'GDP tăng mạnh nhất nhiều năm nhưng thách thức lớn nhất của Việt Nam vẫn ở phía trước'

GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, cao hơn cùng kỳ và tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng 10% của cả năm. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, nền kinh tế vẫn phải vượt qua nhiều thách thức khi xuất khẩu, đầu tư và bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), phân tích những động lực đang thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời chỉ ra các áp lực và dư địa để kinh tế Việt Nam bứt tốc trong nửa cuối năm.

6 tháng cuối năm GDP phải đạt 11,7%

- GDP quý II và 6 tháng đầu năm 2026 đều ghi nhận mức tăng trưởng rất tích cực. Theo bà, kết quả này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh kinh tế hiện nay?

Bà Nguyễn Thị Hương: Có thể khẳng định, kết quả tăng trưởng GDP quý II và 6 tháng đầu năm là một tín hiệu rất tích cực đối với nền kinh tế Việt Nam. Đây không chỉ là sự nối tiếp đà phục hồi từ quý I mà còn cho thấy nền kinh tế đang duy trì được tính ổn định và khả năng chống chịu trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động.

Quý II/2026, GDP tăng 8,39% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng của cùng kỳ năm 2025. Tính chung 6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%, cao hơn đáng kể so với mức 7,63% của cùng kỳ năm trước.

Đây là kết quả rất đáng ghi nhận nếu đặt trong bối cảnh tổng cầu thế giới phục hồi chậm, chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng, xung đột địa chính trị kéo dài và nhiều nền kinh tế lớn vẫn đối mặt với áp lực lạm phát, lãi suất cao.

Quan trọng hơn, tăng trưởng không chỉ tập trung ở một vài lĩnh vực mà diễn ra khá đồng đều ở cả ba khu vực của nền kinh tế, phản ánh nền tảng tăng trưởng đang được củng cố.

-Theo bà, đâu là những động lực chính tạo nên mức tăng trưởng ấn tượng này?

Bà Nguyễn Thị Hương: Để nhìn rõ động lực tăng trưởng, cần phân tích từ cả phía cung và phía cầu của nền kinh tế.

Ở phía cung, trước hết phải nhắc đến khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản - lĩnh vực tiếp tục phát huy vai trò là "trụ đỡ" của nền kinh tế. Những năm gần đây, quá trình chuyển đổi cơ cấu sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và quản lý tốt mã số vùng trồng đã giúp năng suất nông nghiệp cải thiện rõ rệt. Bên cạnh đó, chăn nuôi và lâm nghiệp cũng duy trì tăng trưởng tích cực nhờ kiểm soát tốt dịch bệnh và mở rộng các mô hình sản xuất an toàn.

Động lực lớn nhất vẫn đến từ khu vực công nghiệp và xây dựng. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu với mức tăng trên 10%, đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng GDP. Sự phục hồi mạnh của các đơn hàng xuất khẩu ở các ngành điện tử, máy tính, thiết bị quang học, kim loại và ô tô đã giúp khu vực sản xuất tăng tốc trở lại.

Đáng chú ý, ngành khai khoáng tiếp tục ghi nhận quý tăng trưởng dương thứ tư liên tiếp nhờ sản lượng khai thác dầu thô và khí đốt tăng, góp phần bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất trong nước.

Song song với đó, ngành xây dựng tăng hơn 12%, phản ánh hiệu quả từ việc đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và giải ngân đầu tư công. Ngành điện cũng tăng trưởng trên 12%, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt ngày càng lớn.

Đối với khu vực dịch vụ, nhiều ngành tiếp tục duy trì tốc độ tăng khá cao như bán buôn, bán lẻ; vận tải, kho bãi; vui chơi giải trí... Điều này cho thấy sức cầu trong nước đang dần được cải thiện.

Ở phía cầu, tiêu dùng hộ gia đình phục hồi khá mạnh, phản ánh niềm tin của người dân đối với nền kinh tế đã tốt hơn. Đặc biệt, tích lũy tài sản tăng rất cao, cho thấy dòng vốn đầu tư của cả khu vực công và tư nhân đều được cải thiện.

