Mối đe dọa gây thiệt hại tỷ USD và cơ hội mới cho đầu tư phát triển bền vững
Thùy Dương -
23/11/2025 14:00 (GMT+7)
(VNF) - Đề kháng kháng sinh (AMR) đang nổi lên như một mối đe dọa đối với sự ổn định tài chính và tăng trưởng kinh tế, y tế của Việt Nam. Các chuyên gia cho rằng, bài toán đặt ra cho Việt Nam không còn là "chi bao nhiêu" mà là "đầu tư thế nào" để ngăn chặn thảm họa kép về sức khỏe và kinh tế này.
AMR: "Kẻ giết người thầm lặng" và gánh nặng kinh tế khổng lồ
Theo các chuyên gia, tình trạng kháng thuốc kháng sinh (AMR) không còn là rủi ro mang tính lý thuyết. Nó đang gây ra những hậu quả rõ rệt, ngày càng nặng nề đối với các quốc gia và hệ thống y tế trên khắp thế giới.
Đại sứ Thụy Sĩ - ông Thomas Gass chỉ ra rằng, AMR hiện đã vượt qua cả HIV/AIDS hay sốt rét để trở thành một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.
Ngân hàng Thế giới dự báo rằng đến năm 2050, AMR có thể gây thiệt hại kinh tế toàn cầu tương đương cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, và đẩy tới 24 triệu người vào cảnh nghèo cùng cực.
Nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật Toàn cầu (GBD) 2019, công bố trên tạp chí The Lancet năm 2022, ước tính có 4,95 triệu ca tử vong liên quan đến AMR và 1,27 triệu ca tử vong trực tiếp do nhiễm khuẩn kháng thuốc.
OECD cảnh báo AMR có thể khiến các nước thành viên tốn tới 3,5 tỷ USD mỗi năm, chủ yếu do thời gian nằm viện kéo dài và các phương pháp điều trị đắt đỏ hơn.
Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ sử dụng kháng sinh cao nhất — cả ở người và vật nuôi. Các nghiên cứu cho thấy hơn 50% kháng sinh trong cộng đồng được mua mà không cần đơn.
Đây không chỉ là vấn đề y khoa, mà là vấn đề liên quan đến cả hệ thống: Bệnh nhân nhiễm vi khuẩn kháng thuốc phải điều trị lâu hơn gấp 2–3 lần; Chi phí y tế tăng mạnh do phải sử dụng các thuốc thế hệ 2, 3 đắt hơn gấp nhiều lần. Khi nhu cầu giải pháp trở nên phức tạp hơn, chuỗi cung ứng kháng sinh chịu áp lực lớn.
Do đó, theo Đại sứ Thomas Gass, AMR là mối đe dọa đối với an ninh y tế, kinh tế và phát triển bền vững.
Ông Charaf Kadri - Tổng Giám đốc Công ty dược phẩm Sandoz Vietnam thuộc tập đoàn Sandoz (Thụy Sĩ), dẫn số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): gần 300.000 ca tử vong tại Việt Nam giữa các năm 2020 và 2023 có liên quan đến kháng thuốc. Đó không chỉ là một thống kê, nó là một lời cảnh tỉnh đối với tất cả chúng ta. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến từng bệnh nhân mà còn tác động đến tính bền vững của hệ thống y tế, an ninh lương thực và sự phát triển kinh tế của Việt Nam.
Cơ hội đầu tư thông minh, trách nhiệm và bền vững
Mới đây Sandoz Việt Nam đã hợp tác cùng Tổng hội Y học Việt Nam (VMA) trong chiến dịch “Nâng cao nhận thức về Đề kháng kháng sinh" là một minh chứng cho thấy khu vực công và tư đang cùng nhau nhìn nhận AMR như một lĩnh vực cần đầu tư chiến lược trước một thách thức mang tính hệ thống.
PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên - Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch VMA khẳng định: "Cuộc chiến chống đề kháng kháng sinh không thể thành công nếu chỉ một ngành, một tổ chức hay một nhóm cá nhân đơn lẻ hành động. Đây là trách nhiệm chung của toàn xã hội."
Đại sứ Thomas Gass nhấn mạnh: "Bằng chứng cho thấy có tới 40% việc sử dụng kháng sinh ở người là không cần thiết hoặc không phù hợp. Điều này có nghĩa là hành vi của con người - không phải sinh học - đang thúc đẩy phần lớn tình trạng kháng thuốc mà chúng ta chứng kiến. Giáo dục, do đó, không phải là một biện pháp bổ sung; nó là tuyến phòng thủ đầu tiên."
