Trong phần lớn giai đoạn hậu Covid-19, câu chuyện lãi suất tại Việt Nam gắn liền với mục tiêu hỗ trợ phục hồi kinh tế. Khi tăng trưởng suy giảm, đơn hàng sụt giảm và doanh nghiệp gặp khó khăn, việc hạ lãi suất được xem là một trong những giải pháp quan trọng để kích thích đầu tư, tiêu dùng và phục hồi sản xuất. Tuy nhiên, bối cảnh của năm 2026 đã khác đáng kể.
Nền kinh tế bước vào một giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số, trong khi vẫn phải duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Theo TS Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế, đây là mục tiêu chưa từng có tiền lệ bởi Việt Nam chưa từng duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10% trong thời gian dài mà vẫn đảm bảo ổn định vĩ mô. Điều đó đồng nghĩa với việc nền kinh tế sẽ cần một lượng vốn lớn hơn rất nhiều so với trước đây.
Nếu như giai đoạn 2020 - 2024, thách thức lớn nhất là kích thích cầu tín dụng thì trong giai đoạn hiện nay, bài toán đang dần chuyển sang đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng. Hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn, các chương trình chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, phát triển công nghiệp công nghệ cao và mở rộng năng lực sản xuất đều đòi hỏi nguồn lực tài chính khổng lồ. Nhưng, vấn đề nằm ở chỗ hệ thống tài chính Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào tín dụng ngân hàng.
Theo TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, tín dụng ngân hàng hiện vẫn cung cấp hơn một nửa nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế. Trong khi đó, các kênh dẫn vốn dài hạn như thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ đầu tư hay các định chế tài chính phi ngân hàng vẫn chưa phát triển tương xứng với nhu cầu của một nền kinh tế đang hướng tới tốc độ tăng trưởng cao.
Nói cách khác, khi nền kinh tế cần thêm vốn, áp lực vẫn chủ yếu dồn lên hệ thống ngân hàng. Đây cũng là lúc những giới hạn của mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào tín dụng bắt đầu bộc lộ rõ hơn.
TS Vũ Đình Ánh chỉ ra rằng nhiều năm liên tiếp, tốc độ huy động vốn thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng tín dụng. Đến cuối tháng 3/2026, huy động vốn của các tổ chức tín dụng chỉ tăng 0,44% so với cuối năm trước, trong khi tín dụng tăng 2,15%. Khoảng cách giữa huy động và cho vay tiếp tục nới rộng, tạo áp lực ngày càng lớn lên cân đối nguồn vốn của hệ thống ngân hàng.
Thực tế thị trường cũng đang phản ánh điều này. Mặt bằng lãi suất bắt đầu tăng trở lại từ cuối năm 2025 và kéo dài sang năm 2026. Đến cuối tháng 4/2026, lãi suất huy động bình quân đã tăng khoảng 0,77 điểm phần trăm so với đầu năm, trong khi lãi suất cho vay mới tăng khoảng 0,3 điểm phần trăm. Điều đáng chú ý là sự gia tăng này không xuất phát từ việc nhà điều hành thay đổi định hướng chính sách. Trái lại, Ngân hàng Nhà nước vẫn theo đuổi mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định mặt bằng lãi suất. Nhưng thị trường đang phát đi tín hiệu khác.
Dòng tiền trong nền kinh tế hiện có nhiều lựa chọn hơn. Chứng khoán, vàng, bất động sản, ngoại tệ hay tài sản số đều cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi ngân hàng. Trong khi đó, tín dụng vẫn tăng nhanh, khiến các ngân hàng buộc phải cạnh tranh mạnh hơn để thu hút nguồn vốn. Đó là lý do vì sao câu chuyện lãi suất hiện nay không còn đơn thuần là vấn đề điều hành chính sách tiền tệ. Nó đang phản ánh một thực tế lớn hơn: nền kinh tế đang bước vào giai đoạn “khát vốn”.
