Ngân hàng đầu tư: Thiếu khung pháp lý, dư rủi ro
(VNF) - Là mảnh ghép còn thiếu trong hệ sinh thái tài chính, mô hình ngân hàng đầu tư tại Việt Nam gặp phải rào cản pháp lý và nhiều lo ngại về an toàn hệ thống.
Rào cản khung pháp lý
Đến nay, một trong những trở ngại lớn nhất khiến mô hình ngân hàng đầu tư vẫn là mảnh ghép còn thiếu trong hệ sinh thái tài chính – ngân hàng tại Việt Nam chính là khung pháp lý.
Trao đổi với VietnamFinance, Luật sư Trần Minh Hải, Giám đốc Công ty Luật Basico, nhận định, khung pháp lý dành cho nghiệp vụ ngân hàng đầu tư chưa tạo điều kiện thuận lợi để phát triển. Trên thị trường vốn và thị trường tài chính, các định chế tài chính chưa được khai thác hết tiềm lực, trong khi bản thân thị trường cũng chưa hội tụ đủ yếu tố minh bạch để hoạt động ngân hàng đầu tư có thể bứt phá.

Lấy ngân hàng – định chế tài chính có tiềm lực lớn nhất làm ví dụ, ông Hải chỉ ra rằng các ngân hàng bị hạn chế triển khai hoạt động IB trong giới hạn pháp lý rất nghiêm ngặt
Khoản 1 Điều 137 về “Giới hạn góp vốn, mua cổ phần”, Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 quy định như sau: “1. Mức góp vốn, mua cổ phần của một ngân hàng thương mại và công ty con, công ty liên kết của ngân hàng thương mại đó vào một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực quy định tại khoản 4 Điều 111 của Luật này không được vượt quá 11% vốn điều lệ của doanh nghiệp nhận vốn góp”.
Luật sư Trần Minh Hải phân tích: “Quy định nêu trên có nghĩa ngân hàng không thể nắm quyền kiểm soát doanh nghiệp hoặc đầu tư gián tiếp một cách hiệu quả (vì tối đa chỉ được sở hữu 11% vốn điều lệ của doanh nghiệp). Giới hạn về tỷ lệ sở hữu phần vốn góp của doanh nghiệp là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm cho ngân hàng chùn bước khi quyết định đầu tư vì không đạt được hiệu suất và không đạt được hoàn toàn ý nghĩa của hoạt động ngân hàng đầu tư”.
Ngoài ra, ngân hàng còn bị hạn chế trong việc góp vốn, mua cổ phần doanh nghiệp trên cơ sở vốn điều lệ và các quỹ dự trữ của chính ngân hàng đó. Khoản 2 Điều 137 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 quy định: Tổng mức góp vốn, mua cổ phần của một ngân hàng thương mại vào các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng, kể cả công ty con, công ty liên kết của ngân hàng thương mại đó theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 8 Điều 111 của Luật này không được vượt quá 40% vốn điều lệ và các quỹ dự trữ của ngân hàng thương mại.
Ông Hải cho rằng, thay vì dựa trên tổng tài sản của ngân hàng (có thể là một giá trị rất lớn) thì quy định pháp luật hiện hành lại giới hạn tổng mức đầu tư của ngân hàng dựa trên vốn điều lệ và các quỹ dự trữ của ngân hàng. Điều này làm cho việc thực hiện các nghiệp vụ ngân hàng đầu tư trở nên khó khăn mặc dù ngân hàng có nguồn lực tài chính dồi dào.
Một rào cản khác là việc góp vốn, mua cổ phần vào các doanh nghiệp không thuộc danh mục tại điểm a, Khoản 4, Điều 111 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024. Trong trường hợp này, ngân hàng bắt buộc phải được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận bằng văn bản.
Luật sư Trần Minh Hải nhận xét: “Lấy định chế tài chính ngân hàng làm thí điểm, thì chúng ta thấy khung pháp lý quả thật chưa thực sự dễ dàng để tạo thúc đẩy trong hoạt động đầu tư tại Việt Nam”.
Bài toán an toàn rủi ro hệ thống
Theo Luật sư Trần Minh Hải, để hình thành một môi trường thuận lợi cho nghiệp vụ ngân hàng đầu tư phát triển, cần đảm bảo ba yếu tố: tính minh bạch, sự tuân thủ và hành lang pháp lý rõ ràng. Ông cho rằng, nếu có một “thời điểm vàng” cho việc hình thành nghiệp vụ ngân hàng đầu tư chuyên nghiệp tại Việt Nam, thì đó phải là khi ba yếu tố này hội tụ đầy đủ.
