Nhân dân tệ đứng trước ‘thời cơ lịch sử’ nhờ cuộc chiến Iran
(VNF) - Cuộc chiến tại Iran đang làm rung chuyển một trong những trụ cột lâu đời nhất của hệ thống tài chính toàn cầu: sự thống trị của đồng USD trong thương mại dầu mỏ. Theo các nhà phân tích, những gián đoạn do xung đột gây ra có thể thúc đẩy sự dịch chuyển trong cách thức giao dịch năng lượng, qua đó mở ra dư địa cho đồng nhân dân tệ của Trung Quốc gia tăng vai trò.
Thách thức vị thế của USD
Cuộc chiến tại Iran có thể gây ra cú sốc trong ngắn hạn đối với Trung Quốc, song về dài hạn lại mở ra những lợi thế đáng kể cho nền kinh tế đang gặp nhiều thách thức của quốc gia này.
Đầu tháng này, một quan chức cấp cao của Iran cho biết Tehran đang cân nhắc cho phép một số tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz, nhưng với điều kiện các giao dịch phải được thanh toán bằng đồng nhân dân tệ.

“Ngay cả khi chỉ một phần nhỏ giao dịch chuyển sang sử dụng đồng tiền khác, nghịch lý sẽ rất rõ ràng: một cuộc chiến do Mỹ phát động lại góp phần bình thường hóa các giao dịch năng lượng ngoài USD, điều mà nhiều năm nỗ lực ngoại giao của Trung Quốc chưa đạt được”, bà Agathe Demarais, chuyên gia chính sách cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu, nhận định nhận định trong một bài viết công bố ngày 25/3.
Diễn biến này làm dấy lên câu hỏi lớn hơn đối với thị trường toàn cầu: tương lai của “petrodollar”.
Trong một báo cáo nghiên cứu công bố hôm 25/3, ngân hàng lớn nhất nước Đức Deutsche Bank cũng đưa ra nhận định rằng cuộc chiến giữa Mỹ và Israel tại Iran có thể làm suy yếu vị thế thống trị mang tính lịch sử của đồng USD tại Trung Đông đồng thời củng cố sự nổi lên của một mô hình thay thế được gọi là “petroyuan”, dựa trên đồng tiền của Trung Quốc.
Theo các nhà phân tích, những hệ lụy từ cuộc xung đột kéo dài gần một tháng đang thử thách “nền tảng của chế độ petrodollar”. Không chỉ vậy, các thiệt hại đối với nền kinh tế các quốc gia vùng Vịnh “có thể thúc đẩy xu hướng rút bớt dự trữ tài sản ngoại tệ”, qua đó làm suy giảm vai trò trung tâm của đồng USD trong hệ thống tài chính quốc tế.
“Nếu các nước vùng Vịnh xích lại gần hơn với châu Á trong các mối quan hệ thương mại và đầu tư, và cuối cùng định giá ngày càng nhiều dầu mỏ bằng các đồng tiền khác thay vì USD, điều đó có thể tạo ra những tác động lan tỏa đáng kể đối với việc sử dụng USD trong thương mại và tích lũy tài sản toàn cầu”, báo cáo nêu rõ.
Trong nhiều thập kỷ qua, phần lớn dầu mỏ trên thế giới được định giá và thanh toán bằng đồng USD, dựa trên hệ thống hình thành từ thỏa thuận petrodollar năm 1974. Theo thỏa thuận này, Ả Rập Xê Út cam kết định giá dầu bằng USD và tái đầu tư phần thặng dư vào các tài sản định danh bằng USD, đổi lại là các đảm bảo an ninh từ phía Mỹ.
Cơ chế này đã góp phần thúc đẩy quá trình “đô la hóa” các chuỗi giá trị toàn cầu, khi dầu mỏ đóng vai trò đầu vào thiết yếu cho sản xuất và vận tải trên toàn thế giới. Nhờ đó, đồng USD không chỉ là phương tiện thanh toán mà còn trở thành tài sản dự trữ chủ chốt của nhiều quốc gia.
Tuy nhiên, áp lực đối với hệ thống này đã gia tăng trong những năm gần đây. Dầu mỏ từ hai quốc gia chịu lệnh trừng phạt là Nga và Iran đã được giao dịch bằng các đồng tiền không phải USD. Đồng thời, Ả Rập Xê Út cũng bắt đầu thử nghiệm thanh toán bằng các đơn vị tiền tệ khác trong một số dự án cơ sở hạ tầng.
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc đã từng bước thúc đẩy vai trò của đồng nhân dân tệ trong thị trường năng lượng. Năm 2018, nước này triển khai các hợp đồng tương lai dầu mỏ định giá bằng nhân dân tệ, đặt nền móng cho khái niệm “petroyuan”. Dù vậy, quy mô các giao dịch bằng nhân dân tệ vẫn còn khiêm tốn so với các hợp đồng dựa trên USD, chủ yếu do các rào cản như kiểm soát vốn và khả năng chuyển đổi còn hạn chế của đồng tiền này.
