Ông Đinh La Thăng: 'Mỗi lần Viện kiểm sát luận tội, bị cáo lại thêm tội mới'

Chiều 16/1, đại diện Viện kiệm sát đã tranh luận với các luật sư bào chữa cho các bị cáo Đinh La Thăng (cựu Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt Nam – PVN), Trịnh Xuân Thanh (cựu Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Cổ phần Xây lắp Dầu khí Việt Nam – PVC) và 20 đồng phạm trong vụ án "Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng và Tham ô tài sản" xảy ra tại PVN, PVC.

Tranh luận gay gắt con số thiệt hại 119 tỷ đồng

Về việc định tội đối với bị cáo Trịnh Xuân Thanh, đại diện Viện kiểm sát khẳng định: "Về tư tưởng và quan điểm mới của Bộ luật Hình sự mới, chúng tôi hiểu rõ những quy định cơ bản, và cũng đánh giá trên cơ sở tôn trọng với các chứng cứ, cân nhắc xem xét tài liệu mới có phù hợp với hồ sơ tài liệu không".

Đại diện Viện kiểm sát tiếp tục khẳng định: "Những hồ sơ, chứng cứ đủ để khẳng định các bị cáo thực hiện hành vi vi phạm".

Về năng lực kinh nghiệm của PVC, Viện kiểm sát cho rằng vụ án này xuất phát điểm và xuyên suốt là việc chỉ định PVC làm tổng thầu. Ngay cáo trạng, hồ sơ và lời khai của các bị cáo cũng cho thấy PVN chỉ định thầu cho PVC là không đúng nghị quyết của HĐTV tập đoàn này.

Đại diện Viện kiểm sát nhấn mạnh chính PVC và ban điều hành đều thừa nhận thời điểm ký hợp đồng PVC không đủ năng lực theo quy định đối với dự án trọng điểm có nguồn vốn lớn. "Các bị cáo phải chịu trách nhiệm về chỉ định thầu, còn về năng lực tài chính và năng lực kinh nghiệm chúng tôi đã nêu ra cụ thể".

Viện kiểm sát cũng dẫn báo cáo giải trình trong quá trình triển khai dự án, khi dự án bị kéo dài và chậm tiến độ, báo cáo của PVC cho thấy PVC chưa lường hết được khó khăn trong quá trình thực hiện công việc.

"Như vậy, bản thân PVC đã thừa nhận chưa đủ năng lực thực hiện dự án", đại diện Viện kiểm sát dẫn chứng.

Về vấn đề thiệt hại, đại diện Viện kiểm sát cho rằng các luật sư ở đây, có những luật sư là chuyên gia, cũng khẳng định có thiệt hại, nhưng không nhiều. Như vậy, do cách tính, do đánh giá, do lập luận về cách thức, phương thức.

Do đó, kết luận giám định đưa ra là đúng, có cơ sở. Thiệt hại này là thiệt hại đã xảy ra chứ không phải là thiệt hại trong tương lai.

Một vấn đề nữa mà luật sư Nguyễn Chiến đưa ra là luật mới không còn tội "Cố ý làm trái". Theo đại diện Viện kiểm sát, việc áp dụng Bộ luật Hình sự 2015, quan điểm áp dụng có Nghị quyết 41, quy định ở điểm e Điều 2 của Nghị quyết có một số tội, trong đó có tội "Cố ý làm trái", đang điều tra, truy tố, xét xử thì áp dụng Bộ luật Hình sự 1999. Quốc hội vẫn yêu cầu xử lý tội danh này theo luật cũ.

Ông Đinh La Thăng có vai trò chủ mưu, xuyên suốt vụ án

Theo đại diện Viện kiểm sát, trong vụ án này, đóng vai trò chủ mưu xuyên suốt là bị cáo Đinh La Thăng, khởi nguồn từ chỉ định thầu. Vai trò của các bị cáo sau là biết nhưng vẫn thực hiện, đó là hành vi cố ý làm trái.

"Các bị cáo nói do sức ép tiến độ, nhưng thử hỏi từ ngày tạm ứng đến ngày PVC thực hiện các hạng mục là bao nhiêu thời gian? Thực chất việc ký các hợp đồng này để nhằm hợp thức chuyển tiền cho PVC", Viện kiểm sát nêu quan điểm khi đánh giá xâu chuỗi nội dung vụ án.

