‘Nền kinh tế thời chiến của Nga chạm điểm giới hạn nhưng hoà bình có thể còn tệ hơn’
(VNF) - Tiềm lực nền kinh tế Nga dường như không thể duy trì cuộc chiến với Ukraine sau năm tới, nhưng theo các chuyên gia, việc chấm dứt chiến sự cũng có thể gây ra mối đe dọa hiện hữu đối với kinh tế của nước này.
- ‘Kinh tế Nga đang tiến tới thời điểm bước ngoặt’ 21/11/2024 12:30
Đang chạm đến điểm giới hạn?
Vụ hai tên trọm đột nhập vào một cửa hàng thực phẩm nhỏ ở thành phố Yekaterinburg của Nga thường không được đưa tin trên toàn thế giới, nhưng lần này thì khác.
Đoạn phim CCTV từ cửa hàng Dairy Place vào đầu tháng 11 dường như cho thấy cánh cửa bị đập vỡ và một tên trộm vội vã chạy đến để lấy hết tiền trong máy tính tiền. Người kia chạy thẳng đến tủ lạnh, cướp sạch 20kg bơ từ máy làm lạnh, truyền thông Nga đưa tin.
Chủ cửa hàng cho biết trên Telegram rằng vụ trộm cho thấy bơ tại Nga hiện giống như “vàng”.
Dairy Place không phải là nạn nhân duy nhất của nạn trộm bơ, với một loạt các vụ việc tương tự gần đây khiến một số cửa hàng phải khóa sản phẩm trong các thùng chứa. Một thanh bơ tiêu chuẩn 200g hiện có giá khoảng 200 (gần 2 USD) với giá tăng 30% kể từ tháng 12/2023, theo dữ liệu từ dịch vụ thống kê nhà nước Rosstat.

Việc đánh cắp một sản phẩm cơ bản như vậy đã thu hút sự chú ý đến tình trạng giá cả tăng tràn lan ở Nga.
“Giá thực phẩm cơ bản đã tăng trong ba năm qua. Việc tăng giá đang trở nên tồi tệ hơn từng ngày và tăng tốc, đặc biệt là trong năm nay”, ông Stanislav, một cư dân Moscow, nói với CNBC.
“Tất nhiên, điều đó phụ thuộc vào loại thực phẩm. Một số loại hàng hóa có giá giảm, ví dụ như kiều mạch. Giá của nó cao hơn vào năm 2020 trong đại dịch Covid-19, nhưng hiện tại đã giảm ba lần. Nhưng đây là ví dụ duy nhất về việc giá giảm. Tất cả giá thực phẩm khác đều đang tăng. Tôi nghĩ là khoảng 10%–40% mỗi năm”, ông nói thêm.
Tỷ lệ lạm phát hàng năm của Nga đạt 8,5% vào tháng 10, cao hơn nhiều so với mục tiêu 4% của ngân hàng trung ương. Điều này đã thúc đẩy Ngân hàng trung ương Nga tăng lãi suất lên 21% vào tháng trước, mức cao nhất trong hơn 20 năm, và dự kiến sẽ tăng thêm vào tháng 12.
Lãi suất cao cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy sẽ làm giảm tốc độ tăng giá, đặc biệt là lạm phát thực phẩm được người mua sắm cảm nhận rõ rệt. Các sản phẩm từ sữa, dầu hướng dương và rau quả (đặc biệt là khoai tây, với giá tăng 74% kể từ tháng 12 năm ngoái) nằm trong số các mặt hàng đang chứng kiến giá tăng liên tục khi cầu vượt cung, theo dữ liệu hàng tuần từ dịch vụ thống kê Rosstat.
Áp lực lạm phát ở Nga, và trên toàn châu Âu, đã trở nên trầm trọng hơn do cuộc chiến đang diễn ra giữa Moscow và Ukraine, khi chi phí thực phẩm tăng cao do thiếu hụt nguồn cung và lao động, chi phí tiền lương cao hơn, lệnh trừng phạt và chi phí sản xuất tăng.
Nền kinh tế Nga đã hoạt động tốt hơn dự kiến kể từ khi bắt đầu đưa quân tới Ukraine. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự kiến nền kinh tế của nước này sẽ tăng trưởng 3,6% trong năm nay 2023 và dự kiến sẽ tiếp tục tăng 3,9% vào năm 2024.