Trong nhiều năm, thị trường thường nhìn lãi suất như một biến số chịu ảnh hưởng chủ yếu từ chính sách điều hành. Khi cần hỗ trợ tăng trưởng, lãi suất giảm. Khi cần kiểm soát lạm phát, lãi suất tăng. Nhưng trong giai đoạn hiện nay, cơ chế hình thành lãi suất đang trở nên phức tạp hơn.
TS Vũ Đình Ánh cho rằng quy luật xuyên suốt chi phối đường đi của lãi suất vẫn là quy luật cung - cầu và khả năng cân đối vốn của nền kinh tế. Nhìn từ góc độ này, lãi suất thực chất là giá của vốn. Cũng giống như mọi loại hàng hóa khác, khi nhu cầu tăng nhanh hơn khả năng cung ứng, giá sẽ chịu áp lực tăng lên.
“Đường đi của lãi suất trong giai đoạn 2026-2027 sẽ theo xu hướng tăng. Tuy nhiên, mức độ tăng không phụ thuộc vào một quyết định hành chính cụ thể, mà phụ thuộc vào khả năng duy trì cân đối tín dụng, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao hiệu quả đầu tư”, TS Vũ Đình Ánh nói.
Điều này có ý nghĩa rất quan trọng bởi cho thấy lãi suất tương lai không chỉ là câu chuyện của ngành ngân hàng hay của Ngân hàng Nhà nước, mà là câu chuyện của toàn bộ nền kinh tế. Nếu hiệu quả đầu tư được cải thiện, vốn được phân bổ đúng chỗ và các kênh dẫn vốn ngoài ngân hàng phát triển mạnh hơn, áp lực lên hệ thống tín dụng sẽ giảm. Khi đó, mặt bằng lãi suất có thể duy trì ở mức hợp lý ngay cả khi nhu cầu vốn tăng cao. Ngược lại, nếu phần lớn nhu cầu vốn tiếp tục dồn lên ngân hàng, trong khi hiệu quả sử dụng vốn không được cải thiện tương ứng, áp lực lãi suất sẽ ngày càng lớn.
Đây cũng là điểm mà TS Vũ Đình Ánh đặc biệt lưu ý khi đề cập tới kế hoạch đầu tư khổng lồ của giai đoạn tới. Theo ông, quy mô đầu tư dự kiến trong 5 năm tới lên tới 38,4 triệu tỷ đồng, trong khi nguồn lực từ ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng khoảng 20%. Phần lớn nhu cầu vốn còn lại sẽ phải được huy động từ khu vực tư nhân và hệ thống tín dụng. Nếu các nguồn vốn phi ngân hàng không được khơi thông, cuộc cạnh tranh giành vốn sẽ diễn ra gay gắt hơn giữa các khu vực kinh tế, kéo theo áp lực tăng lãi suất và rủi ro nợ xấu.
Ở góc độ khác, áp lực lạm phát và tỷ giá cũng khiến việc duy trì lãi suất thấp trở nên khó khăn hơn. Theo TS Vũ Đình Ánh, lãi suất được định hướng bởi kỳ vọng lạm phát chứ không phải lạm phát quá khứ. Dù lạm phát hiện nay vẫn nằm trong vùng kiểm soát, nhưng chi phí sản xuất gia tăng, biến động địa chính trị và nguy cơ lạm phát toàn cầu cao hơn có thể tiếp tục tạo sức ép lên mặt bằng lãi suất trong trung hạn.
Trong khi đó, TS Cấn Văn Lực nhận định việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp đang đối mặt với nhiều thách thức khi nhà điều hành đồng thời phải giải nhiều mục tiêu: hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.
Nhìn rộng hơn, đây có lẽ là thay đổi lớn nhất của chu kỳ hiện nay. Trong giai đoạn trước, lãi suất thấp là công cụ hỗ trợ tăng trưởng. Nhưng trong chu kỳ tăng trưởng mới, lãi suất sẽ ngày càng phản ánh sự khan hiếm của vốn, hiệu quả phân bổ nguồn lực và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế.