Dẫu còn nhiều trở ngại, các nhà phân tích cho rằng bối cảnh địa chính trị hiện nay, đặc biệt là những biến động từ cuộc chiến tại Iran, có thể trở thành chất xúc tác thúc đẩy quá trình tái định hình trật tự tiền tệ trong thương mại dầu mỏ toàn cầu. Nếu xu hướng này tiếp diễn, vai trò thống trị của đồng USD có thể đối mặt với những thách thức ngày càng lớn trong những năm tới.
Sẵn sàng cho những kịch bản "cực đoan"
Là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, Trung Quốc phụ thuộc lớn vào nguồn dầu nhập khẩu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại eo biển Hormuz, một “yết hầu” quan trọng của nguồn cung dầu thô toàn cầu, đều có thể đẩy chi phí năng lượng tăng cao, từ đó gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, rủi ro bề mặt này lại che khuất một thực tế phức tạp hơn.

“Đối với Trung Quốc, sự gián đoạn tại eo biển Hormuz chắc chắn gây ra khó khăn. Nhưng đồng thời, nó cũng chứng minh tính đúng đắn trong chiến lược điện khí hóa mà Bắc Kinh theo đuổi”, bà Agathe Demarais cho hay.
Trong ngắn hạn, tác động tiêu cực là rõ ràng khi giá dầu tăng cao khiến chi phí sản xuất leo thang và làm suy giảm sức mua của người tiêu dùng.
Tuy nhiên, về dài hạn, xu hướng chuyển dịch khỏi dầu mỏ lại phù hợp với thế mạnh của Trung Quốc. Điện năng hiện chiếm tỷ trọng lớn hơn đáng kể trong cơ cấu tiêu thụ năng lượng của nước này so với Mỹ hay châu Âu, qua đó giúp giảm mức độ nhạy cảm trước các cú sốc giá dầu.
Không chỉ vậy, Trung Quốc đã dành nhiều năm xây dựng “bộ đệm” năng lượng với sự kết hợp giữa trữ lượng than nội địa dồi dào, năng lượng tái tạo tăng trưởng nhanh và lượng dự trữ dầu thô đáng kể. Nhờ đó, nước này có vị thế tốt hơn nhiều quốc gia khác trong việc chống chịu các cú sốc từ bên ngoài.
Các nhà phân tích của Bank of America nhận định trong một báo cáo rằng, nền kinh tế Trung Quốc hiện ở trạng thái tương đối sẵn sàng cho những “kịch bản cực đoan”.
Thậm chí, tình trạng suy giảm kéo dài của nền kinh tế Trung Quốc trong những năm gần đây có thể trở thành một lợi thế nhất định.
“Sau nhiều năm đối mặt với áp lực giảm phát, Trung Quốc có khả năng chịu đựng tốt hơn trước một mức lạm phát nhất định do giá năng lượng tăng”, nhóm phân tích cho biết.
Diễn biến thị trường đang phản ánh rõ xu hướng này. Kể từ khi xung đột nổ ra, chỉ số Điện xanh CSI của Trung Quốc đã tăng khoảng 10%, trong khi chỉ số CSI 300 lại giảm gần 4% trong bối cảnh thị trường chung bị bán tháo.
Cổ phiếu của “gã khổng lồ” sản xuất pin Contemporary Amperex Technology đã tăng tới 27%, trong khi GCL Energy Technology, một doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, ghi nhận mức tăng ấn tượng 45%.
Những biến động này cho thấy nhu cầu đối với năng lượng tái tạo có thể gia tăng mạnh mẽ, qua đó mang lại lợi thế cho Trung Quốc - quốc gia đang nắm giữ vị trí thống trị trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch toàn cầu.
Một lợi thế khác của Trung Quốc nằm ở việc kiểm soát các khoáng sản chiến lược. Theo bà Demarais, các nguyên tố đất hiếm, đầu vào thiết yếu cho các hệ thống vũ khí hiện đại, là lĩnh vực mà Trung Quốc chiếm ưu thế vượt trội về năng lực chế biến. Điều này có thể giúp Bắc Kinh gia tăng đòn bẩy khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị siết chặt.
Trung Quốc 'khát' bạc chưa từng thấy
- Giá dầu bật tăng sau tuyên bố mới nhất từ Iran 26/03/2026 10:16
- Philippines tìm 'ngoại lệ' từ Mỹ để cứu nguồn cung dầu 25/03/2026 03:18
- Chiến sự giằng co, kinh tế toàn cầu lộ rõ những 'vết nứt' 25/03/2026 07:30
Bí ẩn 6.000 tấn vàng dưới lòng New York: Kho báu khổng lồ không thuộc về Mỹ
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ
(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.
