Miền di sản từ Tràng An, qua Phủ Lý, đến Phủ Dầy

Liên kết những mảng lợi thế

Việc sáp nhập 3 tỉnh: Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình thành tỉnh Ninh Bình mới đã tạo lợi thế cho cả vùng, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch. Các đơn vị hành cũ đều đã có những lợi thế và phát triển tích cực về du lịch. Đây là nền tảng vững chắc để tỉnh mới tiếp tục bứt phá.

Cụ thể, ngành du lịch Ninh Bình (cũ) đang có bước tiến vượt bậc trong 6 tháng đầu năm 2025, với hơn 7,2 triệu lượt khách được phục vụ đạt gần 80% kế hoạch cả năm. Tổng doanh thu từ hoạt động du lịch – dịch vụ ước đạt trên 7.700 tỷ đồng, cho thấy một mùa du lịch sôi động và đầy hứa hẹn.

Theo số liệu thống kê từ Sở Du lịch Ninh Bình (cũ), trong tổng số lượt khách 6 tháng đầu năm, hơn 1 triệu lượt là khách quốc tế. Lượng khách lưu trú cũng ghi nhận con số ấn tượng, với gần 1,4 triệu lượt, tăng hơn 21% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là kết quả từ các hoạt động kích cầu được triển khai đồng bộ từ đầu năm.

Với Hà Nam, tổng số khách du lịch 6 tháng đầu năm 2025 ước đạt 5,39 triệu lượt người (đạt 105,6% so với kế hoạch năm, đạt 140% so với năm 2024), trong đó khách quốc tế ước đạt 136.000 lượt, khách nội địa ước đạt 5,25 triệu lượt người. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 4.618,2 tỷ đồng (đạt 107,3% kế hoạch năm và 156% so cùng kỳ năm 2024).

Trong khi đó, Nam Định chưa công bố dữ liệu du lịch trong 6 tháng đầu năm 2025 nhưng số liệu sau 5 tháng đã qua cũng “định vị” nơi đây là điểm đến hấp dẫn trong lòng du khách. Cụ thể, doanh thu du lịch 5 tháng đầu năm 2025 của Nam Định đạt 182 tỷ đồng, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống đạt 2.288 tỷ đồng, tăng 20,3%, bao gồm doanh thu ngành lưu trú 135 tỷ đồng và 373.000 lượt khách, tăng 15,1% doanh thu và 13,3% lượt khách và ngành ăn uống đạt 2.153 tỷ đồng, tăng 20,6%. Doanh thu du lịch lữ hành đạt 10 tỷ đồng và 15.500 lượt khách, tăng 21,5% doanh thu và tăng 14,8% lượt khách.

Với kết quả trên, sau hợp nhất và sắp xếp lại đơn vị hành chính, tỉnh Ninh Bình (mới) đang hướng tới mô hình liên kết phát triển du lịch vùng. Dự báo tổng lượng khách đến đây trong năm 2025 sẽ đạt gần 15 triệu lượt, với doanh thu khoảng 13.400 tỷ đồng.

Miền di sản phía Nam Hà Nội

Sự phát triển vượt bậc trên một phần do kết nối du lịch giữa Tràng An, Phủ Lý và Phủ Dầy đã tạo chuỗi sản phẩm du lịch đa dạng. Miền di sản phía Nam vốn nổi tiếng với bộ ba huyền thoại Hoa Lư – Tràng An – Bái Đính ở Ninh Bình, nay đã mở rộng vòng tay đón du khách đến với những điểm đến tâm linh và văn hóa phong phú tại Hà Nam và Nam Định. Sự phát triển vượt bậc này không chỉ đến từ tiềm năng di sản sẵn có mà còn từ những kết nối hạ tầng đồng bộ, tạo nên một hành trình khám phá liền mạch và hấp dẫn.

Tại Ninh Bình, du khách có thể khám phá Chùa Bái Đính, là trung tâm hành hương Phật giáo quan trọng với kiến trúc đồ sộ, cảnh quan hùng vĩ cùng nhiều kỷ lục Phật giáo. Cố đô Hoa Lư, nơi thờ Vua Đinh Tiên Hoàng và Vua Lê Đại Hành, mang đậm dấu ấn lịch sử hào hùng của dân tộc với kiến trúc cổ kính và không gian trang nghiêm. Đền Thái Vi, nằm trong quần thể Tam Cốc – Bích Động, là nơi thờ các vị vua Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông và Hiển Từ Thuận Thiên Hoàng Thái Hậu, mang vẻ đẹp cổ kính, linh thiêng giữa thiên nhiên thơ mộng. Chùa Bích Động, mệnh danh là "Nam thiên đệ nhị động", là một ngôi chùa cổ kính ẩn mình trong núi đá vôi, gắn liền với quần thể hang động độc đáo và huyền ảo.