Ông Charaf Kadri, Tổng Giám đốc Sandoz Vietnam
Chiến dịch "Kháng sinh Đúng liều – Đủ yêu tổ ấm" mà Sandoz khởi xướng và nay được mở rộng với VMA chính là một dạng đầu tư vào "vốn con người". Ông Kadri khẳng định, đây là một phần trong cam kết đang diễn ra của chúng tôi đối với chiến dịch giáo dục AMR. Sáng kiến đầu tiên tại Việt Nam của một công ty dược phẩm, hợp tác với một hiệp hội chuyên môn, để trực tiếp thu hút cộng đồng tham gia vào cuộc chiến chống kháng kháng sinh."
Bên cạnh đó, đầu tư vào hệ thống y tế và giám sát là nền tảng không thể thiếu. Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, đánh giá cao những tiến bộ của Việt Nam như "tăng cường hệ thống giám sát quốc gia, bao gồm: Thiết lập 3 phòng xét nghiệm tham chiếu quốc gia và mạng lưới giám sát AMR tại 57 bệnh viện trên cả nước."
Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu: "Đây là yếu tố then chốt vì chúng ta không thể kiểm soát được điều gì khi không đo lường được nó." Việc tiếp tục rót vốn để mở rộng và số hóa hệ thống giám sát này chính là một khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng y tế then chốt, giúp ngăn ngừa những tổn thất kinh tế lớn hơn trong tương lai.
Vai trò của khu vực tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực R&D và đảm bảo chuỗi cung ứng, là vô cùng quan trọng. Đại sứ Gass tiết lộ: "Sandoz cung cấp 1 trong mỗi 5 loại thuốc kháng sinh tên gốc được sử dụng trên toàn thế giới, và là một trong những nhà sản xuất thuốc kháng sinh lớn nhất và đáng tin cậy nhất thế giới."
Ông cũng nhấn mạnh cam kết về chất lượng và an ninh nguồn cung: "Bằng cách thực hiện các khoản đầu tư đáng kể để tăng cường năng lực sản xuất kháng sinh ở châu Âu, đảm bảo khả năng tiếp cận ổn định ngay cả trong khủng hoảng. Đây là một đóng góp quan trọng cho an ninh y tế toàn cầu." Việc thu hút các tập đoàn có năng lực và cam kết như vậy vào Việt Nam không chỉ giải quyết bài toán AMR mà còn thúc đẩy phát triển công nghiệp dược phẩm trong nước.
Cuộc chiến chống AMR tại Việt Nam, do đó, không nên chỉ được nhìn nhận dưới lăng kính chi phí, mà còn là một cơ hội đầu tư dài hạn vào sức khỏe cộng đồng, vào sự ổn định của hệ thống y tế, và vào nền tảng cho tăng trưởng kinh tế bền vững. Đầu tư vào phòng chống AMR hôm nay chính là khoản đầu tư sinh lời cao nhất cho sự thịnh vượng lâu dài của quốc gia.
(VNF) - Theo phương án được Bộ Nội vụ thông báo, Tết Nguyên đán Bính Ngọ tới đây sẽ mang lại kỳ nghỉ liền mạch 9 ngày cho khối cơ quan nhà nước, được đánh giá là một trong những kỳ nghỉ dài nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Bán tải Toyota Hilux thế hệ mới, SUV gầm cao Toyota Cruiser FJ, Honda CR-V hybrid và xe Trung Quốc Jaecoo J6 là 4 mẫu xe mới sẽ ra mắt thị trường ô tô Việt Nam ngay đầu năm 2026.
(VNF) - Từ ngày 1/1/2026, nhiều chính sách quan trọng liên quan trực tiếp đến tiền lương, thuế và đất đai chính thức có hiệu lực, trong đó đáng chú ý là việc tăng lương tối thiểu vùng, điều chỉnh biểu thuế thu nhập cá nhân, bổ sung quy định thu hồi đất và ban hành cơ chế đãi ngộ mới đối với nhà giáo.
(VNF) - Từ hôm nay 1/1, chính thức hàng triệu hộ kinh doanh sẽ chuyển đổi sang mô hình thuế kê khai thay vì nộp thuế khoán với nhiều quy định cần phải nắm rõ để tuân thủ.
(VNF) - Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, dù chịu tác động nặng nề từ dịch bệnh, thị trường và biến đổi khí hậu, ngành nông nghiệp vẫn đạt nhiều kết quả nổi bật, đóng góp toàn diện cho tăng trưởng và ổn định kinh tế.
(VNF) - Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa ban hành Nghị quyết quy định về tiêu chuẩn của các đơn vị hành chính, làm cơ sở cho việc thành lập, sắp xếp, điều chỉnh địa giới và đổi tên các đơn vị hành chính trong giai đoạn tới.
(VNF) - Chuyên gia kinh tế, TS. Trần Du Lịch cho rằng, kinh tế Việt Nam đang đứng trước thời cơ tăng trưởng mới nhưng đồng thời đối mặt nhiều thách thức mang tính cấu trúc. Tăng trưởng vẫn là mục tiêu ưu tiên nhưng không đánh đổi bằng bất ổn vĩ mô.
