(VNF) - Nâng Nghị quyết 42 lên thành luật riêng chỉ là “thay vỏ”, điều quan trọng là phải “thay ruột” để khắc phục những bất cập hiện tại, thậm chí là phải sửa các luật khác nếu cần thiết.
Lo xuất hiện khoảng trống khi xử lý nợ xấu
Có tới 70% nhà băng ghi nhận tình trạng nợ xấu gia tăng so với đầu năm, theo số liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết. Thậm chí, số dư nợ xấu tại một số ngân hàng đến cuối tháng 9 đã tăng gấp đôi. Như tại VietinBank, ngân hàng này ghi nhận số dư nợ xấu đến cuối tháng 9 lên tới gần 18.100 tỷ đồng, tăng 90% so với đầu năm. Trong khi nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) giảm 41% thì nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) lại tăng hơn 7 lần và nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng hơn 57%.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Vietcombank khi số dư nợ xấu tăng gấp đôi so với đầu năm, lên hơn 10.880 tỷ đồng. Trong đó, nợ nhóm 3 (nợ dưới chuẩn) cũng tăng hơn gấp đôi và nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) tăng 45%. Một loạt ngân hàng như NamABank, ACB, ABBank, Techcombank, VIB, SHB, VPBank, MSB, HDBank… đều ghi nhận số dư nợ xấu tăng 2 chữ số lũy kế 9 tháng.
“Nợ xấu tăng mạnh là do tác động của dịch bệnh. Vì vậy, ngân hàng cần tăng trích lập dự phòng, cũng chính là tăng sự thận trọng để đến năm 2022, nếu có các biến số do dịch bệnh thì VietinBank vẫn có bộ đệm dự phòng tốt nhất”, ông Trần Minh Bình, Chủ tịch HĐQT VietinBank, nói về lý do nợ xấu tăng trong 9 tháng năm nay.
Trong bối cảnh Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu sẽ hết hiệu lực vào tháng 8/2022 và dịch bệnh Covid-19 có thể còn ảnh hưởng dai dẳng, việc nợ xấu tăng nhanh và có thể chưa được ghi nhận cũng như trích lập dự phòng đầy đủ là một rủi ro đáng lưu tâm đối với các ngân hàng thương mại. Để đảm bảo hoạt động của các ngân hàng an toàn và thông suốt, Ngân hàng Nhà nước đã có chính sách cho phép các nhà băng được khoanh nợ với các khoản vay chịu ảnh hưởng bởi dịch. Nghị quyết 42 cũng đang phần nào hỗ trợ các ngân hàng trong xử lý nợ xấu.
Số liệu của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (VAMC) cho thấy từ khi Nghị quyết 42 có hiệu lực (15/8/2017) đến cuối tháng 8 năm nay, các tổ chức tín dụng đã xử lý gần 364.100 tỷ đồng nợ xấu thuộc phạm vi cho phép, tương đương mức xử lý bình quân 7.600 tỷ đồng/tháng. So với trước khi có Nghị quyết 42 (giai đoạn 2012-2017), tốc độ xử lý nợ xấu đã tăng hơn 2 lần (hơn 3.600 tỷ đồng/tháng).
Chuyên gia tài chính Cấn Văn Lực cho rằng Chính phủ nên xem xét đề xuất Quốc hội luật hóa Nghị quyết 42 trên cơ sở rà soát, hoàn thiện và hệ thống hóa các quy định pháp luật liên quan. Theo ông Lực, dù Nghị quyết 42 đã mang lại nhiều kết quả tích cực, nhưng đối tượng mới tập trung vào các khoản nợ được hình thành trước khi nghị quyết có hiệu lực (15/8/2017), trong khi dịch Covid-19 đang tác động đến ngành ngân hàng và nợ xấu đang có xu hướng gia tăng.
Còn theo luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty luật ANVI, trường hợp có thể xây dựng được luật riêng về xử lý nợ xấu là tốt nhất, bằng không, cần tiếp tục kéo dài hiệu lực của Nghị quyết 42. Theo ông Đức, thời gian xây dựng luật riêng về xử lý nợ xấu sẽ phụ thuộc vào độ khó dễ, mức độ đồng thuận và quy trình làm luật. Nếu làm theo quy trình rút gọn, có thể làm trong 1 kỳ.
Tuy nhiên, theo quy trình thì phải làm dự thảo, đưa lên Bộ Tư pháp, lấy ý kiến các bộ, ngành, trình Chính phủ, trình Quốc hội. “Thông thường là không dưới 1 năm vì phải trình qua nhiều cấp và 2 kỳ họp Quốc hội, tuy nhiên, điều này hoàn toàn có thể rút ngắn, phụ thuộc vào sự cần thiết của luật”, ông Đức nhấn mạnh trong bối cảnh chỉ còn khoảng 9 tháng nữa là Nghị quyết 42 hết hiệu lực.
Luật hóa Nghị quyết 42 có tạo ra thay đổi lớn?
