Ngựa Mường Lống: Từ đôi chân khỏe của bản làng tới ngã rẽ sinh tồn
(VNF) - Từng là “đôi chân” của đồng bào Mông giữa đại ngàn, ngựa bản địa ở Mường Lống (huyện Kỳ Sơn, Nghệ An) nay chỉ còn vài chục con. Trong bối cảnh giao thông thuận lợi và sinh kế thay đổi, việc bảo tồn giống ngựa vùng cao không chỉ là gìn giữ một nét văn hóa, mà còn đòi hỏi cách tiếp cận mới để tạo giá trị kinh tế bền vững.
Khi ngựa không còn là “đôi chân” duy nhất của bản làng
Nằm ở độ cao hơn 1.300m, Mường Lống quanh năm mây phủ, địa hình dốc và khí hậu lạnh. Trước đây, muốn lên rẫy hay sang bản khác, người dân Mường Lống gần như chỉ trông vào ngựa. Lúa, ngô, củi, hàng hóa… tất cả đều đặt lên lưng ngựa vượt qua những con dốc mù sương. Nhà nào có ngựa được xem như có thêm tài sản lớn, có thêm “đôi chân khỏe” giữa đại ngàn.

Với nhiều gia đình, sở hữu một vài con ngựa đồng nghĩa với đảm bảo sản xuất và giao thương. Giống ngựa bản địa vốn thích nghi tốt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, ít bệnh, phù hợp tập quán chăn nuôi truyền thống.
Ở bản Mường Lống 1, ông Và Bá Chư là một trong số ít người còn giữ đàn ngựa đông nhất xã, hơn 2 chục con. Chiều xuống, nhìn đàn ngựa lặng lẽ gặm cỏ trên triền đồi, ông bảo: “Giống ngựa này có từ thuở lập bản. Tổ tiên mình nuôi qua bao đời, giữ được con ngựa là giữ được cái hồn của núi”, ông nói chậm rãi.

Già làng Và Nhìa Tu, hơn 60 tuổi, ngồi bên hiên nhà nhìn con ngựa cái lông vàng sậm đang nhẩn nha gặm cỏ nhớ lại: “Ngày trước, muốn lên rẫy hay sang bản khác, chỉ trông vào con ngựa. Lúa ngô cũng đặt lên lưng nó cả”. Trong ký ức của ông, mỗi nhà đều có vài con, không có ngựa thì khó mà sống nổi trên núi cao.
Rồi ông cười hiền: “Giờ mà giữ được ngựa, vừa để nhớ chuyện cũ, vừa chở khách đi quanh bản, cũng hay chứ”.
Tuy nhiên, cùng với quá trình bê tông hóa giao thông nông thôn, xe máy và xe tải dần thay thế sức kéo tự nhiên. Theo thống kê của địa phương, toàn xã hiện chỉ còn khoảng 30–40 con ngựa, phân bố rải rác ở một số bản. Số lượng giảm mạnh so với trước đây, chủ yếu do hiệu quả kinh tế không còn rõ rệt.

“Giống ngựa này rất phù hợp với điều kiện địa phương, nhưng nếu không có giải pháp kịp thời, nguy cơ mất giống là hiện hữu”, đại diện UBND xã Mường Lống cho biết.
Gắn bảo tồn với phát triển du lịch cộng đồng
Giữa sắc Xuân tràn ngập nơi cổng trời Mường Lống, giữa những lo toan chuẩn bị đón Tết Bính Ngọ, tiếng vó ngựa vang lên như lời nhắc nhớ về trách nhiệm gìn giữ một phần hồn cốt của vùng cao. Bởi nếu một ngày tiếng vó ấy không còn, thì cùng với nó, ký ức và bản sắc của vùng đất này cũng sẽ lặng lẽ phai đi.
Trước thực trạng suy giảm đàn ngựa, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ Nghệ An đang phối hợp với Viện Chăn nuôi triển khai các hoạt động bảo tồn nguồn gen. Trọng tâm là đánh giá đặc điểm sinh học, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng chống dịch bệnh nhằm duy trì và phát triển đàn ngựa bản địa.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng bảo tồn chỉ thực sự bền vững khi gắn với sinh kế. Trong những năm gần đây, Mường Lống được nhiều du khách biết đến nhờ khí hậu mát lạnh, biển mây, vườn mận và hoa đào mỗi độ xuân về. Du lịch cộng đồng bước đầu hình thành, tạo thêm nguồn thu cho người dân.
