‘Nền kinh tế thời chiến của Nga chạm điểm giới hạn nhưng hoà bình có thể còn tệ hơn’
(VNF) - Tiềm lực nền kinh tế Nga dường như không thể duy trì cuộc chiến với Ukraine sau năm tới, nhưng theo các chuyên gia, việc chấm dứt chiến sự cũng có thể gây ra mối đe dọa hiện hữu đối với kinh tế của nước này.
- ‘Kinh tế Nga đang tiến tới thời điểm bước ngoặt’ 21/11/2024 12:30
Đang chạm đến điểm giới hạn?
Vụ hai tên trọm đột nhập vào một cửa hàng thực phẩm nhỏ ở thành phố Yekaterinburg của Nga thường không được đưa tin trên toàn thế giới, nhưng lần này thì khác.
Đoạn phim CCTV từ cửa hàng Dairy Place vào đầu tháng 11 dường như cho thấy cánh cửa bị đập vỡ và một tên trộm vội vã chạy đến để lấy hết tiền trong máy tính tiền. Người kia chạy thẳng đến tủ lạnh, cướp sạch 20kg bơ từ máy làm lạnh, truyền thông Nga đưa tin.
Chủ cửa hàng cho biết trên Telegram rằng vụ trộm cho thấy bơ tại Nga hiện giống như “vàng”.
Dairy Place không phải là nạn nhân duy nhất của nạn trộm bơ, với một loạt các vụ việc tương tự gần đây khiến một số cửa hàng phải khóa sản phẩm trong các thùng chứa. Một thanh bơ tiêu chuẩn 200g hiện có giá khoảng 200 (gần 2 USD) với giá tăng 30% kể từ tháng 12/2023, theo dữ liệu từ dịch vụ thống kê nhà nước Rosstat.

Việc đánh cắp một sản phẩm cơ bản như vậy đã thu hút sự chú ý đến tình trạng giá cả tăng tràn lan ở Nga.
“Giá thực phẩm cơ bản đã tăng trong ba năm qua. Việc tăng giá đang trở nên tồi tệ hơn từng ngày và tăng tốc, đặc biệt là trong năm nay”, ông Stanislav, một cư dân Moscow, nói với CNBC.
“Tất nhiên, điều đó phụ thuộc vào loại thực phẩm. Một số loại hàng hóa có giá giảm, ví dụ như kiều mạch. Giá của nó cao hơn vào năm 2020 trong đại dịch Covid-19, nhưng hiện tại đã giảm ba lần. Nhưng đây là ví dụ duy nhất về việc giá giảm. Tất cả giá thực phẩm khác đều đang tăng. Tôi nghĩ là khoảng 10%–40% mỗi năm”, ông nói thêm.
Tỷ lệ lạm phát hàng năm của Nga đạt 8,5% vào tháng 10, cao hơn nhiều so với mục tiêu 4% của ngân hàng trung ương. Điều này đã thúc đẩy Ngân hàng trung ương Nga tăng lãi suất lên 21% vào tháng trước, mức cao nhất trong hơn 20 năm, và dự kiến sẽ tăng thêm vào tháng 12.
Lãi suất cao cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy sẽ làm giảm tốc độ tăng giá, đặc biệt là lạm phát thực phẩm được người mua sắm cảm nhận rõ rệt. Các sản phẩm từ sữa, dầu hướng dương và rau quả (đặc biệt là khoai tây, với giá tăng 74% kể từ tháng 12 năm ngoái) nằm trong số các mặt hàng đang chứng kiến giá tăng liên tục khi cầu vượt cung, theo dữ liệu hàng tuần từ dịch vụ thống kê Rosstat.
Áp lực lạm phát ở Nga, và trên toàn châu Âu, đã trở nên trầm trọng hơn do cuộc chiến đang diễn ra giữa Moscow và Ukraine, khi chi phí thực phẩm tăng cao do thiếu hụt nguồn cung và lao động, chi phí tiền lương cao hơn, lệnh trừng phạt và chi phí sản xuất tăng.