Luật sư Trương Thanh Đức cho hay trong trường hợp Nghị quyết 42 được nâng lên thành luật, về nguyên tắc vẫn không có gì thay đổi trong việc xử lý nợ xấu so với hiện nay. “Nâng thành luật chỉ là kỹ thuật, hình thức thể hiện khác, luật mang tính chính thống hơn, đường dài hơn và sẽ không có chuyện hết hạn. Trong khi nghị quyết thường chỉ áp dụng trong thời gian ngắn, mang tính thí điểm”, ông Đức chia sẻ.
Về những vướng mắc đang gặp phải khi xử lý nợ xấu theo Nghị quyết 42, ông Đức cho rằng điều này không phải do nghị quyết có giá trị dưới luật mà là do xung đột giữa các quy định trong các luật, cũng giống như việc nhiều bộ luật hiện nay tồn tại các mâu thuẫn. “Cần khẳng định nghị quyết của Quốc hội có giá trị ngang luật, không phải vì là nghị quyết mà không thể giải quyết được; trường hợp xây dựng thành luật nếu không sửa đổi, bổ sung các quy định thì cũng sẽ phát sinh những mâu thuẫn với luật khác”, ông Đức nói.
Tuy vậy, Giám đốc Công ty luật ANVI cho rằng nếu Nghị quyết 42 được nâng lên thành luật, các quy định sẽ được nâng cấp, hoàn thiện hơn, khắc phục các tồn tại hiện có, thậm chí có thể sửa một số luật hiện hành nếu có mâu thuẫn, tương tự như nhiều bộ luật khác đều phải trải qua nhiều lần bổ sung và sửa đổi. Ông Đức cũng cho rằng nếu có thể thông qua luật riêng về xử lý nợ xấu, các tổ chức tín dụng có thể áp dụng ngay mà không cần nghị định, thông tư hướng dẫn, vì đây là luật chuyên ngành.
Góp ý về vấn đề cần làm rõ nhất nếu xây dựng luật riêng về xử lý nợ xấu, vị luật sư cho biết cần chỉnh sửa quy định về thu giữ, xử lý tài sản đảm bảo. “Về nguyên tắc, chỉ cơ quan có quyền lực, có bản án, mới được cưỡng chế, thu giữ tài sản. Phía ngân hàng muốn thu hồi tài sản đảm bảo phải có sự chấp thuận của chủ sở hữu tài sản hoặc quyết định của tòa án”, ông Đức nhấn mạnh và cho rằng cần có quy định cụ thể về hoạt động này, tránh trường hợp phát sinh nhiều tranh chấp trong hoạt động thu giữ tài sản đảm bảo của các ngân hàng như thời gian qua.
“Nếu nâng lên thành luật, điều quan trọng nhất của luật là phải công bằng. Cùng là hoạt động cho vay mà ngân hàng được thu giữ tài sản đảm bảo còn các loại hình khác không được thu giữ là không công bằng”, ông nói.
Bày tỏ thêm góc nhìn, đại diện của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) cho rằng các quy định tại Nghị quyết 42 mới mang tính khuyến khích khách hàng tự nguyện giao tài sản, nên trong một số trường hợp ngân hàng vẫn bị giới hạn quyền thu giữ tài sản để xử lý nợ. Ngoài ra, còn có những khó khăn liên quan vấn đề thuế khi thực hiện thanh lý tài sản đảm bảo… Lãnh đạo VNBA đánh giá Nghị quyết 42 mới chỉ mang tính chất thí điểm và sau hơn 4 năm đã phát sinh một số bất cập, trong khi đó, dịch bệnh Covid-19 chưa thể được khống chế nhanh chóng, vì vậy, việc tiếp tục có quy định riêng về xử lý nợ xấu là cần thiết.
(VNF) - Tăng trưởng tiền gửi khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán chỉ "nhích nhẹ" trong quý I/2026 trong khi cầu tín dụng đang dần phục hồi. Điều này cho thấy nguồn vốn đang trở thành điểm nóng của ngành ngân hàng.
(VNF) - Hệ thông SIMO đã hỗ trợ cảnh báo đến hơn 3,8 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 4,3 nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Ngân hàng này giảm hơn 2.700 nhân sự trong quý đầu năm, là đợt cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay. Nhiều nhà băng khác cũng mạnh tay tinh gọn nhân sự nhờ sử dụng AI.
(VNF) - Dù cùng duy trì vị thế là những đơn vị có dư nợ bất động sản lớn, nhưng báo cáo quý I/2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong chiến lược tín dụng của Techcombank và VPBank
(VNF) - Theo ông Phan Lê Thành Long, CEO AFA Group, lạm phát cao tác động trực tiếp và làm triệt tiêu khả năng giảm lãi suất trong 6 tháng cuối năm 2026.
(VNF) - Trong bối cảnh ngành ngân hàng bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng trải nghiệm và sự đồng hành dài hạn, ABBank lựa chọn cách tiếp cận mới: đặt tinh thần “phụng sự khách hàng” làm trung tâm chiến lược. Không chỉ cung cấp sản phẩm tài chính, ngân hàng hướng đến việc tham gia sâu hơn vào hành trình phát triển của khách hàng và cộng đồng.