Tính minh bạch cần được xây dựng trước hết với hệ thống định chế tài chính trên cả thị trường chứng khoán và thị trường ngân hàng. Trong quá khứ, sự thiếu minh bạch trong quản trị điều hành, chất lượng tài sản, báo cáo tài chính đã tạo nên những sai phạm nghiêm trọng như các đại án ngân hàng từng chứng minh. Vậy thì một hệ thống định chế tài chính được minh bạch hóa, sẽ là nhân tố quan trọng thúc đẩy nghiệp vụ ngân hàng đầu tư.
Không chỉ ngân hàng, các doanh nghiệp – đối tượng mục tiêu của nghiệp vụ ngân hàng đầu tư – cũng phải minh bạch. Từ việc lập báo cáo tài chính, quản trị điều hành đến quản lý hoạt động đều cần được tuân thủ và giám sát chặt chẽ. Môi trường lý tưởng cho sự minh bạch đó chính là hệ thống khung pháp lý với những vấn đề quản lý rõ ràng, vừa buộc doanh nghiệp phải tuân thủ, vừa hỗ trợ doanh nghiệp.
Liên hệ đến bài học từ thế giới, TS Lê Xuân Nghĩa - nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, nhắc lại cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, trong đó ngân hàng đầu tư là tâm điểm.
Ông phân tích: “Việc chứng khoán hoá các khoản vay bất động sản rồi bán lại cho các ngân hàng đầu tư và các tổ chức tài chính khác, đã dẫn đến sự đổ bể của 2 ngân hàng đầu tư Bear Stearns và Lehman Brothers, làm cả thế giới trở nên ám ảnh với mô hình ngân hàng đầu tư bởi lo ngại về sự rủi ro lớn”.
Theo TS Nghĩa, ngân hàng đầu tư chủ yếu tham gia vào các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, trong khi họ không được phép huy động tiền gửi và cũng không được quỹ bảo hiểm tiền gửi bảo đảm. Cơ chế quản trị rủi ro tại các ngân hàng đầu tư lại thiếu chặt chẽ, không được quản lý và giám sát nghiêm ngặt như ngân hàng thương mại.
Ngoài ra, các quy định an toàn mà ngân hàng thương mại phải tuân thủ, như tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu, tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tài sản có rủi ro hay chuẩn Basel II, Basel III, đều không áp dụng cho ngân hàng đầu tư. Vì vậy, khi rơi vào khủng hoảng, sự đổ vỡ của ngân hàng đầu tư có thể kéo theo sự sụp đổ của ngân hàng thương mại và gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho toàn hệ thống tài chính.
Ngân hàng đầu tư trái phiếu doanh nghiệp có thực sự rủi ro?
- Ngân hàng tăng tốc xử lý yêu cầu khách hàng nhờ tự động hóa Trung tâm thẻ 08/09/2025 08:00
- Lãi suất tiết kiệm tới 9,6%, sức ép nào đủ mạnh để giảm lãi vay? 07/09/2025 02:45
- Tín dụng tăng cao kỷ lục: 'Xu hướng này đang tiềm ẩn nhiều rủi ro' 07/09/2025 09:00
Tái cơ cấu dòng vốn bất động sản, nguồn tiền đổ vào nhu cầu thực
(VNF) - Chính sách điều hành tín dụng mới cho thấy định hướng kiểm soát chặt dòng vốn vào bất động sản nhưng vẫn ưu tiên các lĩnh vực phục vụ tăng trưởng kinh tế và nhu cầu thực.
Giá USD ngân hàng đi lên, thị trường tự do đảo chiều tăng mạnh
(VNF) - Giá USD tại các ngân hàng hôm nay đồng loạt đi lên. Giá USD tự do cũng đảo chiều tăng mạnh sau phiên lao dốc. Giá USD thế giới duy trì đà tăng.
Ngân hàng Nhà nước 'gật đầu' cho OCB tăng vốn lên hơn 30.625 tỷ
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phương Đông (HOSE: OCB) vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ tối đa thêm gần 3.995 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu. Sau khi hoàn tất phương án, vốn điều lệ của ngân hàng sẽ tăng từ 26.631 tỷ đồng lên hơn 30.625 tỷ đồng.
Lãi suất liên ngân hàng hạ nhanh sau động thái của Ngân hàng Nhà nước
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng quay đầu giảm nhanh sau khi Ngân hàng Nhà nước triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ. Lãi suất cho vay qua đêm từ 11% hạ xuống 6,6% sau 1 phiên.
Giao dịch chuyển khoản có thể bị ngân hàng kiểm tra trong những trường hợp nào?
(VNF) - Các tài khoản có dấu hiệu giao dịch bất thường như nhận tiền từ nhiều nguồn, chuyển tiền với tần suất cao hoặc liên quan đến tài khoản cảnh báo có thể bị ngân hàng đưa vào diện giám sát, xác minh để phòng ngừa gian lận và lừa đảo.
