'Một nền kinh tế tự chủ không thể mãi dựa vào FDI'
(VNF) - Việt Nam vẫn cần tiếp tục thu hút vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị từ khu vực đầu tư nước ngoài (FDI), nhưng về dài hạn, động lực tăng trưởng phải đến từ chính khu vực doanh nghiệp trong nước. Theo GS.TS Trần Văn Thọ, một nền kinh tế tự chủ không thể mãi dựa vào FDI, mà cần xây dựng lực lượng doanh nghiệp tư nhân đủ mạnh để từng bước thay thế vai trò dẫn dắt của khu vực này.
Quy mô doanh nghiệp là chìa khóa nâng năng suất
Tại lễ ra mắt cuốn sách Kinh tế tư nhân Việt Nam - Động lực quan trọng nhất để dân giàu nước mạnh, GS.TS Trần Văn Thọ, Đại học Waseda, Tokyo, Nhật Bản khẳng định để khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, cần trả lời ba câu hỏi lớn.

Thứ nhất, sự lớn mạnh của doanh nghiệp tư nhân có ý nghĩa như thế nào đối với giai đoạn phát triển mới của đất nước?
Thứ hai, Nhà nước cần thiết kế chính sách như thế nào để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh cả về quy mô lẫn năng lực cạnh tranh?
Thứ ba, bản thân doanh nghiệp tư nhân cần hội tụ những phẩm chất gì để có thể đảm nhận vai trò đầu tàu của nền kinh tế trong tương lai?
Việc hình thành một lực lượng doanh nghiệp tư nhân có quy mô lớn, năng lực cạnh tranh quốc tế không chỉ là mục tiêu của riêng cộng đồng doanh nghiệp mà còn là điều kiện tiên quyết để Việt Nam nâng cao chất lượng tăng trưởng và thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình.
Phân tích về năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) - yếu tố quyết định tăng trưởng dài hạn, GS.TS Trần Văn Thọ cho rằng, tại Việt Nam vẫn tồn tại quan điểm chưa đầy đủ khi chỉ coi TFP là kết quả của đổi mới sáng tạo. Kinh nghiệm của Nhật Bản trong giai đoạn tăng trưởng thần kỳ cho thấy, đổi mới sáng tạo chỉ đóng góp khoảng 40% vào TFP. Phần còn lại đến từ quy mô doanh nghiệp và chất lượng thể chế. Khi doanh nghiệp đủ lớn, họ mới có khả năng đầu tư vào công nghệ hiện đại, đổi mới quản trị, nâng cao năng suất lao động và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển dịch lao động từ khu vực hộ kinh doanh cá thể, phi chính thức sang khu vực doanh nghiệp chính thức cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng suất chung của nền kinh tế. Đây là mô hình đã được chứng minh hiệu quả tại Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều nền kinh tế Đông Á.
Không thể dùng một chính sách cho mọi doanh nghiệp
Theo GS.TS Trần Văn Thọ, chính sách phát triển kinh tế tư nhân cần được thiết kế theo từng nhóm doanh nghiệp thay vì áp dụng đồng loạt.
Đối với các tập đoàn và doanh nghiệp lớn, Nhà nước cần đồng hành trong việc xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, khuyến khích đầu tư mạnh cho nghiên cứu - phát triển (R&D), tăng cường liên kết với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp lớn tham gia sâu hơn vào các dự án đầu tư công và các ngành công nghiệp chiến lược.
Với nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), trọng tâm hỗ trợ nên tập trung vào vốn, đổi mới sáng tạo, phát triển thương hiệu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Kinh nghiệm của Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan cho thấy, Nhà nước đóng vai trò rất quan trọng trong việc cung cấp thông tin thị trường, tư vấn kỹ thuật và xây dựng hệ thống hỗ trợ chuyên biệt dành cho SME.
Đồng thời, Việt Nam cần thúc đẩy mạnh hơn mối liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với các tập đoàn lớn cũng như khu vực FDI để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu - điều mà đến nay vẫn còn là điểm yếu.
Đối với khu vực hộ kinh doanh, định hướng lâu dài là khuyến khích chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp nhằm hình thành lực lượng SME đông đảo, chuyên nghiệp và có sức cạnh tranh cao hơn.
Đáng chú ý, GS.TS Trần Văn Thọ nêu quan điểm, Việt Nam vẫn cần FDI bởi khu vực này mang đến nguồn vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và mạng lưới thị trường quốc tế. Tuy nhiên, thu hút FDI không phải là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu cuối cùng phải là xây dựng được năng lực nội sinh để doanh nghiệp Việt Nam từng bước thay thế vai trò dẫn dắt của khu vực FDI.
