm phán hợp đồng, nếu không nói là sẽ tận dụng triệt để các cơ hội để tối ưu hoá lợi nhuận.
Ngược lại, bên còn lại trong hợp đồng là "cơ quan nhà nước có thẩm quyền" thì vẫn mang những tập tính cố hữu của "người nhà nước": trách nhiệm tập thể, nhiệm kỳ… Khó có thể đòi hỏi ở họ trách nhiệm "của đau con xót" như những người ngồi ở phía bên kia bàn đàm phán, nếu không nói là một số cá nhân rất có thể sẽ bị mua chuộc để để bán rẻ lợi ích chung đổi lấy những lợi ích riêng.
Vì vậy, thay vì một cuộc thoã thuận tay đôi, thiết nghĩ pháp luật cần quy định có sự tham gia của bên thứ ba, đại diện cho những người phải trả tiền mua vé, chứng kiến các cuộc đàm phán hợp đồng BOT.
Khởi kiện BOT Pháp Vân – Cầu Giẽ, tại sao không?
Trở lại sự vụ hai bên trong hợp đồng BOT Pháp Vân – Cầu Giẽ cùng đồng lòng kiến nghị cho giảm ¼ giá vé qua trạm. Chúng tôi chưa đủ thời gian để lượng hoá "thiệt hại" khi nhân (x) tỷ lệ giảm này với lưu lượng xe qua trạm mỗi ngày rồi nhân (x) với tổng số năm giảm giá. Tuy nhiên, áng chừng thì con số này cũng phải lên đến hàng trăm tỷ nếu so với phương án được duyệt ban đầu.
Nhưng nhà đầu tư liệu có thiệt thật không? Doanh thu của nhà đầu tư BOT chỉ trông vào tiền vé, giảm 25% doanh thu như vậy nếu so với lợi nhuận định mức khoảng 10%, là "âm" gấp gấp 2,5 lần. Liệu nhà đầu tư có chịu lỗ lớn như vậy để làm đường cho dân đi không?
Câu trả lời chắc chắn là không. Vậy động thái này không thể nói là giảm mà là điều chỉnh giá vé về mức hợp lý. Đồng nghĩa với việc, giá vé áp dụng lâu nay là bất hợp lý. Tức là người dân đã phải mất oan số tiền tối thiểu bằng 25% doanh thu bán vé của Công ty Cổ phần BOT Pháp Vân – Cầu Giẽ từ khi trạm thu phí đi vào hoạt động đến nay.
Vậy ai phải chịu trách nhiệm cho điều này? Không ai khác, đó chính là "cơ quan nhà nước có thẩm quyền" – những người đã đại diện cho nhà nước và người dân thỏa thuận đầu tư, đàm phán hợp đồng "hớ hênh" này với nhà đầu tư.
Người dân có thể lấy lại số tiền đã mất oan không? Trong một nhà nước pháp quyền, các hiệp hội vận tải với sự ủy nhiệm của các hội viên hoàn toàn có quyền tiến hành khởi kiện ra Toà án để đòi quyền và lợi ích chính đáng.
Tags:
(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.
(VNF) - Đó là nhìn nhận chung của các chuyên gia, Nghị quyết 68 đã mở ra nhận thức và nhiều cơ hội mới, thực tiễn triển khai cho thấy, một nhóm nhỏ DN lớn đã thấy được kết quả bước đầu nhưng nhóm DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang còn nhiều e ngại.
(VNF) - Sáng nay (13/5) tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance tổ chức tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68” nhằm đánh giá những kết quả bước đầu, nhận diện các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp sau một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ kiểm tra doanh nghiệp sử dụng phần mềm không bản quyền và xử lý các hành vi vi phạm bản quyền trên môi trường số đến hết ngày 30/5.
(VNF) - Sáng 12/5, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đồng thời khẳng định quan điểm xuyên suốt "Dân là gốc", lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi chủ trương, chính sách. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
(VNF) - Bộ Công an vừa đề xuất nâng mạnh mức phạt tiền trong thẩm quyền xử lý vi phạm của nhiều chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân, trong đó có cảnh sát giao thông. Nội dung này được nêu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
(VNF) - Chính phủ vừa đặt mục tiêu đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân với cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân không còn phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, đồng thời mọi thủ tục có thể xử lý trực tuyến mà không phụ thuộc địa giới hành chính.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhấn mạnh không để phát sinh “khoảng trống pháp luật” hay nợ đọng văn bản gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai thực tế.
(VNF) - VKSND Tối cao cáo buộc Giám đốc Herbitech Phạm Vũ Khiêm dùng tiền thu từ hoạt động sản xuất, buôn bán thực phẩm giả để đầu tư thuê đất tại khu công nghiệp nhằm hợp thức hóa dòng tiền.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất nhiều cơ chế đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài vào khu vực công, trong đó chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và người có trình độ chuyên môn cao có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương hiện hưởng.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc FPT Telecom được Bộ Công an tuyển dụng chính thức và được phong cấp bậc hàm thượng tá.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất cắt giảm thêm 60 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong nỗ lực tiếp tục cải cách thủ tục, tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực an ninh, khoa học và công nghệ, văn hóa, thông tin và truyền thông.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.
(VNF) - Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh chương trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh với quy mô lớn, trong đó dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa, bãi bỏ hàng trăm thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
(VNF) - Hà Nội sẽ tăng cường giám sát và kiểm tra 200 dự án đầu tư trong năm 2026, bao gồm cả dự án đầu tư công và ngoài ngân sách, nhằm siết chặt kỷ luật đầu tư.
(VNF) - Chính phủ định hướng “giao một lần, giao sớm” các chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 cho địa phương nhằm tạo sự chủ động trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực đầu tư.
(VNF) - Chủ tịch IEMS cùng hai người bị bắt vì liên quan đường dây tổ chức thi, cấp chứng chỉ tiếng Anh “chui” cho hơn 80.000 người, thu lợi gần 200 tỷ đồng.
(VNF) - Cáo trạng xác định, nhiều cán bộ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã bị cáo buộc dựng “giấy phép con”, gây khó cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động để nhận tiền “bôi trơn”. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cho là đã nhận hơn 16 tỷ đồng để tạo điều kiện giải quyết hồ sơ, cấp phép cho doanh nghiệp.
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Việt Nam và Ấn Độ đánh giá cao hợp tác nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực thăm dò dầu khí. Trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác, bao gồm phát triển các giếng mới mà Ấn Độ quan tâm tham gia, trên cơ sở luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu sớm hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2021-2030, sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.
(VNF) - Lãnh đạo Hà Nội đề nghị Sumitomo và đối tác BRG sớm triển khai thi công dự án thành phố thông minh Bắc Hà Nội, bảo đảm các yêu cầu về tiến độ.
(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
