Không thể làm Nga suy yếu, đâu là ‘điểm mù’ trong cơ chế trừng phạt của phương Tây?
Mộc An -
27/08/2023 01:51 (GMT+7)
(VNF) - Hãng tin Euronews của châu Âu mới đây đã có một bài phân tích về những “điểm mù và lỗ hổng” trong cơ chế trừng phạt của phương Tây lên Nga khiến kinh tế nước này không những không bị “quật ngã” mà con có nhiều dấu hiệu khởi sắc.
Ảnh minh họa.
Ngay sau khi Nga đưa quân tới Ukraine vào tháng 2/2022, phương Tây đã tung loạt đòn trừng phạt lên Nga ở quy mô chưa từng thấy kể từ thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Họ nuôi hy vọng rằng loạt lệnh trừng phạt quy mô lớn sẽ khiến kinh tế Nga rơi vào khủng hoảng ngay lập tức và chiến sự nhanh chóng kết thúc.
Một nghiên cứu được Đại học Yale công bố vào năm ngoái cho rằng các biện pháp nhằm vào một loạt cá nhân, hàng hóa và dịch vụ của Nga sẽ khiến đồng ruble sụp đổ và làn sóng tháo chạy của các công ty phương Tây sẽ “làm tê liệt một cách thảm khốc” nền kinh tế Nga.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock mới đây đã thừa nhận rằng: "Các biện pháp trừng phạt kinh tế lẽ ra sẽ có tác động về kinh tế, song điều này không đúng đối với trường hợp của Nga".
Nga vượt Đức thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới
Báo cáo Kinh tế thế giới (World Economics) mới đây đã xếp Nga là một trong 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới và lớn nhất châu Âu xét theo sức mua tương đương (PPP) tính đến cuối năm 2022.
Theo ước tính dựa trên dữ liệu quốc gia chính thức do Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố, tổng sản phẩm quốc nội của Nga là 5.510 tỷ USD tính theo PPP vào cuối năm ngoái, vượt qua mức 5.000 tỷ USD của Đức, nền kinh tế lớn nhất châu Âu.
"Báo cáo tài sản toàn cầu hàng năm" vừa được Ngân hàng Đầu tư Thụy Sĩ UBS công bố cũng cho thấy số lượng triệu phú Nga tăng khoảng 56.000 lên 408.000 vào năm 2022, năm đầu tiên chiến sự Ukraine nổ ra.
Trong đó, số lượng cá nhân siêu giàu (những người có tài sản trên hơn 50 triệu USD) đã đạt mốc gần 4.500 người. Tổng tài sản của Nga có thể đã tăng lên 600 tỷ USD vào năm ngoái.
Cũng theo Ngân hàng UBS, mặc dù “rất khó xác định xu hướng giàu lên ở Nga tại thời điểm này”, nhưng phải thừa nhận thực tế rằng Nga là một trong số ít các nước trở nên giàu có hơn vào năm 2022 dù nước này phải vật lộn với những khó khăn về kinh tế do các lệnh trừng phạt, cấm vận của phương Tây.
Theo thống kê của Cơ quan Thống kê Liên bang Nga (Rosstat), GDP của Nga trong quý II vừa qua tăng trưởng 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên kinh tế Nga ghi nhận tăng trưởng trong một năm.
Hãng tin Reuters mới đây tiến hành một cuộc thăm dò với các chuyên gia kinh tế hàng đầu cho thấy GDP của Nga được dự đoán tăng 0,7% trong năm nay trong khi các nền kinh tế châu Âu khác trượt dài trong suy thoái.
Cơ chế trừng phạt nhiều "điểm mù, lỗ hổng"
Có nhiều lý do giải thích cho sự vững mạnh của kinh tế Nga. Tuy nhiên, một số người cho rằng các biện pháp trừng phạt của phương Tây có quá nhiều "điểm mù và lỗ hổng" gây hạn chế tác động tới Nga.
Ông Tom Keatinge, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An ninh và Tội phạm Tài chính thuộc Viện Royal United Services) nhận định với Euronews rằng: "Cơ chế trừng phạt hiện tại có rất nhiều lỗ hổng. Trong đó, phải kể đến đầu tiên là hệ thống tài chính, khi các kênh ngân hàng để giao dịch với Nga vẫn mở ở phương Tây".