Theo GS.TS Trần Văn Thọ, hiện khu vực FDI vẫn đóng góp hơn 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Điều này phản ánh doanh nghiệp trong nước vẫn chưa đủ lớn để trở thành lực lượng chủ lực của nền kinh tế.
Từ thực tế đó, ông Thọ bày tỏ băn khoăn, nếu doanh nghiệp Việt Nam phát triển đúng kỳ vọng thì trong dài hạn, tỷ trọng của khu vực FDI trong GDP phải giảm tương đối, mặc dù quy mô tuyệt đối vẫn tiếp tục tăng cùng với sự mở rộng của nền kinh tế. Việc tỷ trọng FDI giảm không đồng nghĩa với việc Việt Nam thu hút ít vốn đầu tư nước ngoài hơn, mà phản ánh khu vực doanh nghiệp trong nước tăng trưởng nhanh hơn và từng bước đảm nhận vai trò dẫn dắt nền kinh tế.
Bài học từ Trung Quốc
Dẫn kinh nghiệm của Trung Quốc, GS.TS Trần Văn Thọ cho biết, quốc gia này từng phụ thuộc rất lớn vào khu vực FDI khi bắt đầu mở cửa từ thập niên 1980. Có thời điểm, doanh nghiệp FDI đóng góp trên 60% tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc.
Tuy nhiên, cùng với sự lớn mạnh của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong nước, tỷ trọng xuất khẩu của khối FDI đã giảm xuống chỉ còn hơn 20%. Trong khi đó, doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc hiện đóng góp gần 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của nền kinh tế.
Đây là kinh nghiệm đáng để Việt Nam tham khảo trong quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng. Một nền kinh tế muốn tự chủ và phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào dòng vốn ngoại mà phải xây dựng được lực lượng doanh nghiệp trong nước đủ lớn, đủ năng lực cạnh tranh và đủ khả năng dẫn dắt các chuỗi giá trị mới.
"Đó mới là nền tảng để Việt Nam vừa tận dụng hiệu quả nguồn lực FDI, vừa nâng cao sức chống chịu và khả năng tự chủ của nền kinh tế trong dài hạn", GS.TS Trần Văn Thọ nhấn mạnh.
Tiếp tục hoàn thiện thể chế cho kinh tế tư nhân bứt phá
- Tiếp tục hoàn thiện thể chế cho kinh tế tư nhân bứt phá 04/07/2026 07:30
- Tín dụng xanh tăng gấp 4,6 lần, doanh nghiệp nhỏ vẫn đứng ngoài cuộc 27/06/2026 08:30
- Hà Nội hỗ trợ mặt bằng, vay vốn cho doanh nghiệp tư nhân 16/06/2026 10:51
Tiềm lực Hanoi Tourist tham gia làm trường đua ngựa 420 triệu USD
(VNF) - Dự án tổ hợp vui chơi giải trí, trường đua ngựa do Công ty TNHH H&G làm chủ đầu tư, trong đó Tổng công ty Du lịch Hà Nội (Hanoi Tourist) góp 410,4 tỷ đồng (tỷ lệ 15% cổ phần).
IPO cổ phiếu giá gần 49.000 đồng: AMY GRUPO do ai sở hữu, kinh doanh thế nào?
(VNF) - Với số lượng cổ đông khá cô đặc, AMY GRUPO đang lên kế hoạch cho đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng với số lượng 16,1 triệu cổ phiếu, với giá chào bán là 48.900 đồng/cổ phiếu.
Sunhouse của Shark Phú đầu tư 2.000 tỷ đồng vào dự án robot và thiết bị AI
(VNF) - Dự án “Nhà máy Robot tự hành & Thiết bị AI” đã được khởi công vào đầu tháng 7 vừa qua, vốn đầu tư khoảng 2.000 tỷ đồng.
PVOIL chốt hợp đồng 600 triệu USD bán nguyên liệu cho nhà máy lọc dầu 9 tỷ USD
(VNF) - PVOIL sẽ triển khai các giao dịch trị giá khoảng 600 triệu USD nhằm bảo đảm nguồn dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Vụ buôn lậu kim cương phơi bày 'lỗ hổng' giám sát hoạt động DN kiểm định
Luật sư Đặng Văn Cường cho biết, từ vụ kiểm định kim cương lậu phía Công ty P-Lab, bên cạnh việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, cơ quan quản lý cần sớm hoàn thiện khung pháp lý nhằm bảo đảm tính độc lập, minh bạch của hoạt động kiểm định và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
‘200 trẻ em được phẫu thuật nụ cười chính là 200 tương lai sáng ngời cho các con’
(VNF) - Đó là cảm xúc của Nhà báo Trần Mai Anh khi nhớ lại về hành trình đi tìm lại nụ cười hạnh phúc cho chính con nuôi của mình – Phùng Thiện Nhân, cùng hàng trăm ngàn nụ cười trẻ thơ thiếu may mắn trong suốt 20 năm.