(VNF) - Thông tin được ông Trần Văn Vũ, Trưởng Thống kê TP. Đà Nẵng cho biết tại họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế – xã hội năm 2025, ngày 31/12.
(VNF) - TP. HCM sau sáp nhập đã trở thành siêu đô thị, thu hút vốn FDI, các dự án đầu tư vốn khủng hàng trăm nghìn tỷ, kỳ vọng đột phá trong tương lai.
(VNF) - Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch Lê Hải Bình được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Phó giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
(VNF) - Từ “bộ tứ nghị quyết” định hình các trụ cột phát triển mới, việc vận hành mô hình chính quyền hai cấp, đến chủ trương thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế, thí điểm tiền số, đẩy mạnh xây dựng và thi hành pháp luật... là những quyết sách mở đường vào kỷ nguyên mới.
(VNF) - Năm 2025, vượt qua nhiều khó khăn, thách thức do tác động của biến đổi khí hậu, biến động thị trường, ngành Nông nghiệp và Môi trường vẫn đạt được nhiều kết quả tích cực, nhiều kỷ lục mới trong sản xuất được xác lập. Cùng Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance điểm lại 10 sự kiện tiêu biểu của toàn ngành trong năm qua.
(VNF) - TP. HCM ước tính cả năm 2025, kiều hối đạt mốc 10,5 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm 2024. TP. HCM thường chiếm khoảng 60% lượng kiều hối cả nước.
(VNF) - Năm 2025 đánh dấu nhịp tăng tốc của Hải Phòng khi hàng loạt dự án hạ tầng, đô thị, năng lượng và an sinh xã hội quy mô lớn đồng loạt được khởi công, khánh thành.
(VNF) - Năm 2025 đánh dấu bước phát triển quan trọng của Hải Phòng khi thành phố không chỉ duy trì tăng trưởng hai chữ số mà còn vươn lên đứng thứ 3 cả nước về quy mô kinh tế. Cùng với đột phá thể chế từ Khu thương mại tự do, mở rộng không gian phát triển sau hợp nhất với Hải Dương, chuẩn hóa thị trường đất đai và giữ nhịp dòng vốn FDI, Hải Phòng đang định hình một pha tăng trưởng mới – sâu hơn về chất, rộng hơn về không gian và bền vững hơn về nền tảng.
(VNF) - Năm 2025 chứng kiến hàng loạt vụ án kinh tế lớn, nhiều doanh nhân từng nổi bật trên thương trường lần lượt vướng vòng điều tra. Từ thực phẩm, mỹ phẩm đến tài chính và tiền số, các sai phạm cho thấy mặt trái của tăng trưởng nóng và kinh doanh dựa vào danh tiếng. Mười doanh nhân, mười câu chuyện khác nhau, cùng phản chiếu một cú trượt dài pháp lý đầy hệ lụy.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đã chuyển đầy đủ kinh phí cho các địa phương để triển khai việc tặng quà nhân dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 theo quy định.
(VNF) - Chuyên gia thuế cho rằng, hộ kinh doanh còn gặp nhiều vướng mắc trong giai đoạn chuyển đổi và việc sai sót dữ liệu khó tránh khỏi. Vì vậy, cơ quan thuế cần cân nhắc xử phạt trên cơ sở mức độ ảnh hưởng thực tế.
(VNF) - Tăng trưởng GDP trên 8%, vào nhóm 15 nước có quy mô thương mại hàng đầu thế giới, VN-Index cham mức 1800 điểm, thu ngân sách 2025 đạt 2,5 triệu tỷ đồng... là những con số và sự kiện nổi bật trong năm 2025 của kinh tế Việt Nam
(VNF) - Cục Thuế cho biết, trong năm 2025 đơn vị đã chuyển hơn 38.000 tin báo đến cơ quan công an để phục vụ xác minh, điều tra và có 39 hồ sơ người nộp thuế được kiến nghị khởi tố.
(VNF) - Sáng 27/12, tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, Đảng và Nhà nước đã trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động cho nhiều cá nhân, tập thể tiêu biểu, trong đó có nữ tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo - Chủ tịch HĐQT Vietjet.
(VNF) - Theo phương án được Bộ Nội vụ thông báo, Tết Nguyên đán Bính Ngọ tới đây sẽ mang lại kỳ nghỉ liền mạch 9 ngày cho khối cơ quan nhà nước, được đánh giá là một trong những kỳ nghỉ dài nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội này có diện tích khoảng 7.751m2, tổng vốn đầu tư hơn 1.087 tỷ đồng, thuộc địa bàn phường Bồ Đề (trước là phường Ngọc Thuỵ, quận Long Biên), TP. Hà Nội.