Nền kinh tế Nga đã hoạt động tốt hơn dự kiến kể từ khi bắt đầu đưa quân tới Ukraine. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự kiến nền kinh tế của nước này sẽ tăng trưởng 3,6% trong năm nay 2023 và dự kiến sẽ tiếp tục tăng 3,9% vào năm 2024.
Tỷ lệ thất nghiệp cũng giảm từ khoảng 4,4% trước xung đột xuống còn 2,4% vào tháng 9 năm nay. Những con số này dường như cho thấy một bức tranh tích cực về nền kinh tế Nga.
Tuy nhiên, bình luận trên tạp chí Foreign Policy mới đây, ông Marc R. DeVore, giảng viên cao cấp tại Khoa Quan hệ Quốc tế thuộc Đại học St. Andrews (Scotland) và Alexander Mertens, Giáo sư tài chính tại Học viện Đại học Quốc gia Kiev-Mohyla (Ukraine) cho rằng sự tăng trưởng kinh tế Nga chủ yếu là kết quả của chính sách chi tiêu quân sự lớn và không bền vững. Chi tiêu quốc phòng của Nga đã tăng vọt lên 7% GDP và dự kiến sẽ chiếm hơn 41% ngân sách nhà nước trong năm tới.

Theo các nhà phân tích, dù có những dấu hiệu khả quan về tăng trưởng kinh tế, nhưng nền kinh tế thời chiến của Nga đang tiến gần đến bế tắc.
Nga đang gặp khó khăn trong việc thay thế vũ khí bị mất hoặc hỏng hóc trên chiến trường. Nước này đã mất trung bình hơn 100 xe tăng và khoảng 220 khẩu pháo mỗi tháng. Tuy nhiên, sản xuất mới chỉ đáp ứng được một phần rất nhỏ so với nhu cầu thực tế.
Một trong những vấn đề lớn nhất mà Nga phải đối mặt hiện nay là việc thu hút lao động cho ngành công nghiệp quốc phòng. Các công ty quốc phòng đang cạnh tranh với lực lượng vũ trang để tuyển dụng nhân sự, khi quân đội cần tuyển dụng khoảng 30.000 quân mới mỗi tháng để thay thế thương vong. Điều này dẫn đến tình trạng lương tăng cao trong ngành quốc phòng, góp phần thúc đẩy tỷ lệ lạm phát.
Các chuyên gia trên nhấn mạnh rằng mặc dù Nga có thể duy trì một số hoạt động quân sự trong ngắn hạn, nhưng sự cạn kiệt dần nguồn lực và hệ thống vũ khí quan trọng sẽ khiến nước này không thể tiếp tục cuộc chiến lâu dài.
Hệ lụy cho nền kinh tế dân sự thời hậu xung đột
Theo ông DeVore và Mertens, việc Điện Kremlin huy động mọi nguồn lực của nền kinh tế để hỗ trợ chiến sự cũng khiến nước này dễ bị tổn thương khi chiến sự kết thúc. Đặc biệt, việc cắt giảm chi tiêu quốc phòng lớn sẽ gây ra suy thoái kinh tế và khiến nhiều người mất việc làm.

“Kinh nghiệm của các nước khác, đặc biệt là các quốc gia châu Âu sau Thế chiến thứ nhất, cho thấy rằng hàng loạt binh lính xuất ngũ và công nhân quốc phòng thất nghiệp chính là nguyên nhân dẫn đến bất ổn chính trị”, họ cảnh báo.
Cuộc chiến cũng làm biến dạng cơ cấu nền kinh tế Nga, tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty quốc phòng hơn là các công ty vừa và nhỏ phục vụ khu vực dân sự, những nơi không thể tiếp nhận binh lính và công nhân mất việc sau khi chiến sự kết thúc.