Nửa đầu năm 2026: PVFCCo – Phú Mỹ bứt phá tăng trưởng toàn diện
(VNF) - Nhờ bảo dưỡng tổng thể thành công, duy trì vận hành sản xuất ổn định ở công suất cao, tận dụng tốt cơ hội thị trường và điều hành linh hoạt, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP (PVFCCo – Phú Mỹ, HoSE: DPM) đã ghi nhận kết quả sản xuất kinh doanh nổi bật trong 6 tháng đầu năm 2026, tạo nền tảng vững chắc để hoàn thành vượt mức kế hoạch cả năm.
PV GAS ký Hợp đồng mua LNG định hạn đầu tiên của Việt Nam giai đoạn 2027 – 2031
(VNF) - Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) vừa ký kết Hợp đồng mua bán khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) định hạn với Shell Eastern Trading (Pte) Ltd (Shell Eastern LNG), đơn vị thành viên do Tập đoàn Shell plc sở hữu 100% cho giai đoạn 2027 – 2031. Hợp đồng là kết quả của Gói mua sắm LNG định hạn số 01 do PV GAS tổ chức, hoàn tất quá trình lựa chọn nhà cung cấp vào cuối năm 2025, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên một hợp đồng LNG định hạn được ký kết để cung cấp cho Việt Nam.
Seaprodex Saigon rời UPCoM, cổ phiếu vẫn bị đình chỉ giao dịch do mở thủ tục phá sản
(VNF) - Seaprodex Saigon sẽ chính thức hủy đăng ký giao dịch trên UPCoM từ ngày 7/7 sau khi bị hủy tư cách công ty đại chúng.
Hải Phòng cưỡng chế khoản nợ thuế hơn 144 tỷ đồng của Tập đoàn 202
(VNF) - Thuế Hải Phòng vừa ban hành các quyết định cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản của công ty Tập đoàn 202 để thu hồi hơn 144 tỷ đồng tiền thuế nợ quá hạn.
CT Group: Hành trình 34 năm tự lực tự cường, làm chủ công nghệ chiến lược
(VNF) - Sau 34 năm thành lập, CT Group đã trở thành một tập đoàn Deep Tech (công nghệ chuyên sâu) top đầu của khối ASEAN với 15 công ty công nghệ, trong đó có 8 công ty đang dẫn đầu một số ngành công nghệ chiến lược.
Đằng sau kỷ lục nhập siêu 17 tỷ USD, DN mở rộng sản xuất đón đơn hàng mới
(VNF) - Đơn hàng khởi sắc tại nhiều ngành xuất khẩu đang thúc đẩy doanh nghiệp tăng nhập khẩu máy móc, nguyên liệu và mở rộng sản xuất, góp phần đưa cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu gần 17 tỷ USD.
Tiếp tục hoàn thiện thể chế cho kinh tế tư nhân bứt phá
(VNF) - Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm, sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 68, khu vực kinh tế tư nhân đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực về môi trường kinh doanh và niềm tin thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều "điểm nghẽn" về tiếp cận vốn, đất đai, chi phí tuân thủ pháp luật, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị.
4/5 thành viên HĐQT bị bắt, PC1 tìm người 'liêm chính, đạo đức' để thay thế
(VNF) - PC1 đặt ra nhiều tiêu chí đối với các ứng viên HĐQT, trong đó phải có phẩm chất lãnh đạo, liêm chính, trách nhiệm, chín chắn, đạo đức...
Vừa đón tân chủ tịch, VKC Holdings lập tức bị phong tỏa tài sản
(VNF) - Một ngày sau khi ông Đỗ Thành Nhân được bầu làm Chủ tịch VKC Holdings, Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã ra quyết định việc phong tỏa tài khoản, tài sản đối với công ty này.
Ông Đỗ Thành Nhân được bầu làm Chủ tịch VKC Holdings
(VNF) - Chỉ một ngày sau khi được bầu vào Hội đồng quản trị VKC Holdings, ông Đỗ Thành Nhân tiếp tục đảm nhận cương vị chủ tịch tại doanh nghiệp này.
DN vẫn ‘khát vốn’: Đến lúc chuyển từ thế chấp tài sản sang cho vay theo dòng tiền?
(VNF) - Tiếp cận vốn vẫn là bài toán nan giải đối với nhiều doanh nghiệp khi tín dụng còn nặng về tài sản thế chấp. Nhiều ý kiến cho rằng đã đến lúc chuyển sang mô hình đánh giá dựa trên dòng tiền, hiệu quả kinh doanh và mức độ minh bạch của doanh nghiệp.