Tỷ lệ thất nghiệp cũng giảm từ khoảng 4,4% trước xung đột xuống còn 2,4% vào tháng 9 năm nay. Những con số này dường như cho thấy một bức tranh tích cực về nền kinh tế Nga.
Tuy nhiên, bình luận trên tạp chí Foreign Policy mới đây, ông Marc R. DeVore, giảng viên cao cấp tại Khoa Quan hệ Quốc tế thuộc Đại học St. Andrews (Scotland) và Alexander Mertens, Giáo sư tài chính tại Học viện Đại học Quốc gia Kiev-Mohyla (Ukraine) cho rằng sự tăng trưởng kinh tế Nga chủ yếu là kết quả của chính sách chi tiêu quân sự lớn và không bền vững. Chi tiêu quốc phòng của Nga đã tăng vọt lên 7% GDP và dự kiến sẽ chiếm hơn 41% ngân sách nhà nước trong năm tới.

Theo các nhà phân tích, dù có những dấu hiệu khả quan về tăng trưởng kinh tế, nhưng nền kinh tế thời chiến của Nga đang tiến gần đến bế tắc.
Nga đang gặp khó khăn trong việc thay thế vũ khí bị mất hoặc hỏng hóc trên chiến trường. Nước này đã mất trung bình hơn 100 xe tăng và khoảng 220 khẩu pháo mỗi tháng. Tuy nhiên, sản xuất mới chỉ đáp ứng được một phần rất nhỏ so với nhu cầu thực tế.
Một trong những vấn đề lớn nhất mà Nga phải đối mặt hiện nay là việc thu hút lao động cho ngành công nghiệp quốc phòng. Các công ty quốc phòng đang cạnh tranh với lực lượng vũ trang để tuyển dụng nhân sự, khi quân đội cần tuyển dụng khoảng 30.000 quân mới mỗi tháng để thay thế thương vong. Điều này dẫn đến tình trạng lương tăng cao trong ngành quốc phòng, góp phần thúc đẩy tỷ lệ lạm phát.
Các chuyên gia trên nhấn mạnh rằng mặc dù Nga có thể duy trì một số hoạt động quân sự trong ngắn hạn, nhưng sự cạn kiệt dần nguồn lực và hệ thống vũ khí quan trọng sẽ khiến nước này không thể tiếp tục cuộc chiến lâu dài.
Hệ lụy cho nền kinh tế dân sự thời hậu xung đột
Theo ông DeVore và Mertens, việc Điện Kremlin huy động mọi nguồn lực của nền kinh tế để hỗ trợ chiến sự cũng khiến nước này dễ bị tổn thương khi chiến sự kết thúc. Đặc biệt, việc cắt giảm chi tiêu quốc phòng lớn sẽ gây ra suy thoái kinh tế và khiến nhiều người mất việc làm.

“Kinh nghiệm của các nước khác, đặc biệt là các quốc gia châu Âu sau Thế chiến thứ nhất, cho thấy rằng hàng loạt binh lính xuất ngũ và công nhân quốc phòng thất nghiệp chính là nguyên nhân dẫn đến bất ổn chính trị”, họ cảnh báo.
Cuộc chiến cũng làm biến dạng cơ cấu nền kinh tế Nga, tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty quốc phòng hơn là các công ty vừa và nhỏ phục vụ khu vực dân sự, những nơi không thể tiếp nhận binh lính và công nhân mất việc sau khi chiến sự kết thúc.
Theo các chuyên gia trên, một thỏa thuận hòa bình sẽ khiến Tổng thống Nga Vladimir Putin có những lựa chọn khó chấp nhận. Lựa chọn đầu tiên là thu hẹp quân đội và ngành công nghiệp quốc phòng, điều này khả năng cao sẽ gây ra suy thoái. Lựa chọn thứ hai là duy trì một lực lượng quân đội hùng mạnh, nhứng điều này được cho là sẽ kìm hãm tăng trưởng kinh tế.
Họ nói thêm rằng: "Sau khi trải qua sự suy tàn và sụp đổ của Liên Xô vì những lý do kinh tế tương tự, các nhà lãnh đạo Nga có thể sẽ tìm cách tránh số phận này".