Theo các chuyên gia trên, một thỏa thuận hòa bình sẽ khiến Tổng thống Nga Vladimir Putin có những lựa chọn khó chấp nhận. Lựa chọn đầu tiên là thu hẹp quân đội và ngành công nghiệp quốc phòng, điều này khả năng cao sẽ gây ra suy thoái. Lựa chọn thứ hai là duy trì một lực lượng quân đội hùng mạnh, nhứng điều này được cho là sẽ kìm hãm tăng trưởng kinh tế.
Họ nói thêm rằng: "Sau khi trải qua sự suy tàn và sụp đổ của Liên Xô vì những lý do kinh tế tương tự, các nhà lãnh đạo Nga có thể sẽ tìm cách tránh số phận này".
"Các giải pháp thay thế như giải ngũ và chịu suy thoái hoặc tài trợ vô thời hạn cho ngành công nghiệp quốc phòng và quân sự phình to gây ra các mối đe dọa hiện hữu đối với Nga", hai chuyên gia nhấn mạnh thêm.
Nhiều nhà quan sát cho rằng, hòa bình, dưới một hình thức nào đó, có thể đến sớm hơn dự kiến vì Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đã phát tín hiệu rằng ông rất muốn ngăn chặn giao tranh và kết thúc xung đột Nga - Ukraine càng sớm càng tốt.
Khủng hoảng năng lượng đe dọa châu Âu, lung lay quyết tâm 'cai nghiện' khí đốt Nga
TT Trump phát tín hiệu tấn công Iran mạnh hơn: Bitcoin lao dốc, nhà đầu tư tháo chạy
(VNF) - Bitcoin giảm mạnh trong phiên giao dịch thứ Năm (2/4) sau khi Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu rằng các cuộc tấn công nhằm vào Iran có thể được tăng cường.
19 phút ‘khuấy đảo’ thị trường: Tiền, dầu, chứng khoán đồng loạt biến động
(VNF) - Bài phát biểu kéo dài 19 phút của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lập tức làm rung chuyển các thị trường tài chính toàn cầu. Chứng khoán đồng loạt đảo chiều giảm, lợi suất trái phiếu tăng vọt trong khi giá dầu bật tăng mạnh, phản ánh tâm lý bất an lan rộng của nhà đầu tư.
Giá vàng ‘lạc nhịp’ giữa tâm bão địa chính trị
(VNF) - Vị thế tài sản trú ẩn an toàn của vàng một lần nữa bị đặt dấu hỏi khi giá kim loại quý này giảm mạnh kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Diễn biến này đi ngược lại quan niệm lâu nay rằng vàng sẽ duy trì sự ổn định, thậm chí tăng giá, trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, bất ổn gia tăng hoặc căng thẳng địa chính trị leo thang.
Giá dầu tăng vọt sau tuyên bố cứng rắn của TT Trump
(VNF) - Giá dầu bật tăng mạnh trong một phiên giao dịch đầy biến động sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo về khả năng Mỹ sẽ tiếp tục các hành động quân sự nhằm vào Iran trong vòng 2 đến 3 tuần tới, qua đó làm suy giảm kỳ vọng về một kịch bản hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn.
TT Trump tuyên bố trước toàn dân Mỹ về Iran: 'Các mục tiêu sắp hoàn thành'
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu có bài phát biểu trên truyền hình trước toàn quốc về cuộc chiến tại Iran vào sáng 2/4 (giờ Việt Nam).
Cú xoay trục của thị trường trước kịch bản Mỹ rút khỏi Iran
(VNF) - Thị trường năng lượng và kim loại quý phản ức trái chiều trước những tín hiệu mới từ Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ sớm kết thúc chiến dịch quân sự tại Iran, dù vẫn để ngỏ kịch bản can thiệp trở lại nếu cần thiết.
Xung đột có dấu hiệu hạ nhiệt, vàng lập tức phản ứng
(VNF) - Giá vàng tiếp tục kéo dài chuỗi tăng sang phiên thứ ba liên tiếp, khi những tín hiệu cho thấy cuộc xung đột tại Trung Đông có thể sớm đi đến hồi kết, khiến giới đầu tư chuyển trọng tâm từ lo ngại lạm phát sang rủi ro suy thoái kinh tế dài hạn.
