Sáu tháng tăng trưởng chưa đạt 9%, làm sao để về đích 2 con số trong 2026

6 tháng cuối năm, GDP cần tăng 11,7%

Trong 6 tháng đầu năm, tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, để hoàn thành mục tiêu GDP tăng 10% cả năm 2026, GDP trong 6 tháng cuối năm phải tăng 11,7%, trong bối cảnh xuất khẩu đối mặt nhiều sức ép, sức chống chịu của doanh nghiệp còn hạn chế.

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh - Trưởng ban Hệ thống Tài khoản, Cục Thống kê - cho hay, trên cơ sở kết quả tăng trưởng quý II và 6 tháng đầu năm, cơ quan thống kê đã cập nhật kịch bản cho hai quý còn lại. Theo đó, GDP quý III cần tăng 11,16% và quý IV tăng 12,09%.

Theo bà Hạnh, bước sang nửa cuối năm, kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định. Trong nước, sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp còn hạn chế. Một số động lực tăng trưởng truyền thống có dấu hiệu suy yếu, trong khi các động lực mới chưa đủ mạnh để tạo bứt phá trong ngắn hạn. Một thách thức đáng chú ý là động lực từ xuất khẩu có thể suy giảm so với nửa đầu năm.

Áp lực ở khu vực doanh nghiệp vẫn hiện hữu. Trong 6 tháng đầu năm, bình quân mỗi tháng có 28.300 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, song cũng có gần 25.200 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn khó khăn về dòng tiền, khả năng tiếp cận tín dụng, chi phí logistics và thị trường đầu ra.

Về đầu tư công, tính đến ngày 25/6, cả nước mới giải ngân gần 300.000 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt hơn 29% kế hoạch Thủ tướng giao. Nếu tiến độ không được cải thiện mạnh, hiệu ứng lan tỏa đến xây dựng, công nghiệp vật liệu, vận tải và khu vực doanh nghiệp sẽ bị hạn chế.

Tuy nhiên, Cục Thống kê cũng nhận định nền kinh tế vẫn có nhiều yếu tố thuận lợi để duy trì đà tăng trưởng. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là nền tảng quan trọng nếu đơn hàng xuất khẩu cải thiện, hoạt động của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài duy trì ổn định.

Khu vực dịch vụ cũng giữ vai trò quan trọng. Tiêu dùng trong nước được kỳ vọng tiếp tục phục hồi nhờ thu nhập, việc làm của người lao động cải thiện, cùng sự phát triển của thương mại điện tử, bán lẻ hiện đại và các chương trình kích cầu.

Theo TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia kinh tế trưởng, Giám đốc Viện Đào tạo, Nghiên cứu BIDV, để tăng trưởng nhanh và bền vững, Việt Nam cần cải thiện năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), thay vì chỉ dựa vào mở rộng vốn đầu tư. Có 5 yếu tố then chốt quyết định khả năng nâng TFP gồm: khoa học công nghệ và chuyển đổi số; giáo dục - đào tạo; hiệu quả thị trường; cơ sở hạ tầng; thể chế.

'Kế sách' của tư lệnh bộ, ngành

Trước mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2026 và trong bối cảnh nhiều thách thức từ bên ngoài, các bộ, ngành đồng loạt đề xuất giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, quy hoạch, năng lượng...

Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết ngành công thương đang đối mặt với 4 thách thức lớn gồm tăng trưởng công nghiệp, phát triển thương mại trong nước, kiểm soát cán cân xuất nhập khẩu và bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh thời tiết cực đoan, mưa bão những tháng cuối năm.

Để tháo gỡ, cơ quan này sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, trọng tâm là Luật Điện lực, Luật Dầu khí và rà soát Quy hoạch điện VIII điều chỉnh.

Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tháo gỡ khó khăn cho các dự án công nghiệp, năng lượng để sớm đưa vào vận hành trong năm; thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo; điều hành linh hoạt nhằm bảo đảm nguồn cung điện và xăng dầu cho nền kinh tế.

Ở lĩnh vực thương mại, lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết sẽ đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng trong nước, phát triển hệ thống phân phối hiện đại, kết nối cung - cầu và triển khai vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".

Với xuất khẩu, Bộ Công Thương tập trung đa dạng hóa thị trường, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại thông qua chương trình Go Global để mở rộng thị trường và tận dụng dư địa tăng trưởng.

Còn Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh khẳng định ngành sẽ tập trung phát triển kinh tế du lịch và công nghiệp văn hóa, hai lĩnh vực được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới.

Với du lịch, bộ này sẽ thúc đẩy sự liên kết với các ngành kinh tế có liên quan, chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, phát triển các sản phẩm giàu tính sáng tạo, trải nghiệm và hướng tới nhóm khách có mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài.

Với công nghiệp văn hóa, cơ quan này đang xây dựng hành lang pháp lý và hướng dẫn các địa phương xây dựng kịch bản tăng trưởng cho các ngành công nghiệp văn hóa.

Cùng với đó, bộ này sẽ tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước trong các lĩnh vực điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí xuất bản... nhằm nâng cao chất lượng, giá trị nghệ thuật, tính giáo dục và thẩm mỹ của các sản phẩm văn hóa.

Với ngành xây dựng, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết điểm nghẽn lớn nhất là vấn đề quy hoạch.

Hiện 100% đô thị trên cả nước đã được phê duyệt quy hoạch chung; tỷ lệ quy hoạch chung cấp xã đạt 94,4%, trong khi tỷ lệ đô thị hóa đạt 45,4%.

Theo Bộ trưởng Minh, đây là nền tảng quan trọng để mở rộng không gian phát triển, tổ chức lại hệ thống đô thị, nông thôn và hạ tầng theo hướng đồng bộ, tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển sản xuất, dịch vụ và thị trường bất động sản lành mạnh.

Trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đề nghị các địa phương khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, ông yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Liên quan đến xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc, ông Hùng cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhằm thúc đẩy mở cửa thị trường.

Sau khi hai bên ký kết các thỏa thuận hợp tác, phía Trung Quốc đã mở rộng tối đa danh mục nông sản Việt Nam được phép xuất khẩu. Bộ trưởng kỳ vọng hoạt động xuất khẩu nông, lâm, thủy sản sang thị trường này sẽ thuận lợi hơn trong 6 tháng cuối năm.