Vì thế, câu hỏi quan trọng có lẽ không phải là lãi suất sẽ tăng hay giảm bao nhiêu điểm phần trăm trong năm 2026 hay 2027. Điều đáng quan tâm hơn là liệu Việt Nam có tạo ra được đủ nguồn vốn dài hạn và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đó để hiện thực hóa tham vọng tăng trưởng hay không.
Bởi suy cho cùng, lãi suất không chỉ là giá của đồng vốn. Trong một nền kinh tế đang hướng tới tốc độ tăng trưởng cao hơn, nó còn là thước đo cho năng lực huy động nguồn lực và chất lượng phát triển của cả nền kinh tế.
Tags:
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính ngân hàng Lê Hoài Ân, việc nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn chỉ là giải pháp tình thế để hỗ trợ tăng trưởng. Về dài hạn, nền kinh tế vẫn cần phát triển mạnh hơn thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ hưu trí, bảo hiểm, quỹ đầu tư hạ tầng và các kênh vốn dài hạn khác.
(VNF) - Tại Hội nghị Doanh nghiệp Quân đội năm 2026 do Bộ Quốc phòng tổ chức tại thành phố Sầm Sơn (Thanh Hóa), Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tiếp tục khẳng định vai trò là đối tác tài chính tin cậy của khối doanh nghiệp quốc phòng, đồng hành cùng các đơn vị trong chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị và phát triển sản xuất kinh doanh phục vụ nhu cầu quốc phòng.
(VNF) - ACB chuẩn bị chốt quyền chi trả cổ tức tỷ lệ 20%, trong khi nhóm Âu Lạc đã nâng sở hữu lên hơn 492 triệu cổ phiếu, trở thành nhóm cổ đông nội đáng chú ý.
(VNF) - Với dịch vụ cấp tín dụng online ngay trên nền tảng ngân hàng số VietinBank eFAST, doanh nghiệp dễ dàng chủ động đăng ký vay vốn mọi lúc, mọi nơi. Kết hợp với dịch vụ giải ngân online đã được ra mắt trước đó, hành trình tín dụng của khách hàng doanh nghiệp tại VietinBank đã được đưa lên kênh số 100%.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank - HoSE) vừa chính thức được Tạp chí Fortune (Hoa Kỳ) công nhận trong danh sách Fortune Southeast Asia 500 - Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á năm 2026. Đây là lần thứ 3 liên tiếp Nam A Bank xuất hiện trong bảng xếp hạng uy tín này, đồng thời ghi nhận mức thăng hạng đáng kể từ vị trí 343 lên 284.
(VNF) - Sau thời gian dài chờ đợi, hơn 1 tỷ cổ phiếu VBB của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (Vietbank) đã được chấp thuận niêm yết trên sàn HoSE.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng tiếp tục lập kỷ lục mới cho thấy ngân hàng vẫn là kênh tích lũy tài sản an toàn và thanh khoản cao nhất đối với phần lớn người dân.
(VNF) - Đây là năm thứ 3 liên tiếp BIDV có mặt trong bảng xếp hạng của Tạp chí Fortune (Mỹ), đồng thời giữ vị trí dẫn đầu ngành ngân hàng Việt Nam.
(VNF) - BIDV mới đây đã công bố thay đổi các vị trí lãnh đạo cấp cao bao gồm Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc.
(VNF) - Dự thảo mới của NHNN đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40%.
(VNF) - Lãi suất cho vay mua nhà vẫn neo cao và chưa có các cơ sở để hy vọng giảm trong thời gian ngắn khiến áp lực tài chính đối với người mua nhà ngày càng lớn.
(VNF) - SeABank bổ sung nguồn lực để tiếp sức cho phụ nữ làm kinh doanh, đồng thời mở rộng tín dụng nhà ở giá phù hợp cho người thu nhập thấp và trung bình.