Chứng khoán châu Á ‘dậy sóng’ vì tín hiệu từ Iran
(VNF) - Chứng khoán châu Á tăng mạnh nhất trong gần 1 năm, nối dài đà khởi sắc từ Phố Wall khi tâm lý nhà đầu tư được cải thiện nhờ kỳ vọng cuộc chiến tại Iran có thể sớm đi đến hồi kết.
Trái phiếu Mỹ 'hứng đòn' do chiến sự Iran
(VNF) - Lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do các tổ chức nước ngoài nắm giữ tại Cục Dự trữ Liên bang New York đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2012, trong bối cảnh nhiều quốc gia đẩy mạnh bán ra để hỗ trợ nền kinh tế và đồng nội tệ sau cuộc chiến tại Iran.
Giá bạc trải qua tháng tệ nhất 15 năm: Cú sụt mạnh, chấm dứt thời tăng phi mã?
(VNF) - Giá bạc vừa ghi nhận tháng giảm mạnh nhất trong 15 năm sau chuỗi tăng kéo dài, khi làn sóng chốt lời và căng thẳng địa chính trị làm rung chuyển thị trường. Diễn biến này khiến giới đầu tư đặt câu hỏi đây chỉ là nhịp điều chỉnh tạm thời hay tín hiệu cho một xu hướng mới của kim loại quý?
TT Trump: Đưa Iran 'trở lại thời kỳ đồ đá', kết thúc chiến tranh trong 2 - 3 tuần
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ông không cần đạt được thoả thuận với Iran, chỉ cần nước này 'trở lại thời kỳ đồ đá'.
Giá vàng hướng tới tháng tồi tệ nhất hơn 17 năm
(VNF) - Giá vàng tăng trong phiên giao dịch ngày 31/3 nhờ kỳ vọng xung đột tại Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt. Tuy nhiên, kim loại quý này vẫn đang đối mặt nguy cơ ghi nhận tháng giảm sâu nhất trong hơn 17 năm, khi giá năng lượng tăng cao làm suy yếu triển vọng Mỹ sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay.
Vụ trộm 12 tấn KitKat và cú 'xoay chuyển ngoạn mục' của Nestlé
(VNF) - Mất hơn 413.000 thanh sô cô la chắc chắn là một thiệt hại không nhỏ. Tuy nhiên, với Nestlé, vụ trộm KitKat quy mô lớn này lại đang dần biến thành một chiến thắng bất ngờ trên mặt trận truyền thông.
Lá chắn của Trung Quốc trước 'cú sốc' dầu mỏ
(VNF) - Trong bối cảnh giá dầu leo thang và rủi ro nguồn cung toàn cầu gia tăng, Trung Quốc tỏ ra ít bị tổn thương hơn nhiều nền kinh tế khác. Những khoản đầu tư kéo dài hàng thập kỷ vào xe điện và năng lượng sạch đang giúp nước này hình thành một “lá chắn” trước các cú sốc dầu mỏ.
TT Trump muốn dừng chiến sự Iran khi tuyên bố mở lại Hormuz chưa thành
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc chấm dứt chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngay cả khi Eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch của thương mại năng lượng toàn cầu - vẫn chưa được khai thông.
TT Trump muốn 'chia hóa đơn' chiến sự với các nước Ả Rập
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc việc kêu gọi các quốc gia Ả Rập chia sẻ chi phí cho cuộc chiến với Iran, theo Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt.
Một tháng chiến sự Iran: 'Cơn địa chấn' rung chuyển kinh tế thế giới
(VNF) - Một tháng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, cú sốc địa chính trị này đang làm đảo lộn hàng loạt trụ cột của kinh tế toàn cầu, từ chuỗi cung ứng, thị trường năng lượng cho đến vận tải hàng không.