"Một quan điểm đánh giá chứng cứ là không đặt vấn đề chứng cứ riêng biệt trong một mối liên quan. Với tất cả lập luận cơ sở và phân tích, Viện kiểm sát thấy rằng đủ cơ sở buộc tội đối với các bị cáo", đại diện Viện kiểm sát nói.

Đáp lại quan điểm của đại diện Viện kiểm sát, luật sư Đào Hữu Đăng (bào chữa cho ông Đinh La Thăng) cho rằng xét trách nhiệm hình sự phải căn cứ hành vi cụ thể, không phải chức cao thì hình phạt cao, không phải cứ ông Thăng đứng đầu là chủ mưu.

"Trong cả chuỗi hành vi này, hành vi nào nghiêm trọng nhất phải chịu hình phạt cao nhất", luật sư Đăng nêu quan điểm.

Luật sư Đăng nhấn mạnh rằng phải xem xét trách nhiệm hình sự căn cứ hành vi cụ thể của từng người. Nếu không có sử dụng trái phép thì không có hậu quả xảy ra.

"Viện kiểm sát kết luận nặng nề hơn và cho rằng ông Thăng là chủ mưu trong tội cố ý làm trái, đó là cách đánh giá không có cơ sở, không có chứng cứ cho rằng ông Thăng là chủ mưu.

"Không phải cứ người đứng đầu là chủ mưu, đề nghị đánh giá đúng vấn đề, không đánh giá cảm tính, khi chưa có chứng cứ mà quy chụp ngay là chủ mưu", luật sư Đăng lập luận và đề nghị đại diện Viện kiểm sát có cách đánh giá thoả đáng.

Ông Thăng băn khoăn mỗi lần Viện kiểm sát luận tội là thêm một tội mới

Ông Đinh La Thăng nói: "Từ hôm diễn ra phiên tòa đến nay, bị cáo rất băn khoăn, mỗi lần Viện kiểm sát luận tội, bị cáo lại thêm một tội mới hoặc thêm tình tiết mới nặng hơn".

Thẩm phán Trương Việt Toàn giải thích đó là quan điểm đánh giá chứng cứ của Viện kiểm sát, còn trách nhiệm xem xét thuộc về Hội đồng xét xử.

"Ý bị cáo là chủ mưu, mong Hội đồng xét xử xem xét giúp cho. Trưa nay, bị cáo có đề nghị với đại diện Viện kiểm sát rằng bị cáo hoàn toàn đồng tình với đề xuất của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát không xem xét trách nhiệm hình sự đối với PVPower.

"Bị cáo mong các bị cáo khác cũng được xem xét trên quan điểm như đối với PVPower chứ bị cáo không đề nghị xem xét trách nhiệm hình sự đối với PVPower", ông Thăng nói thêm.

Cứ chênh một cái là bị cáo đối diện với án tử hình

Về phần mình, ông Trịnh Xuân Thanh trình bày: "Viện kiểm sát nói quan điểm của luật sư và Viện kiểm sát là hai quan điểm khác nhau, Viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm. Đối với tội tham ô không thể là quan điểm được mà phải là chứng cứ được xem xét khách quan".

Hội đồng xét xử giải thích ông Thanh cần hiểu đúng vấn đề. Viện kiểm sát nêu quan điểm đánh giá chứng cứ chứ không phải quan điểm về đánh giá tội danh.

"Chứng cứ Viện kiểm sát đưa ra để cáo buộc bị cáo tham ô rất mơ hồ. Cứ cho là ông Toàn (lái xe của bị cáo) cầm gói tiền đi thì nó không thể là 1-2 tỷ đồng, 3-4 tỷ đồng, vì cứ chênh một cái là bị cáo đối diện với án tử hình. Cần phải hết sức thận trọng".

Câu cuối cùng trong phần tự bào chữa chiều nay, bị cáo này đề nghị: "Kính đề nghị tòa xét xử đúng người phạm tội, có tình, có lý như Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng từng nói là xử phải có tình, có lý, tâm phục khẩu phục".

16h30 ngày16/1, Hội đồng xét xử tuyên bố chấm dứt phần tranh luận, chuyển sang phần nghị án. Trước khi nghị án, các bị cáo được phép nói lời sau cùng vào lúc 8h sáng mai (17/1).