(VNF) - Theo bảng xếp hạng Fortune Southeast Asia 500 năm 2026 vừa công bố, VPBank tăng 10 bậc, lên vị trí 77 trong danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong bảng xếp hạng này. Kết quả này tiếp tục ghi nhận bước tiến của ngân hàng về quy mô, hiệu quả hoạt động và vị thế ngày càng nổi bật trên bản đồ tài chính khu vực.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, kỳ vọng lãi suất giảm ở giai đoạn này là rất mong manh và việc duy trì ổn định được mặt bằng lãi suất hiện tại mà không tăng thêm đã được coi là một tín hiệu vô cùng tích cực đối với thị trường.
(VNF) - Theo báo cáo khảo sát mức độ nhận diện thương hiệu/sản phẩm ngân hàng dành cho khách hàng ưu tiên do Mibrand công bố tháng 6/2026, MB được ghi nhận Top 1 về Top-of-mind (mức độ được nhắc nhớ đầu tiên) đối với thương hiệu Ngân hàng ưu tiên, đồng thời dẫn đầu Top-of-mind ở nhóm sản phẩm vay vốn được Khách hàng ưu tiên lựa chọn.
(VNF) - Trong bối cảnh Open Banking công nghệ số đang trở thành xu hướng trên toàn cầu, nhu cầu kết nối trực tiếp các dịch vụ ngân hàng với hệ thống quản trị doanh nghiệp ngày càng gia tăng. Việc VietinBank ra mắt Open API Portal phiên bản mới được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian tích hợp, tối ưu quy trình vận hành và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động tài chính.
(VNF) - Trong bối cảnh áp lực thanh khoản vẫn chưa hạ nhiệt, mặt bằng lãi suất huy động được dự báo khó giảm trong thời gian tới, ít nhất là từ nay đến cuối năm 2026.
(VNF) - Áp lực nợ xấu gia tăng buộc các ngân hàng phải mạnh tay xử lý. Tuy nhiên, việc xử lý nợ xấu vẫn đang gặp nhiều khó khăn.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước vừa chấp thuận cho KienlongBank tăng vốn điều lệ thêm hơn 1.706 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên 7.527 tỷ đồng. Trong bối cảnh ngân hàng niêm yết trên HOSE, duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận và đẩy mạnh chuyển đổi số, việc bổ sung nguồn vốn được xem là bước đi quan trọng giúp KienlongBank mở rộng dư địa tăng trưởng cho giai đoạn phát triển mới.
(VNF) - NHNN Khu vực 1 yêu cầu các chi nhánh ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trên địa bàn không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc áp dụng các cơ chế làm phát sinh mặt bằng lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.
(VNF) -KienlongBank vừa tăng mạnh lãi suất cơ sở lên tới 9,5-12,3%/năm. Đây là lần điều chỉnh tăng lãi suất cơ sở lần thứ hai liên tiếp của KienlongBank.
(VNF) - Từ nhiệm vị trí Tổng Giám đốc OCB chưa đầy hai tháng, ông Phạm Hồng Hải được bổ nhiệm chức Phó Tổng Giám đốc UOB Việt Nam.
(VNF) - Tỷ giá và lãi suất đã dần hạ nhiệt sau giai đoạn 'tăng nóng' đầu năm nhưng áp lực vẫn hiện hữu. Tỷ giá và lãi suất được dự báo sẽ ổn định hơn trong nửa cuối năm.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn điều lệ nhằm củng cố bộ đệm tài chính, đáp ứng các chuẩn mực quốc tế và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới. Việc hút thêm hàng nghìn tỷ tiền vốn trở nên thách thức khi lãi suất tăng cao và thanh khoản chứng khoán đang ở mức thấp.
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính ngân hàng Lê Hoài Ân, việc nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn chỉ là giải pháp tình thế để hỗ trợ tăng trưởng. Về dài hạn, nền kinh tế vẫn cần phát triển mạnh hơn thị trường trái phiếu doanh nghiệp, quỹ hưu trí, bảo hiểm, quỹ đầu tư hạ tầng và các kênh vốn dài hạn khác.
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội CT3 - Thăng Long Green City tại khu đô thị mới Kim Chung (xã Thiên Lộc, Hà Nội) đang bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng sau hơn một năm thi công, dự kiến đưa vào vận hành trong quý IV/2026.