Gốm Chu Đậu đẩy mạnh phát triển sản xuất gắn với bảo đảm an ninh
(VNF) - Công ty CP Gốm Chu Đậu - thành viên của Tập đoàn BRG vinh dự được Cục An ninh kinh tế - Bộ Công an trao Giấy khen ghi nhận những thành tích xuất sắc trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” năm 2025. Sự ghi nhận này khẳng định những nỗ lực của doanh nghiệp trong xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh an toàn, tuân thủ pháp luật, đồng thời phát huy vai trò của một Thương hiệu Quốc gia trong bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam.
Medistar Việt Nam thông báo hoạt động trở lại sau nửa năm bị 'khui' hàng trăm tấn TPCN giả
(VNF) - Sau nửa năm bị phát hiện đã bán ra thị trường hàng trăm tấn thực phẩm chức năng giả, Medistar Việt Nam thông báo sẽ khôi phục toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhà máy và chuỗi cung ứng kể từ ngày 2/7 .
Bà chủ buôn hàng hiệu doanh thu 835 tỷ, trốn thuế 12,5 tỷ đồng nhưng không bị phạt tù
(VNF) - Nữ facebooker buôn bán hàng của nhiều thương hiệu nổi tiếng như Versace, Louis Vuitton, Cartier, Hermes… đạt doanh thu 835 tỷ đồng nhưng không kê khai doanh thu, trốn thuế 12,5 tỷ đồng.
Người đại diện của Petrovietnam và yêu cầu trong giai đoạn mới
(VNF) - Trong giai đoạn phát triển mới, Petrovietnam đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỷ luật thực thi chiến lược, hiệu quả quản trị, quản lý rủi ro, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực. Trong tổng thể đó, đội ngũ Người đại diện giữ vai trò quan trọng, góp phần đưa các định hướng lớn của Tập đoàn đi vào thực tiễn hoạt động tại doanh nghiệp.
HAPHARCO nỗ lực bảo đảm an ninh kinh tế, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng
(VNF) - Công ty Cổ phần Dược phẩm Thiết bị Y tế Hà Nội (HAPHARCO) vinh dự được Cục An ninh kinh tế - Bộ Công an trao tặng Giấy khen “Đã có thành tích trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2025”. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực của doanh nghiệp trong việc xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh an toàn, tuân thủ pháp luật và phát huy trách nhiệm của doanh nghiệp trong bảo đảm an ninh kinh tế, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Tập đoàn BRG vinh dự nhận Bằng khen của Bộ Công An trong phong trào Toàn dân Bảo vệ An ninh Tổ Quốc
(VNF) - Ngày 30/06, tại Hà Nội, Tập đoàn BRG và Madame Nguyễn Thị Nga - Chủ tịch Tập đoàn đã vinh dự được Bộ Công an trao tặng Bằng khen và Giấy khen ghi nhận những đóng góp tích cực trong phong trào Toàn dân Bảo vệ An ninh Tổ Quốc năm 2025. Đây là sự ghi nhận đối với những nỗ lực bền bỉ của BRG trong xây dựng môi trường kinh doanh an toàn, tuân thủ pháp luật và đồng hành cùng các cơ quan chức năng bảo vệ an ninh kinh tế quốc gia.
DN ‘đau đầu’ chuyển đổi năng lượng: Thiếu vốn để đầu tư cho tương lai
(VNF) - Dù chuyển đổi năng lượng đang trở thành xu hướng tất yếu, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn gặp khó khi triển khai do vướng bài toán vốn đầu tư ban đầu.
Chủ tịch bị bắt, công ty điện bị 4 công ty từ chối kiểm toán
(VNF) - PECC1 - công ty con của EVN - bị cả 4 công ty kiểm toán độc lập từ chối cung cấp dịch vụ kiểm toán báo cáo năm nay sau khi Chủ tịch HĐQT bị khởi tố.
Tiềm lực Hanoi Tourist tham gia làm trường đua ngựa 420 triệu USD
(VNF) - Dự án tổ hợp vui chơi giải trí, trường đua ngựa do Công ty TNHH H&G làm chủ đầu tư, trong đó Tổng công ty Du lịch Hà Nội (Hanoi Tourist) góp 410,4 tỷ đồng (tỷ lệ 15% cổ phần).
Rà soát tiến độ trục Tây Thăng Long, đại lộ 10 làn xe nối Hồ Tây - Sơn Tây
(VNF) - Sau nhiều năm vướng mắc, nhiều đoạn thuộc tuyến đường trục Tây Thăng Long ở Hà Nội đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, hướng tuyến dự án dần hiện rõ và đang được phấn đấu hoàn thành trong năm 2027.






























