Xung đột Iran làm lộ 'điểm yếu chí tử' trong cấu trúc năng lượng châu Âu
(VNF) - Xung đột Iran khiến các nước châu Âu vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu phải trả giá đắt để có được nguồn cung năng lượng, đồng thời làm các cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn.
Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
Bao cao su tăng giá vì xung đột Iran
(VNF) - Cuộc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung của các nguyên liệu sản xuất bao cao su, khiến mặt hàng này đối mặt với nguy cơ tăng giá.
Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
DN lao đao vì chiến sự Mỹ - Iran: Nợ xấu tăng lên, ngân hàng cảnh báo rủi ro tín dụng
(VNF) - Chiến sự Iran khiến giá năng lượng tăng vọt, buộc NAB tăng mạnh dự phòng rủi ro tín dụng, kéo theo hàng loạt doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, lợi nhuận và chuỗi cung ứng.
Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Hàn Quốc
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày 22/4 đã chứng kiến lễ trao 12 văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành hai nước.
Xung đột Iran kéo dài, các hãng bay khó ‘cất cánh’
(VNF) - Trong bối cảnh xung đột Iran kéo dài làm chi phí nhiên liệu máy bay tăng mạnh, các hãng hàng không đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt, làm tăng khả năng hủy chuyến và cắt giảm lịch trình.
‘Bên thắng cuộc’ bất ngờ trong cuộc chiến Iran
(VNF) - Các xưởng đóng tàu của Trung Quốc đang nổi lên như những bên hưởng lợi đáng kể từ cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, khi tình trạng tắc nghẽn trong vận chuyển dầu thô ngày càng nghiêm trọng, kéo theo nhu cầu toàn cầu gia tăng đối với các tàu chở dầu cỡ lớn.
Một chiếc bánh lỗi phanh phui 67.000 'nhà cung cấp ma'
(VNF) - Một lời phàn nàn của khách hàng về chiếc bánh không đạt yêu cầu đã châm ngòi cho cuộc điều tra quy mô lớn, qua đó phơi bày hàng chục nghìn nhà cung cấp thực phẩm “ma” tại Trung Quốc. Vụ việc không chỉ dẫn tới các khoản phạt khổng lồ đối với nhiều tập đoàn lớn, mà còn làm lộ rõ những hệ lụy của cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt.
'Bình thường mới' của kinh tế thế giới: Sống chung với cú sốc địa chính trị
(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.
Giá dầu bất định trước nước đi của Mỹ và Nga
(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.
Ứng viên Chủ tịch FED: Khẳng định tính độc lập, không chịu sức ép từ TT Trump
(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.
Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran chưa đồng ý đàm phán
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
Chiến lược Việt Nam của các 'đại gia' tài chính Hàn Quốc
(VNF) - Lãnh đạo 5 ngân hàng thương mại lớn nhất Han Quốc sẽ tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam trong tuần này, theo Korea Herald.
Nhà đầu tư 'bỏ túi' hàng nghìn tỷ USD nhờ Tim Cook
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
Mỹ - Iran trước hạn chót ngừng bắn: Đàm phán bấp bênh, giá dầu tăng không dừng
(VNF) - Số phận của các cuộc đàm phán hòa bình với Iran vẫn chưa chắc chắn khi thời hạn kết thúc lệnh ngừng bắn đang đến gần, đẩy giá dầu tiếp tục tăng.
Siết tín dụng tư nhân: Dòng vốn tỷ USD bị chặn, cú sốc gây 'đổ vỡ' dây chuyền?
(VNF) - Trong khi người tiêu dùng đang vật lộn với giá cả leo thang và thị trường việc làm bấp bênh, một rủi ro khác đang âm thầm tích tụ trong hệ thống tài chính: tín dụng tư nhân.
Tim Cook sẽ từ chức CEO Apple sau 15 năm
(VNF) - CEO của Apple, Tim Cook, sẽ rời vị trí mà ông kế nhiệm từ cố CEO Steve Jobs, khép lại 15 năm lãnh đạo chứng kiến giá trị vốn hóa của công ty tăng thêm hơn 3,6 nghìn tỷ USD trong kỷ nguyên thịnh vượng nhờ iPhone.
Trung Quốc 'mắc kẹt' trong khủng hoảng dư thừa điện mặt trời
(VNF) - Trung Quốc đã kêu gọi “những nỗ lực phối hợp” nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng dư thừa công suất nghiêm trọng trong ngành điện mặt trời, như một phần trong chiến dịch của Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến giá cả khốc liệt kéo dài nhiều năm qua.
Bí ẩn 6.000 tấn vàng dưới lòng New York: Kho báu khổng lồ không thuộc về Mỹ
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
Hình dáng cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn sau hơn một năm thi công
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.


































