Trong bối cảnh đó, địa phương đang tính toán đưa hình ảnh ngựa bản địa vào các sản phẩm trải nghiệm như cưỡi ngựa tham quan bản làng, chụp ảnh, tìm hiểu đời sống truyền thống. Nếu được tổ chức bài bản, đây có thể là hướng đi giúp nâng cao giá trị kinh tế của giống ngựa, đồng thời tạo điểm nhấn riêng cho điểm đến vùng cao.

Câu chuyện giữ ngựa ở Mường Lống vì thế không chỉ là lưu giữ một ký ức văn hóa, mà là nỗ lực tìm lời giải hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Khi giá trị truyền thống được đặt trong dòng chảy kinh tế mới, “nhịp vó xưa” hoàn toàn có thể tiếp tục đồng hành cùng hành trình đi lên của vùng biên xứ Nghệ.
Những cung đường in dấu ngựa giữa ngàn mây
- Phong thuỷ Bính Ngọ 2026: Năm 'ngựa lửa', chứng khoán 'nóng' đến mức nào? 16/02/2026 08:00
- Phong thuỷ Bính Ngọ 2026: Nhà đầu tư chứng khoán buộc ‘ngựa’ vào đúng ‘cỗ xe’ 17/02/2026 08:00
- Năm Ngọ kể chuyện 'ngàn vàng mua xương ngựa' trong kinh doanh 18/02/2026 04:31
Giá gas tăng 4 lần từ đầu tháng, đắt thêm 160.000 đồng/bình 12kg
(VNF) - Giá gas trong nước từ đầu tháng 3 đến nay đã trải qua 4 đợt tăng, với tổng mức tăng 160.000 đồng/bình 12kg, do khan hiếm nguồn cung.
Giá vàng đảo chiều tăng ngược trở lại hơn 2 triệu/lượng
(VNF) - Giá vàng trong nước tăng trở lại sau nhiều ngày lao dốc. Hiện giá vàng miếng SJC được các thương hiệu điều chỉnh vượt 176 triệu/lượng ở chiều bán ra.
Giá bạc ‘lao dốc không phanh’: Chỉ được mua tối đa 3 cân, 6 tháng mới được nhận
(VNF) - Trong đà giảm giá của vàng, bạc cũng không phải ngoại lệ khi đến ngày 20/3 đã giảm 34% so với lúc đạt đỉnh vào cuối tháng 1/2026. Hiện, một số cửa hàng giới hạn số lượng mua và 6 tháng sau mới nhận bạc.
Prudential công bố kết quả kinh doanh 2025: Giữ đà phát triển bền vững với tăng trưởng 2 con số
(VNF) - Ngày 18/3/2026, Tập đoàn Prudential (Prudential) công bố kết quả kinh doanh cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2025, ghi nhận tăng trưởng hai chữ số trên các chỉ số tài chính trọng yếu, cho thấy một bức tranh tăng trưởng ổn định và có chiều sâu, trong bối cảnh nhu cầu bảo vệ tài chính, chăm sóc sức khỏe và tích lũy tài sản tiếp tục gia tăng mạnh tại các thị trường châu Á.
Giá vàng bạc ‘lao dốc’, người dân dồn nhau xếp hàng mong bắt đáy
(VNF) - Sáng ngày 20/3, ghi nhận cảnh người dân xếp hàng dài mua vàng, bạc trong bối cảnh giá vàng bạc trong nước và thế giới đều giảm.
Chính thức phát động cuộc thi I-INVEST! 2026
(VNF) - Trải qua 16 năm tổ chức, I-INVEST! 2026 trở lại với quy mô mở rộng và nhiều đổi mới về format, hứa hẹn mang đến sân chơi chuyên nghiệp cho sinh viên thể hiện bản thân, bứt phá giới hạn và tiến gần hơn tới mục tiêu trong lĩnh vực tài chính – chứng khoán.