(VNF) - Tổ chức xếp hạng tín nhiệm toàn cầu Moody’s Ratings vừa công bố kết quả rà soát định kỳ đối với Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank, HoSE: HDB), trong đó duy trì các mức xếp hạng chủ chốt và nâng triển vọng xếp hạng từ “Ổn định” lên “Tích cực”.
(VNF) - Ngân hàng cảnh báo 6 hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động thanh toán. Người vi phạm đối mặt mức phạt tới 150 triệu và nguy cơ truy cứu trách nhiệm hình sự.
(VNF) - Dù lãi suất huy động đã được điều chỉnh giảm khá nhanh trong thời gian gần đây, nhưng mặt bằng lãi suất cho vay vẫn gần như “đứng yên”, thậm chí neo ở mức cao khiến doanh nghiệp và người vay vốn rơi vào thế khó.
(VNF) - Ngân hàng tư nhân là Techcombank và VPBank đang nắm giữ hơn 1,07 triệu tỷ đồng tài sản thế chấp bằng bất động sản, phản ánh quy mô lớn của dòng vốn gắn với lĩnh vực này.
(VNF) - Trí tuệ nhân tạo đang giúp các ngân hàng tự động hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý từ hàng giờ xuống vài giây, đồng thời tinh gọn bộ máy với hàng trăm nhân sự gián tiếp được cắt giảm.
(VNF) - Theo VDS, lãi suất của các khoản vay hiện hữu đã ghi nhận mức tăng tương đương với mức tăng trong giai đoạn phát sinh nhiều nợ xấu 2022 - 2023.
(VNF) - Lãi suất huy động giảm rầm rộ trên diện rộng nhưng vẫn chưa đủ mạnh. Lãi suất cho vay còn rất cao, dự đoán đến nửa cuối năm mới có đợt giảm sâu.
(VNF) - Lợi nhuận của ngân hàng StanChart tăng mạnh nhờ phát hành trái phiếu tại các quốc gia vùng Vịnh, dù ghi nhận khoản lỗ 190 triệu USD do chiến sự Iran.
(VNF) - Các chuyên gia phân tích từ KBVS dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ duy trì đà tăng ổn định ở mức 2,5–3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của năm 2025 nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố vĩ mô tích cực.
(VNF) - Từ đầu tháng 5, nhiều ngân hàng tại Việt Nam đồng loạt dừng tính năng tự động chia nhỏ lệnh chuyển tiền đối với các giao dịch trên 500 triệu đồng, khiến việc chuyển tiền nhanh 24/7 không còn áp dụng với các khoản giá trị lớn như trước.
(VNF) - Sau giai đoạn giảm sâu 2023 - 2024, mặt bằng lãi suất đang bước vào một chu kỳ điều hành mới với nhiều ràng buộc hơn. Áp lực lạm phát từ bên ngoài, căng thẳng thanh khoản trong nước và yêu cầu hỗ trợ tăng trưởng đang đặt chính sách tiền tệ vào thế “đi dây”, nơi mỗi quyết định giảm lãi suất đều phải đánh đổi.
(VNF) - Mùa ĐHĐCĐ năm nay cho thấy ngân hàng tư nhân không còn chỉ đua lợi nhuận. Đằng sau các kế hoạch tăng trưởng cao là tham vọng mở rộng quy mô, tăng vốn, làm dày hệ sinh thái và giành vị thế dẫn dắt chu kỳ mới. Câu hỏi quan trọng không còn là ai tăng nhanh hơn, mà là ai đủ năng lực biến tham vọng đó thành tăng trưởng bền vững.
(VNF) - Trong quý I/2026, ngân hàng Vietcombank giữ ngôi vương với lợi nhuận trước thuế cao nhất hệ thống, đạt 11.803 tỷ đồng, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Ngân hàng ANZ đang tiến tới việc nắm toàn quyền kiểm soát liên doanh ANZ Worldline để giành lại quyền kiểm soát mảng thanh toán, trong khi đối tác Worldline gặp nhiều biến động về tài chính và uy tín.
(VNF) - Sau một thời gian tăng nhanh, lãi suất tiết kiệm được các ngân hàng “hạ nhiệt”. Nhiều người băn khoăn nên gửi tiết kiệm hay mang đầu tư trong thời điểm này. Trước sự dịch chuyển của lãi suất, điều quan trọng với người có tiền nhàn rỗi là phân bổ nguồn vốn hợp lý thay vì chỉ lựa chọn một kênh đầu tư duy nhất.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đẩy mạnh thu nợ bất động sản đồng thời siết chặt cho vay với lĩnh vực địa ốc trong bối cảnh khối bất động sản đảm bảo tại các nhà băng ngày càng phình to.
(VNF) - Tăng trưởng tiền gửi khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán chỉ "nhích nhẹ" trong quý I/2026 trong khi cầu tín dụng đang dần phục hồi. Điều này cho thấy nguồn vốn đang trở thành điểm nóng của ngành ngân hàng.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.