Tổng thống Trump tuyên bố muốn ‘lấy dầu mỏ của Iran’
(VNF) - Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông muốn “lấy dầu mỏ của Iran” và không loại trừ khả năng kiểm soát trung tâm xuất khẩu dầu trên đảo Kharg, trong bối cảnh Mỹ đang điều động hàng nghìn binh sĩ tới Trung Đông.
'Ba cơn bão' quần thảo ngành hàng không toàn cầu
(VNF) - Cuộc xung đột leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy ngành hàng không toàn cầu vào một cuộc khủng hoảng mới. Giá dầu tăng vọt, các tuyến bay bị kéo dài do đóng cửa không phận và chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh leo thang đang tạo nên “ba cơn bão” cùng lúc, làm gia tăng chi phí vận hành, đảo lộn mạng lưới bay và đẩy giá vé máy bay lên cao trên toàn thế giới.
Những cú sốc tháng 3: Dầu thăng hoa, vàng thất thế
(VNF) - Giá dầu toàn cầu đang trên đà ghi nhận mức tăng theo tháng lớn nhất trong lịch sử, khi xung đột liên quan đến Iran gây ra những xáo trộn nghiêm trọng trên thị trường năng lượng. Trong khi đó, vàng, vốn được xem là “nơi trú ẩn an toàn”, lại chứng kiến một trong những tháng giảm mạnh nhất trong nửa thế kỷ qua.
‘Chờ lính Mỹ trên bộ’: Tuyên bố của Iran đẩy giá dầu tăng vọt
(VNF) - Giá dầu tăng mạnh sau khi Iran phát đi cảnh báo về nguy cơ Mỹ tác chiến trên bộ, bất chấp tuyên bố trước đó rằng các cuộc đàm phán giữa hai bên vẫn đang được duy trì nhằm chấm dứt xung đột.
Dòng tiền quay lại ‘bắt đáy’ vàng sau cú giảm sâu
(VNF) - Những nhà đầu tư săn tìm cơ hội đang bắt đầu quay trở lại thị trường vàng sau đợt bán tháo lớn nhất trong nhiều năm, qua đó góp phần duy trì xu hướng tăng kéo dài suốt 3 năm qua của kim loại quý này.
Một tháng chiến sự Trung Đông, TT Trump đối mặt lựa chọn khó khăn
(VNF) - Cuộc chiến chưa rõ lối thoát này đang làm chao đảo thị trường năng lượng toàn cầu và đặt tương lai chính trị của ông Trump trước những quyết định đầy rủi ro.
Không chỉ dầu khí, chiến sự Trung Đông đang làm rung chuyển một mặt hàng thiết yếu khác
(VNF) - Gián đoạn tại eo biển Hormuz làm dấy lên lo ngại về lạm phát lương thực và rủi ro nguồn cung toàn cầu.
Căng thẳng thương mại leo thang, giá vàng hồi phục
(VNF) - Diễn biến thị trường tuần qua tiếp tục cho thấy một bức tranh kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều rủi ro chồng chéo, đòi hỏi cả nhà đầu tư lẫn nhà hoạch định chính sách phải theo dõi sát nhằm ứng phó kịp thời trong biến động mạnh mẽ.
TT Trump phát tín hiệu tấn công Iran mạnh hơn: Bitcoin lao dốc, nhà đầu tư tháo chạy
(VNF) - Bitcoin giảm mạnh trong phiên giao dịch thứ Năm (2/4) sau khi Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu rằng các cuộc tấn công nhằm vào Iran có thể được tăng cường.
Toàn cảnh đại công trường sân vận động lớn nhất thế giới ở nam Hà Nội
(VNF) - Sau gần 3 tháng khởi công, hạng mục trung tâm của khu đô thị thể thao Olympic là sân vận động Lạc Việt đang dần lộ diện trên đại công trường phía nam Hà Nội.


































