Xếp hàng dài mua xăng: 'Chỉ xảy ra lác đác và được giải quyết ngay lập tức’
(VNF) - Đó là khẳng định của ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó Tổng Giám đốc Petrolimex về tình trạng nhiều ngày trước người dân phải xếp hàng dài chờ đợi mua xăng sau thời điểm xảy ra căng thẳng chiến sự tại Trung Đông.
Nghệ An: Đấu giá nhà xưởng đông lạnh hơn 31 tỷ đồng để thi hành án
(VNF) - Một tổ hợp nhà xưởng chế biến đông lạnh quy mô 10.000m² tại xã Trung Lộc (Nghệ An vừa được thông báo đưa ra đấu giá với giá khởi điểm hơn 31,8 tỷ đồng.
Giá vàng hôm nay 20/3: Vàng miếng giảm 7 triệu/lượng, vàng nhẫn đổ dốc không phanh
(VNF) - Giá vàng nhẫn đồng loạt giảm mạnh tại nhiều thương hiệu khi giá vàng thế giới liên tục “đổ đèo” trong phiên 20/3.
Triển lãm trang sức DOJI Shining show chuẩn bị đổ bộ Đà Nẵng
(VNF) - Tiếp nối sức nóng từ thành phố Cảng Hải Phòng, hành trình viễn du của cái đẹp mang tên “DOJI Shining Show” chuẩn bị dừng chân tại Đà Nẵng từ ngày 28 - 29/3/2026.
Nghiên cứu đưa bạc thỏi lên sàn giao dịch hàng hoá
(VNF) - Cơ quan quản lý đang xem xét phương án đưa bạc thỏi lên sàn giao dịch hàng hóa nhằm chuẩn hóa thị trường, tăng minh bạch và hạn chế rủi ro.
Jimny Festival 2026 và hành trình chinh phục miền đất Tây Nguyên
(VNF) - Tiếp nối thành công của Jimny Festival 2024, Suzuki Việt Nam chính thức tổ chức Jimny Festival 2026 tại khu vực Tây Nguyên – vùng đất của những cung đèo hùng vĩ, rừng núi trập trùng và tinh thần phiêu du khoáng đạt.
Giá vàng đổ dốc: Dòng tiền lớn rút lui khi 'hiệu ứng Iran' suy yếu
(VNF) - Thị trường vàng đang phát đi tín hiệu đảo chiều, kéo theo rủi ro điều chỉnh cả trên thị trường quốc tế lẫn trong nước.
Hệ thống hải quan điện tử bị nghẽn và chậm: Cục Hải quan nói nguyên nhân
(VNF) - Theo Cục Hải quan (Bộ Tài chính), một số sự cố kỹ thuật cục bộ phát sinh trong thời gian ngắn đã được xử lý kịp thời, ảnh hưởng không đáng kể đến hoạt động thông quan.
Giá vàng hôm nay 19/3: Vàng miếng, vàng nhẫn ‘bốc hơi’ tới gần 5 triệu/lượng
(VNF) - Giá vàng nhẫn và vàng miếng SJC đồng loạt lao dốc, giảm nhiều nhất tới 4,6 triệu đồng/lượng chỉ sau một đêm. Giá vàng trong nước giảm sâu
Lãi suất hạ nhiệt, Vinhomes nâng cấp giải pháp bảo vệ người mua nhà
(VNF) - Trong bối cảnh lãi suất đang dần hạ nhiệt, bất động sản ngày càng cho thấy là “tài sản thực” hấp dẫn trong chu kỳ tiền rẻ. Bên cạnh ưu đãi lãi suất 0% trong 24 - 36 tháng, Vinhomes tiếp tục gia cố thêm “tấm khiên tài chính nhiều lớp” cho người mua, nổi bật là chính sách mới nhất - cam kết trần lãi suất 9%/năm trong 2 năm sau thời gian ưu đãi.