Mặc dù những khoản này bề ngoài là để thanh toán cho việc nhập khẩu năng lượng (vẫn được phép trong một số trường hợp), ông Keatinge cho biết các giao dịch này “rất khó kiểm soát”, do đó các khoản thanh toán cho dầu và khí đốt có thể che giấu việc mua các mặt hàng khác, chẳng hạn như hàng hóa quân sự công nghệ cao.
Điều tương tự cũng xảy ra với các công ty tham gia vào các lĩnh vực khác như thực phẩm và dược phẩm, ông Keatinge cho hay.
Một lỗ hổng khác mà nhà phân tích đưa ra chính là còn nhiều ngành chưa bị trừng phạt, trong đó kim cương là một minh chứng điển hình. Mặc dù Mỹ và Anh đã áp dụng các hạn chế, Liên minh châu Âu (EU) vẫn tiếp tục loại đá quý ra khỏi danh sách trừng phạt Nga.
Điều này cho phép Nga, nước sản xuất kim cương lớn nhất thế giới, tiếp tục tiếp cận được thị trường châu Âu, một trong những thị trường trọng điểm của mình.
Lỗ hổng thứ 3 nằm ở các nước không hưởng ứng các đòn giáng mạnh tay của phương Tây. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, Kazakhstan hay Ấn Độ có thể đóng vai trò trung gian để hàng hóa bị trừng phạt đi qua lãnh thổ của họ đến hoặc rời khỏi Nga.
Đặc biệt, Ấn Độ đã trở thành một trong những nước tiêu thụ dầu Nga hàng đầu thế giới khi sản phẩm này bị phương Tây xa lánh. Nga đã đưa ra mức giá chiết khấu cao để bán dầu cho Ấn Độ.
Mặc dù bị nhiều nước chỉ trích, New Delhi lấy lý do họ không đủ khả năng nhập khẩu năng lượng đắt đỏ hơn từ nguồn cung ngoài Nga khi đất nước vẫn còn hàng triệu người sống trong cảnh nghèo đói.
Một lỗ hổng nữa cần được kể đến chính là việc nội bộ châu Âu xảy ra tình trạng thực thi các cơ chế trừng phạt thiếu nhất quán. Đơn cử như việc Hungary cho đến nay vẫn được miễn trừ khỏi các biện pháp trừng phạt đối với khí đốt, dầu mỏ hoặc nhiên liệu hạt nhân của Nga.
Hungary tuyên bố rằng "khí đốt của Nga đảm bảo nguồn cung và an ninh năng lượng" cho Hungary nên hiện chưa thể thay thế.
Trong một báo cáo mới đây, Công ty tư vấn rủi ro Corisk có trụ sở tại Na Uy cho rằng các biện pháp trừng phạt không hoạt động theo cách như mong đợi chính là do các bên áp dụng đang tự phá hủy chúng.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.
(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.
(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
(VNF) - Xung đột Iran khiến các nước châu Âu vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu phải trả giá đắt để có được nguồn cung năng lượng, đồng thời làm các cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn.
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
(VNF) - Chiến sự Iran khiến giá năng lượng tăng vọt, buộc NAB tăng mạnh dự phòng rủi ro tín dụng, kéo theo hàng loạt doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, lợi nhuận và chuỗi cung ứng.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày 22/4 đã chứng kiến lễ trao 12 văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành hai nước.
(VNF) - Trong bối cảnh xung đột Iran kéo dài làm chi phí nhiên liệu máy bay tăng mạnh, các hãng hàng không đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt, làm tăng khả năng hủy chuyến và cắt giảm lịch trình.
(VNF) - Các xưởng đóng tàu của Trung Quốc đang nổi lên như những bên hưởng lợi đáng kể từ cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, khi tình trạng tắc nghẽn trong vận chuyển dầu thô ngày càng nghiêm trọng, kéo theo nhu cầu toàn cầu gia tăng đối với các tàu chở dầu cỡ lớn.
(VNF) - Một lời phàn nàn của khách hàng về chiếc bánh không đạt yêu cầu đã châm ngòi cho cuộc điều tra quy mô lớn, qua đó phơi bày hàng chục nghìn nhà cung cấp thực phẩm “ma” tại Trung Quốc. Vụ việc không chỉ dẫn tới các khoản phạt khổng lồ đối với nhiều tập đoàn lớn, mà còn làm lộ rõ những hệ lụy của cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt.
(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.
(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.
(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.