Nhà nước vẫn có tư tưởng đẩy nhiều rủi ro cho nhà đầu tư BOT
Bảo Khánh -
20/10/2017 18:48 (GMT+7)
(VNF) - Tại Hội nghị Thứ trưởng Tài chính và Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương APEC (FCBDM), các đại biểu đã thảo luận về việc xây dựng một cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý trong các hợp đồng BOT.
Nhà đầu tư BOT phải đối mặt với nhiều rủi ro
Giai đoạn đầu tư xây dựng, nhà đầu tư chịu hầu hết rủi ro
Sáng 20/10/2017, trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC 2017, Hội nghị Thứ trưởng Tài chính và Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương APEC (FCBDM) đã chính thức khai mạc tại Khách sạn Palm Garden Resort, TP. Hội An, tỉnh Quảng Nam.
Hội nghị hôm nay nhằm thảo luận và thống nhất một số nội dung để báo cáo lên Hội nghị Bộ trưởng Tài chính diễn ra vào ngày 21/10/2017. Tại Hội nghị Thứ trưởng Tài chính và Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương APEC tổ chức tại TP. Nha Trang vào tháng 02/2017, các đại biểu tham dự đã nhất trí với 4 chủ đề sáng kiến trong Tiến trình hợp tác tài chính APEC 2017 do Việt Nam đề xuất. Trong đó có vần đề đầu tư dài hạn cho cơ sở hạ tầng.
Đại biểu tham dự FCBDM
Theo tài liệu cơ bản về Đầu tư dài hạn cho cơ sở hạ tầng và cơ chế chia sẻ rủi ro trong các dự án PPP, các dự án PPP ở Việt Nam chủ yếu là các giao thông đường bộ và nhà máy nhiệt điện theo hình thức hợp đồng BOT. Hầu hết các dự án áp dụng cơ chế chỉ định nhà đầu tư thực hiện dự án.
Tính đến tháng 5/2016, Bộ Giao thông vận tải đã ký 58 hợp đồng BOT với tổng mức đầu tư khoảng 170.355 tỷ đồng với tổng chiều dài khoảng 1.700 Km; đã hoàn thành và đưa vào vận hành 23 dự án với tổng mức đầu tư là 69.987 tỷ đồng; 35 dự án đang trong giai đoạn thực hiện đầu tư.
Hình thức hợp đồng BOT đã được áp dụng khá lâu ở Việt Nam; song xây dựng một cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý trong các hợp đồng BOT chưa được các cơ quan quản lý nhà nước thật sự được chú trọng, ngoại trừ các dự án BOT nhiệt điện; phía cơ quan nhà nước có thẩm quyền vẫn có tư tưởng đẩy nhiều rủi ro cho nhà đầu tư.
Rủi ro liên quan đến giao mặt bằng sạch cho nhà đầu tư là một trong những rủi ro khá phổ biến của các dự án đầu tư ở Việt Nam nói chung và dự án BOT. Theo quy định hiện hành, nếu nhà nước có mặt bằng sạch thì nhà nước sẽ giao cho nhà đầu tư; trường hợp không có mặt bằng sạch thì Nhà nước (địa phương) sẽ hỗ trợ thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư cho nhà đầu tư, chi phí giải phóng mặt bằng, tái định cư sẽ được tính vào tổng mức đầu tư của dự án; trong một số trường hợp, nhà nước sẽ hỗ trợ chi phí giải phóng mặt bằng, tái định cư cho dự án.
Đối với các dự án BOT nhiệt điện, các địa phương khá tích cực trong tổ chức, thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư để giao đất sạch theo đúng cam kết với nhà đầu tư.
Riêng đối với các dự án BOT đường bộ vẫn còn hiện tượng địa phương không giao đất sạch theo đúng tiến độ cam kết trong hợp đồng BOT; điều này ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án và phương án tài chính của dự án BOT.
Cùng theo tài liệu tại hội nghị, Hợp đồng BOT đường bộ không có các Hợp đồng bảo lãnh các yếu tố đầu vào hay lưu lượng, doanh thu kèm theo các Hợp đồng BOT như ngành điện. Nhà đầu tư chịu hầu hết các rủi ro liên quan trong giai đoạn đầu tư xây dựng. Đồng thời, Chính phủ cam kết sẽ bảo đảm chuyển đổi ngoại tệ cho nhà đầu tư, song không quy định tỷ lệ tối thiểu như các dự án BOT nhiệt điện.