Ngoài ra, hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục diễn biến sôi động với tổng kim ngạch tăng hơn 27%. Mặc dù nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu, nhưng phần lớn là nhập khẩu máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất. Đây là tín hiệu tích cực vì phản ánh doanh nghiệp đang chuẩn bị năng lực cho các chu kỳ sản xuất mới.

-Với kết quả này, Cục Thống kê đã cập nhật kịch bản tăng trưởng năm 2026 như thế nào?

Bà Nguyễn Thị Hương: Trên cơ sở kết quả tăng trưởng của 6 tháng đầu năm, Cục Thống kê đã cập nhật lại kịch bản tăng trưởng theo Nghị quyết 01 của Chính phủ.

Theo đó, quý III cần tăng khoảng 11,16%, quý IV tăng khoảng 12,09% thì cả năm mới đạt mục tiêu tăng trưởng 10%.

Điều này đồng nghĩa với việc 6 tháng cuối năm nền kinh tế phải tăng khoảng 11,7%. Đây là mục tiêu rất cao, đòi hỏi tất cả các cấp, các ngành phải quyết liệt hơn trong điều hành cũng như khai thác tối đa các động lực tăng trưởng.

Nền kinh tế còn nhiều dư địa tăng trưởng

-Theo bà, đâu sẽ là những áp lực lớn nhất đối với mục tiêu tăng trưởng trong nửa cuối năm?

Bà Nguyễn Thị Hương: Thách thức đầu tiên đến từ bối cảnh kinh tế thế giới.

Tổng cầu tại nhiều thị trường xuất khẩu lớn vẫn còn yếu, khiến đơn hàng xuất khẩu chưa thực sự ổn định. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất quốc tế vẫn ở mức cao, chi phí logistics còn lớn và những rủi ro địa chính trị tiếp tục ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đây là những yếu tố có thể làm suy giảm động lực tăng trưởng từ xuất khẩu - một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.

Bên cạnh đó, xuất khẩu của Việt Nam vẫn phụ thuộc khá lớn vào một số thị trường và nhóm hàng chủ lực, trong khi giá trị gia tăng trong nước của nhiều sản phẩm còn hạn chế.

Đối với đầu tư công, mặc dù đây luôn là giai đoạn tăng tốc giải ngân nhưng nhiều dự án vẫn gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng, thủ tục điều chỉnh dự án cũng như năng lực tổ chức thực hiện ở một số địa phương.

Nếu các điểm nghẽn này không được xử lý kịp thời thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng.

-Vậy theo bà, đâu sẽ là những động lực giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm nay?

Bà Nguyễn Thị Hương: Tôi cho rằng nền kinh tế vẫn còn nhiều dư địa để tăng trưởng nếu chúng ta tận dụng tốt cả các động lực truyền thống và các động lực mới.

Trước hết là khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo. Nếu đơn hàng xuất khẩu tiếp tục cải thiện và khu vực FDI duy trì hoạt động ổn định thì đây vẫn sẽ là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Khu vực dịch vụ cũng được kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng nhờ nhu cầu tiêu dùng trong nước, du lịch quốc tế phục hồi và sự phát triển của các ngành logistics, tài chính, công nghệ thông tin.

Đầu tư công vẫn là động lực đặc biệt quan trọng trong 6 tháng cuối năm. Hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn như tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, các tuyến cao tốc liên vùng hay các dự án metro đang được triển khai sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa rất lớn đối với nhiều ngành kinh tế.

Bên cạnh đó, những động lực tăng trưởng mới ngày càng đóng vai trò quan trọng.

Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục mở ra cơ hội thu hút đầu tư nước ngoài. Đồng thời, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành những yếu tố quyết định năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn.

Để các động lực này phát huy hiệu quả, cải cách thể chế vẫn là yếu tố then chốt. Việc tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tháo gỡ các điểm nghẽn về đầu tư, đất đai, xây dựng và thị trường vốn sẽ tạo điều kiện để khu vực doanh nghiệp mở rộng đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Tôi tin rằng nếu tận dụng tốt các động lực này, đồng thời thực hiện hiệu quả các giải pháp điều hành, mục tiêu tăng trưởng 10% vẫn có cơ sở để phấn đấu thực hiện.

Trân trọng cảm ơn bà!