"Các giải pháp thay thế như giải ngũ và chịu suy thoái hoặc tài trợ vô thời hạn cho ngành công nghiệp quốc phòng và quân sự phình to gây ra các mối đe dọa hiện hữu đối với Nga", hai chuyên gia nhấn mạnh thêm.
Nhiều nhà quan sát cho rằng, hòa bình, dưới một hình thức nào đó, có thể đến sớm hơn dự kiến vì Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đã phát tín hiệu rằng ông rất muốn ngăn chặn giao tranh và kết thúc xung đột Nga - Ukraine càng sớm càng tốt.
Khủng hoảng năng lượng đe dọa châu Âu, lung lay quyết tâm 'cai nghiện' khí đốt Nga
Khủng hoảng dầu mỏ trở lại; 365 triệu người đối mặt nguy cơ đói nghèo
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
Tung 3,7 tỷ USD, Thủ tướng Thái Lan xuống đường kích thích dân mua sắm
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
Mỹ tái khởi động chiến dịch thuế quan, thương mại toàn cầu dậy sóng
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
Phía sau những sân bóng World Cup: Một ngành kinh tế cỏ hàng triệu USD
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
Sau khủng hoảng, vì sao BĐS Thượng Hải phục hồi nhanh hơn thị trường khác?
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
Mỹ dựng hàng rào thuế quan mới: Vững chắc hơn, bền bỉ hơn
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
Singapore: Đắt đỏ bậc nhất thế giới nhưng vẫn có nhà cho thuê 500 nghìn đồng/tháng
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
Bất chấp rủi ro, công ty bảo hiểm Nhật đặt cược 9,4 tỷ USD vào tín dụng tư nhân
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
Vì sao Bitcoin liên tục bị bán tháo?
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
Quốc gia phát hiện mỏ vàng hơn 1 tỷ USD, trữ lượng vượt 1,13 triệu ounce
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
Cuộc đổi ngôi nghìn tỷ USD trên thị trường chứng khoán
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
Mỹ mở mặt trận mới chống Iran
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
Cuộc soán ngôi lịch sử của vàng
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
Chứng khoán tăng 96,7%, Hàn Quốc tạo ra 'quốc gia' của những nhà đầu tư
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
Ai hưởng lợi nhiều nhất từ 'cỗ máy kiếm tiền' World Cup?
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
Dell Technologies: Lợi nhuận tăng 250%, cổ phiếu lên giá gấp đôi
(VNF) - Dell Technologies ghi nhận kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng với lợi nhuận và doanh thu tăng mạnh nhờ nhu cầu máy chủ AI bùng nổ
Eo biển Hormuz chia thành hai làn riêng biệt cho Mỹ và Iran
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
37 quốc gia lập kỷ lục doanh số xe điện, điều gì đang diễn ra?
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
Hàng loạt kỳ lân đổ gục trong cuộc 'đại thanh lọc' của giới đầu tư mạo hiểm
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
Lộ vụ quan chức chiếm đoạt 303 thỏi vàng, TT Mỹ yêu cầu kiểm toán kho vàng hơn 4.500 tấn
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
Trở thành 'két sắt' an toàn cho giới siêu giàu: Singapore hụt hơi trước Dubai và Hồng Kông
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
Bệ phóng mới đưa nhân dân tệ vươn ra toàn cầu
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
Thiếu nhà ở xã hội trầm trọng, Đức tìm cách xây thêm 2 triệu căn hộ
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
Nền kinh tế 'suy thoái kỹ thuật', Canada trước những cảnh báo rủi ro
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
World Cup 2026: Những khoản đầu tư khổng lồ và kỳ vọng doanh thu 40 tỷ USD
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
Khủng hoảng dầu mỏ trở lại; 365 triệu người đối mặt nguy cơ đói nghèo
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
Khảo sát tiến độ các dự án nhà ở thương mại sắp tung ra 10.500 căn hộ ở Đà Nẵng
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.


































