WinCommerce đẩy mạnh mở rộng mạng lưới tại miền Bắc và miền Trung trong 2 tháng đầu năm
(VNF) - WinCommerce (WCM), công ty thành viên của Tập đoàn Masan (HoSE: MSN), ghi nhận khởi đầu tích cực trong năm 2026 khi nhiều chỉ tiêu kinh doanh tăng trưởng mạnh, phản ánh xu hướng mở rộng của bán lẻ hiện đại trong bối cảnh tiêu dùng nội địa tiếp tục duy trì đà tăng trưởng.
Thị trường chuỗi đồ uống vượt 1,3 tỷ USD: Thương hiệu nội trỗi dậy, ông lớn ngoại gặp thách thức
(VNF) - Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường đồ uống phát triển nhanh nhất khu vực, với tổng quy mô chuỗi cà phê và trà vượt 1,3 tỷ USD.
SCB bán đấu giá hàng nghìn món tài sản của bà Trương Mỹ Lan
(VNF) - SCB- Ngân hàng TMCP Sài Gòn thông báo kế hoạch triển khai xử lý hàng nghìn món thuộc tài sản bà Trương Mỹ Lan sẽ đấu giá theo quy định của pháp luật.
Giá vàng hôm nay 18/3: Vàng nhẫn tăng nhẹ, lấy lại mốc 183 triệu/lượng
(VNF) -Giá vàng nhẫn và vàng miếng SJC đồng loạt “đứng yên” sau nhiều ngày tăng, giảm trái chiều tại các thương hiệu.
Công bố 34 đại lý chiến lược phân phối Vinhomes Hải Vân Bay
(VNF) - Sự kiện công bố 34 đại lý chiến lược phân phối Vinhomes Hải Vân Bay được xem là “phát súng lệnh” kích hoạt “đường băng” cho một siêu dự án quy mô 512ha, đồng thời hé mở cơ hội đầu tư tại tâm điểm của “cơn lốc” hạ tầng Tây Bắc Đà Nẵng.
'Bạc mặt' vì đầu tư bạc thỏi
(VNF) - Giá bạc trượt dài khiến người nhà đầu tư lỗ tới 20 triệu đồng/kg chỉ sau 2 tuần. Nhiều người vẫn giữ tâm lý thận trọng với bạc, lo bán mà không có nơi thu mua.
Giá vàng hôm nay 17/3: Vàng miếng mất mốc 180 triệu/lượng
(VNF) - Giá vàng miếng SJC được các thương hiệu điều chỉnh giảm 500.000 đồng/lượng, xuống còn 179,6 triệu đồng/lượng chiều mua vào.
SGC tuyển dụng 25.000 nhân sự cho loạt công trình thế kỷ
(VNF) - Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng SGC – Tổng thầu thi công các công trình Đường sắt tốc độ cao và Hạ tầng, hầm đường bộ… tại Việt Nam – thành viên thuộc Tập đoàn Vingroup thông báo tuyển dụng 25.000 nhân sự trên toàn hệ thống.
Đô thị Eco Central Park: Điểm đến yêu thích của cộng đồng sống xanh, sống khỏe
(VNF) - Gần 3.000 runner ba miền chọn về Eco Central Park – đại đô thị xanh lớn bậc nhất miền Trung của nhà sáng lập Ecopark để chạy giữa cung đường được thiết kế xuyên qua những thảm hoa rực rỡ đang khoe sắc, rộng hơn 40 nghìn m2 quanh khu đô thị; hít căng lồng ngực bầu không khí trong lành; thư giãn bên công viên hay ngắm dòng sông Lam huyền thoại.
Giá gas tăng 4 lần từ đầu tháng, đắt thêm 160.000 đồng/bình 12kg
(VNF) - Giá gas trong nước từ đầu tháng 3 đến nay đã trải qua 4 đợt tăng, với tổng mức tăng 160.000 đồng/bình 12kg, do khan hiếm nguồn cung.
Công trường xây cầu vượt sông Đuống, mở đường Hà Nội đi Sân bay Gia Bình
(VNF) - Cầu vượt sông Đuống trên tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội dài 1,9 km, rộng 120m đang thi công.


































