Một điểm đến không thể bỏ qua khác là Nhà thờ đá Phát Diệm, một công trình kiến trúc Công giáo độc đáo, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc Gothic phương Tây và kiến trúc đình chùa truyền thống Việt Nam, tạo nên một vẻ đẹp riêng biệt và ấn tượng.

Với Hà Nam, Chùa Tam Chúc nổi bật là ngôi chùa lớn nhất Việt Nam và thế giới, với quy mô đồ sộ và kiến trúc độc đáo, là điểm đến tâm linh mới nổi thu hút đông đảo du khách và Phật tử. Nằm trong quần thể Khu du lịch Tam Chúc – Ba Sao, chùa không chỉ nổi bật về quy mô mà còn về cảnh quan tự nhiên hùng vĩ với hồ nước lớn, núi đá vôi và rừng cây xanh mát.

Đền Trần Thương, mặc dù không thuộc quần thể Đền Trần Nam Định, nhưng cũng là một di tích quan trọng thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, gắn liền với lịch sử và tín ngưỡng quân sự, là nơi tổ chức lễ hội phát lương hàng năm thu hút đông đảo người dân. Chùa Bà Đanh, một ngôi chùa cổ kính nổi tiếng với sự linh thiêng và kiến trúc độc đáo, nằm giữa không gian thanh bình của làng quê Việt Nam, được bao bọc bởi cây xanh và dòng sông, tạo nên một vẻ đẹp trầm mặc, yên bình. Điểm du lịch không thể bỏ qua khi đến Hà Nam là Đình Làng Phù Lão, dù là đình làng nhưng cũng mang giá trị tâm linh quan trọng, là nơi thờ Thành Hoàng làng, thể hiện tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và các vị thần bảo hộ của người Việt.

Đến với Nam Định, Đền Trần là quần thể di tích lịch sử và văn hóa quan trọng, nơi thờ các vị vua và nhân vật nhà Trần, gắn liền với những chiến công lẫy lừng chống quân Nguyên Mông. Đây là trung tâm của lễ hội Khai ấn Đền Trần nổi tiếng, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm. Bên cạnh đó, Phủ Dầy là trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh lớn nhất Việt Nam, với quần thể đền, phủ, chùa thờ Thánh Mẫu độc đáo. Phủ Dầy là nơi diễn ra nhiều lễ hội truyền thống, đặc biệt là Lễ hội Phủ Dầy vào tháng 3 âm lịch, thể hiện đậm nét văn hóa thờ Mẫu.

Chùa Cổ Lễ cũng một trong những ngôi chùa cổ và lớn ở Nam Định, nổi tiếng với kiến trúc tháp chuông uy nghi và lịch sử lâu đời, là nơi lưu giữ nhiều bảo vật Phật giáo quý giá. Đền Cờn là một trong Tứ Trấn của Nam Định, Đền Cờn thờ Tứ Vị Thánh Nương, mang giá trị tâm linh sâu sắc đối với người dân vùng ven biển. Cuối cùng, Nhà thờ lớn Bùi Chu là một trong những nhà thờ Công giáo lớn và cổ kính nhất Việt Nam, với kiến trúc Pháp cổ điển tráng lệ, là biểu tượng của cộng đồng Công giáo tại Nam Định.

Sau sáp nhập, địa phương này sẽ có cơ hội phát triển các sản phẩm du lịch chuyên biệt, kết hợp giữa du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao cấp, và du lịch tâm linh. Bên cạnh đó, còn là cơ hội phát triển du lịch lễ hội, làng nghề, cùng với những điểm đến văn hóa đặc sắc. Mỗi địa phương cũ sẽ đóng góp một mảng du lịch riêng biệt, tạo thành một hành trình khám phá toàn diện về thiên nhiên, văn hóa và tâm linh miền Bắc, từ các danh thắng nổi tiếng đến các lễ hội truyền thống.

Việc hợp nhất còn gia tăng tính kết nối vùng trong quy hoạch, đầu tư và vận hành hệ thống hạ tầng giao thông một cách thống nhất. Cao tốc Bắc – Nam, tuyến ven biển, đường nối các di tích lớn… sẽ được tích hợp trong quy hoạch tổng thể của tỉnh mới, tránh tình trạng đầu tư chồng chéo.

Tỉnh Ninh Bình mới còn tập trung đầu tư vào hạ tầng giao thông. Các dự án như xây dựng cầu bắc qua sông Đáy và sông Hoàng Long, nối Ninh Bình với Nam Định và Phủ Lý, cùng với việc nâng cấp các tuyến đường hiện có, sẽ đóng vai trò then chốt.

Dựa trên nền tảng giá trị văn hóa, con người và thiên nhiên địa phương, Ninh Bình hướng tới mô hình du lịch thân thiện môi trường, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.