'Vay mua nhà trên kênh số' của VietinBank được vinh danh tại Sao Khuê 2026
(VNF) - Ngày 28/5/2026, tại lễ trao giải thưởng Sao Khuê 2026 do Hiệp hội phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) tổ chức, “Hành trình vay mua nhà trên kênh số” của VietinBank đã được vinh danh Giải thưởng Sao Khuê 2026 trong lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) và lần đầu được ghi danh trên bản đồ Giải pháp công nghệ số Việt Nam 2026. Đây không chỉ là sự ghi nhận cho một sản phẩm công nghệ, mà còn là minh chứng cho nỗ lực đổi mới sáng tạo và định hướng khách hàng là trung tâm trong hành trình xây dựng hệ sinh thái tài chính số hiện đại.
BIZ MBBank được vinh danh tại lễ biểu dương thành tựu tác động vì Việt Nam số 2026
(VNF) - Vào ngày 30/05/2026, BIZ MBBank tiếp tục khẳng định vị thế ngân hàng số hàng đầu dành cho doanh nghiệp khi được vinh danh tại Lễ Biểu dương Thành tựu Tác động vì Việt Nam Số (Viet Nam I4 Impact Awards). Giải pháp Mở tài khoản doanh nghiệp “Toàn trình số - Tự động hoàn thiện hồ sơ doanh nghiệp” được trao danh hiệu Dịch vụ số xuất sắc, ghi nhận những nỗ lực đổi mới sáng tạo nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng của BIZ MBBank. Chương trình được tổ chức tại Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội và truyền hình trực tiếp trên kênh VTV2.
Giá USD tự do hạ nhanh, 'bốc hơi' gần 1.700 đồng từ mức đỉnh
(VNF) - Giá USD tự do hôm nay giảm mạnh, tới hơn 100 đồng. Tính từ mức đỉnh, giá USD tự do đã hạ gần 1.700 đồng. Trong khi đó, giá USD tại ngân hàng nhích tăng.
Lãi suất liên ngân hàng tăng vọt lên 11%
(VNF) - Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm phiên 1/6 tăng lên 11%. Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước chào thầu 46.000 tỷ đồng nhằm hỗ trợ thanh khoản và ổn định mặt bằng lãi suất.
Lãi suất vay mua nhà giảm nhỏ giọt, thị trường BĐS vẫn 'khát' vốn
(VNF) - Theo các chuyên gia Yuanta, việc lãi suất giảm không đáng kể sau khi NHNN tăng khối lượng OMO lưu hành lên trên 330 nghìn tỷ đồng cho thấy nhu cầu vốn ngắn hạn và nhu cầu phòng thủ thanh khoản của các ngân hàng vẫn ở mức cao.
SeABank nới room ngoại lên 30%, kỳ vọng đón thương vụ mới?
(VNF) - SeABank hiện là một trong số ít ngân hàng chưa có nhà đầu tư chiến lược là khối ngoại. Việc ngân hàng này nới room ngoại lên mức 30% làm dấy lên kỳ vọng về một thương vụ trong tương lai gần.
Một ngân hàng mở lại tính năng chuyển tiền nhanh từ 500 triệu đồng
(VNF) - BIDV đã triển khai lại tính năng chuyển tiền nhanh từ 500 triệu đồng, hệ thống sẽ tự động chia thành nhiều giao dịch có giá trị tối đa 499.999.999 đồng/giao dịch và thông báo đầy đủ trước khi thực hiện.
'Nới vốn' cho các loại hình bất động sản ưu tiên: Ngân hàng nào hưởng lợi?
(VNF) - Chứng khoán Mirae Asset nhận định, 25 ngân hàng trong danh sách được mở rộng dư địa tín dụng tại hai phân khúc bất động sản ưu tiên, hỗ trợ tăng trưởng cho vay và thu nhập lãi thuần (NII) trong năm 2026.
Sacombank không còn là 'Sài Gòn Thương Tín'
(VNF) - Sacombank vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận đổi tên thương mại từ “Sài Gòn Thương Tín” thành “Sài Gòn Tài Lộc” theo Quyết định số 36/QĐ-QLGS4 ngày 1/6/2026.
Chi nhánh ngân hàng phải đóng cửa nếu lỗ 3 năm liên tiếp
(VNF) - Từ ngày 1/7, các chi nhánh ngân hàng thương mại sẽ bị thu hồi giấy phép nếu hoạt động thua lỗ 3 năm liền, trừ trường hợp ở khu vực nông thôn hoặc mới thành lập.
