Thức giấc giữa hoàng hôn Dầu Tiếng - Hành trình đánh thức vùng đất Tây Ninh

Khi mặt trời bắt đầu buông xuống phía tây, phủ lên mặt nước một tấm thảm ánh sáng rực rỡ, hồ Dầu Tiếng - một trong những hồ nhân tạo lớn nhất Đông Nam Á – như đang thì thầm về một cuộc chuyển mình đầy kỳ diệu.

Trên nền cảnh hoàng hôn ấy, những tấm pin mặt trời lặng lẽ tiếp nhận những tia sáng cuối cùng trong ngày, tiếp tục hành trình khai mở một miền đất mới – miền đất của năng lượng tái tạo, của phát triển bền vững, của khát vọng công nghiệp hoá trong lòng thiên nhiên.

Từng là vùng đất với dân cư thưa thớt, khu vực quanh hồ Dầu Tiếng (huyện Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh) vốn yên ả, bình dị. Nhưng từ năm 2019, nơi đây bắt đầu “thức giấc” nhờ cụm dự án nhà máy điện mặt trời Dầu Tiếng 1, 2 và 3, do liên doanh giữa BCG Energy (Việt Nam) và đối tác Thái Lan đầu tư. Đến năm 2025, tổ hợp nhà máy này đã vươn mình trở thành tổ hợp điện mặt trời lớn nhất Đông Nam Á, với tổng công suất lắp đặt 1.050 MW, sản xuất mỗi năm khoảng 1,56 tỷ kWh điện sạch, góp phần đáng kể vào an ninh năng lượng quốc gia.

Không chỉ là một kỳ tích về công nghệ và quy mô, công trình còn là minh chứng sống động cho chủ trương lớn của UBND tỉnh Tây Ninh trong phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên. Khác với nhiều dự án chiếm dụng đất sản xuất, tổ hợp điện mặt trời Dầu Tiếng tận dụng mặt nước hồ chứa, hạn chế tối đa tác động đến thảm thực vật, hệ sinh thái và đời sống của người dân bản địa.

Từ khi có nhà máy, hàng trăm lao động địa phương đã có việc làm ổn định, từ kỹ sư, kỹ thuật viên đến công nhân vệ sinh pin mặt trời – một công việc tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự cần mẫn và chính xác cao độ. Nhiều hộ dân cũng chuyển đổi mô hình sinh kế, mở dịch vụ hậu cần, du lịch sinh thái gắn với hồ Dầu Tiếng, nơi trước đây vốn chỉ biết đến với nghề đánh bắt thủy sản nhỏ lẻ.

Không dừng lại ở đó, Tây Ninh tiếp tục phát huy lợi thế của mình khi khởi công cụm dự án điện mặt trời Dầu Tiếng 5.1 và 5.2 trong quý I/2025, với tổng công suất 450 MW và diện tích hơn 320 ha. Những bước đi mạnh mẽ này thể hiện tầm nhìn dài hạn của tỉnh về một chiến lược năng lượng xanh và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu – điều đặc biệt ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện các cam kết giảm phát thải khí nhà kính tại COP26 và COP28.

Lặng nhìn hoàng hôn buông xuống qua những tấm pin lấp lánh phản chiếu trên mặt nước, tôi cảm nhận được một Tây Ninh rất khác – không chỉ là miền đất của núi Bà Đen hùng vĩ hay đặc sản muối tôm… mà còn là điểm sáng của ngành năng lượng tái tạo Việt Nam. Và hơn thế nữa, đó là minh chứng cho một miền quê biết “đánh thức” tiềm năng bằng tư duy đổi mới, bằng sự kiên trì của con người, và bằng ánh sáng – theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng – của mặt trời.