Pháp luật hiện hành không quy định áp dụng cơ chế bảo lãnh doanh thu tối thiểu như một số quốc gia (Hàn Quốc) áp dụng; song trong Hợp đồng BOT có quy định khi lưu lượng giao thông thay đổi một tỷ lệ nhất định so với dự báo ban đầu hoặc khi Nhà nước ban hành quy định mới thay đổi mức phí (giá) sử dụng đường bộ thì Nhà đầu tư và Cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ đàm phán lại để điều chỉnh lại thời gian Hợp đồng BOT (không áp dụng cơ chế bồi hoàn cho nhà đầu tư hoặc nhà nước bằng tiền như hình thức bảo lãnh doanh thu tối thiểu).
Xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro
Thời gian qua, nhiều nhà đầu tư và các tổ chức tài chính quan tâm nhiều đến hoạt động đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng theo hình thức PPP; song nhà đầu tư nước ngoài cho rằng thị trường PPP ở Việt Nam chưa phát triển, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Vì vậy, họ đề nghị Chính phủ nghiên cứu, cho phép áp dụng nhiều hình thức bảo lãnh để chia sẻ rủi ro cho các nhà đầu tư như: cơ chế bảo lãnh doanh thu tối thiểu, bảo lãnh tỷ giá hối đoái, bảo đảm chuyển đổi ngoại tệ.
Tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01/01/2017 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán NSNN năm 2017, Chính phủ chỉ đạo Bộ KH&ĐT chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành trung ương và địa phương để sửa đổi, bổ sung các Nghị định liên quan đến công tác đấu thầu và PPP. Nghiên cứu trình Quốc hội Luật đầu tư theo hình thức PPP.
Môi trường đầu tư còn tiềm ẩn nhiều rủi ro như Việt Nam, việc nghiên cứu xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý giữa Nhà nước và tư nhân để đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các bên, phù hợp với bối cảnh của Việt Nam là một đòi hỏi mà Chính phủ cần phải quan tâm và phải được nghiên cứu trong quá trình sửa đổi Nghị định số 15/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ về đầu tư theo hình thức PPP.
Theo đó, khu vực nhà nước chịu trách nhiệm giải quyết các rủi ro liên quan đến thay đổi chính sách, chính trị; giải phóng mặt bằng, tái định cư; thiên tai, địch họa; chuyển đổi ngoại tệ.
Trong bối cảnh hiện nay, Chính phủ không đảm bảo được chuyển đổi 100% nhu cầu của nhà đầu tư, song nên nghiên cứu để có hướng tăng tỷ lệ bảo lãnh khoảng trên 70% nhu cầu cho nhà đầu tư.
Còn khu vực tư nhân chịu trách nhiệm giải quyết các rủi ro liên quan đến thiết kế, xây dựng, huy động nguồn vốn đầu tư; doanh thu; tỷ giá hối đoái.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam và Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân do vi phạm quy định về thông báo tập trung kinh tế.
(VNF) - Cục Thuế cho biết dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế mới nhất vẫn giữ nguyên trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong việc cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế cho cơ quan thuế, đồng thời phối hợp xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường nhằm phục vụ công tác quản lý thuế và phòng chống gian lận.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/6 đã đề xuất áp thuế bổ sung 10% hoặc 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế. Washington cho rằng các đối tác này chưa có biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn hoạt động thương mại đối với những sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, qua đó tạo ra các rào cản bất hợp lý đối với thương mại của Mỹ.
(VNF) - Thủ tướng nhấn mạnh trong bối cảnh khó khăn, bên cạnh việc đánh giá kỹ tác động với thu ngân sách thì việc khoan sức dân, hỗ trợ doanh nghiệp rất quan trọng.
(VNF) - Dù Luật Thuế thu nhập cá nhân đã mở đường cho việc đánh thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa đủ cơ sở để quy định chi tiết và triển khai thu thuế đối với các giao dịch này.
(VNF) - Tính đến ngày 21/5, TP. HCM mới giải ngân được 23.620 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 16% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý I/2026.
(VNF) - Cùng với việc nâng cao chất lượng sống cho người dân, TP. HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực với quy mô kinh tế dự kiến khoảng 800 tỷ USD vào năm 2050.
(VNF) - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết năm 2025 chứng kiến tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có, với hàng loạt đạo luật, nghị quyết được ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam và Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân do vi phạm quy định về thông báo tập trung kinh tế.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.