CEO Techcombank Jens Lottner: Tái định nghĩa lợi thế cạnh tranh nhờ chiến lược ‘AI-first’
(VNF) - Hội nghị AWS Summit Singapore 2026 diễn ra vào ngày 6 tháng 5 năm 2026 tại Sands Expo and Convention Centre đã ghi nhận sự xuất hiện của hàng nghìn chuyên gia công nghệ, nhà lãnh đạo doanh nghiệp và các diễn giả hàng đầu trong lĩnh vực AI và điện toán đám mây. Trong khuôn khổ hội nghị, CEO Techcombank Jens Lottner đã chia sẻ thẳng thắn những thách thức nhiều doanh nghiệp đang phải đối mặt cũng như chiến lược tạo lợi thế cạnh tranh khó sao chép của ngân hàng trong kỷ nguyên AI tăng trưởng.
Tiền gửi vào ngân hàng lập kỷ lục, người dân nắm giữ tiền mặt nhiều hơn
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến hết tháng 1 lập kỷ lục, vượt 10,3 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ lệ tiền mặt lưu thông tới cuối tháng 1 lên mức cao nhất trong 3 năm.
Ngân hàng thu hơn 500 thửa đất của LDG để xử lý nợ xấu
(VNF) - Ngân hàng Sacombank thông báo thu giữ tài sản bảo đảm là 507 lô đất tại dự án Viva City tại Đồng Nai của Công ty CP đầu tư LDG để xử lý nợ xấu.
Làn sóng 'thay tướng' ngân hàng, đảo người cho chiến lược tăng trưởng mới?
(VNF) - Nhiều ngân hàng đồng loạt tái cơ cấu đội ngũ lãnh đạo cấp cao nhằm chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn về chuyển đổi số và chuẩn bị cho chiến lược tăng trưởng dài hạn.
NHNN phát tín hiệu 'nới lỏng', loạt ngân hàng thêm dư địa cho vay bất động sản
(VNF) - Mặc dù nới điều kiện với nhà ở xã hội và khu công nghiệp song NHNN vẫn yêu cầu các ngân hàng vẫn phải kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản, không vượt quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của ngân hàng.
NHNN sắp công bố số liệu mua ngoại tệ và dự trữ ngoại hối
(VNF) - NHNN cam kết công bố số liệu mua ngoại tệ ròng dương (bao gồm giao dịch giao ngay và kỳ hạn) hàng năm, độ trễ 03 tháng cùng số liệu dự trữ ngoại hối và vị thế kỳ hạn từ năm 2027.
Xóa bỏ toàn bộ 'giấy phép con' về sản xuất, kinh doanh vàng trang sức
(VNF) - Dự thảo nghị định mới đề xuất sửa đổi nhiều quy định mang tính "cởi trói" cho vàng trang sức, mỹ nghệ, trong đó có việc xóa bỏ toàn bộ giấy phép con cho vàng trang sức từ 1/7/2026.
Ngân hàng số tìm dư địa tăng trưởng: Tiềm năng lớn từ hộ kinh doanh và SME
(VNF) - Bằng cách bắt tay với các nền tảng quản lý bán hàng, nhiều ngân hàng số đang đẩy mạnh cho vay hộ kinh doanh trên nền tảng số nhờ lợi thế từ hệ sinh thái dữ liệu lớn.
NHNN lên tiếng về chương trình 'đổi vàng lấy nhà' của Vinhomes
(VNF) - NHNN nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của Đảng, Chính phủ là khuyến khích chuyển đổi nguồn lực vàng trong dân cho phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, hạn chế tâm lý găm giữ vàng, chống vàng hóa nền kinh tế, đầu cơ vàng, không sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.
6 giải pháp ngân hàng số của BIDV đạt giải Sao Khuê 2026
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) tiếp tục ghi dấu ấn tại Giải thưởng Sao Khuê 2026 khi toàn bộ 6/6 sản phẩm, giải pháp công nghệ tham gia đều được vinh danh ở nhóm lĩnh vực Kinh tế số, Giao dịch số - Công nghệ tài chính và được xếp hạng trên Bản đồ Giải pháp Công nghệ số Việt Nam 2026.
Tái cơ cấu dòng vốn bất động sản, nguồn tiền đổ vào nhu cầu thực
(VNF) - Chính sách điều hành tín dụng mới cho thấy định hướng kiểm soát chặt dòng vốn vào bất động sản nhưng vẫn ưu tiên các lĩnh vực phục vụ tăng trưởng kinh tế và nhu cầu thực.
Khảo sát vị trí xây dựng cây cầu mới bắc qua sông Hương - Huế
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.


































































