Hai mươi năm kể từ lần đầu ra mắt vào năm 2005 với sự ủng hộ của Ban Nghiên cứu của Thủ tướng, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) đã trở thành “tiếng nói” của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, không chỉ phản ánh mức độ hài lòng với chính quyền địa phương mà còn nâng tầm vị thế của doanh nghiệp trong đối thoại chính sách.
Trải qua hàng trăm chuyến khảo sát, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), người gắn bó với PCI nhiều năm, cho hay ông vừa thấy được mức độ hài lòng của doanh nghiệp với chính quyền địa phương, vừa chứng kiến những nỗ lực cải thiện từ phía chính quyền. PCI vì thế là kênh thông tin hai chiều, thúc đẩy cải cách.
Tuy nhiên, trong bối cảnh mới khi Đảng quyết liệt sắp xếp lại bộ máy quản lý nhà nước và ban hành Nghị quyết về kinh tế tư nhân, PCI cần một “phiên bản mới”. Sau quá trình rà soát và tham vấn với các tỉnh thành, VCCI đã quyết định tái cấu trúc phương pháp luận để xây dựng PCI 2.0.
Theo các chuyên gia, đây không chỉ là một bản nâng cấp mà là một cuộc “tái sinh” của bộ chỉ số, dịch chuyển từ việc đo lường “môi trường kinh doanh chung” sang phản ánh toàn diện “hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân”.
Hệ sinh thái ấy hướng đến sự hài hoà và tích hợp các yếu tố: khung pháp lý ổn định, bình đẳng thực chất trong tiếp cận nguồn lực, môi trường kinh doanh chi phí thấp, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, cùng cam kết phát triển bền vững. Chỉ một bộ chỉ số thiết kế lại từ gốc như PCI 2.0 mới đáp ứng được yêu cầu này.
PCI 2.0 được xây dựng trên 3 trụ cột, 10 chỉ số thành phần với 137 chỉ tiêu (111 chỉ tiêu từ khảo sát doanh nghiệp, 26 chỉ tiêu từ dữ liệu thống kê chính thức). Trong đó, 103 chỉ tiêu được kế thừa từ PCI cũ và 34 chỉ tiêu mới, tích hợp các yếu tố thời đại như: chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh.
Ông Phạm Ngọc Thạch, Phó trưởng Ban Pháp chế VCCI, so sánh: “Nếu như cải cách thời kỳ Đổi mới 1986 và Luật Công ty 1990 đã “cởi trói” để doanh nghiệp tư nhân gia nhập thị trường, hay PCI 2005 là công cụ “đo lường để thúc đẩy cải cách”, thì PCI 2.0 chính là bước tiến mới để nâng chuẩn môi trường kinh doanh Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu”.
Không chỉ là mở rộng về lượng, PCI 2.0 đổi mới cả về chất, khi đo lường sát thực tế hơn và cho phép doanh nghiệp hiểu rõ xu hướng ở từng địa phương.
Ông Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, kỳ vọng PCI 2.0 sẽ không chỉ là tiếng nói của doanh nghiệp tư nhân gửi gắm tới chính quyền, mà còn là “bức tranh sinh động” về kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), coi PCI 2.0 là dấu mốc trưởng thành, đổi mới mạnh mẽ, kịp thời để hỗ trợ chính sách đột phá. Theo bà, bộ chỉ số cần mở rộng khảo sát không chỉ doanh nghiệp mà cả cơ quan thực thi, đồng thời bổ sung tiêu chí phản ánh mức độ hỗ trợ thực chất của địa phương, ví dụ như ngân sách chi cho phát triển doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Trung Hậu, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Ban Chính sách Chiến lược Trung ương, nhấn mạnh PCI 2.0 phù hợp với yêu cầu đổi mới sau sắp xếp tỉnh, thành, bởi thiết kế mở của bộ chỉ số cho phép nhân rộng xuống nhiều cấp chính quyền.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Duy Hưng, thành viên Hội đồng Quản trị Công ty TNHH Thương mại – Dịch vụ Tân Hiệp Phát, kiến nghị VCCI cần nhấn mạnh hơn đến môi trường cạnh tranh công bằng.
Cũng như trong thể thao, nơi luật chơi minh bạch giúp vận động viên vươn tới thành tích cao hơn, thì trong kinh doanh, cạnh tranh công bằng sẽ thúc đẩy doanh nghiệp sáng tạo sản phẩm tốt hơn, hiệu quả hơn, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
“Một môi trường minh bạch, cạnh tranh công bằng là điều kiện tiên quyết cho phát triển bền vững. Muốn có chính sách tốt, cần dữ liệu toàn diện và chính xác. Muốn có thị trường bền vững, cần niềm tin giữa các bên tham gia. Và niềm tin chỉ có được nhờ minh bạch, đối thoại và cam kết.
Cùng với khuyến nghị chính sách, doanh nghiệp cũng phải xác định trách nhiệm tự nâng cao năng lực nội tại của mình”, đại diện Tân Hiệp Phát cho hay.
Thông qua PCI 2.0 và Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam thường niên cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, sẽ có thêm cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời hình thành những tập đoàn đủ mạnh để dẫn dắt chuỗi cung ứng và vươn ra toàn cầu.
Theo kế hoạch, PCI 2.0 sẽ bắt đầu khảo sát từ quý IV/2025 và Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam thường niên đầu tiên dự kiến công bố vào quý II/2026. Quá trình này sẽ song hành cùng hội thảo, tập huấn và các “chẩn đoán cấp tỉnh” để lan tỏa kết quả.
Điểm đáng chú ý là PCI 2.0 được thực hiện hoàn toàn bằng nguồn lực nội tại, không phụ thuộc tài trợ quốc tế. "Từ góc độ của VCCI - tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp, việc báo cáo không cần sử dụng tài trợ từ nước ngoài mà được sự đồng hành, hỗ trợ từ chính các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam như Tân Hiệp Phát là dấu mốc quan trọng.
Tôi cho rằng điều này thể hiện sự tự tin của người Việt, tự tin với chính nguồn lực trong nước để thúc đẩy sự thay đổi tích cực cho đất nước bằng chính con người Việt Nam, nguồn lực của Việt Nam" - Phó tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn chia sẻ.
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan lưu ý năm đầu triển khai PCI 2.0 không tránh khỏi sẽ gặp nhiều khó khăn, cần thời gian để chính quyền hai cấp mới điều chỉnh. Bà đề nghị mở rộng mời doanh nghiệp nước ngoài tham gia khảo sát để có bức tranh toàn diện hơn về môi trường đầu tư tại Việt Nam.
Ông Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, nhấn mạnh PCI 2.0 đã đổi mới 25% nội dung khảo sát, tăng tính thực tiễn và khả năng đo lường hiệu quả quản trị địa phương.
Ông khuyến nghị quá trình khảo sát cần đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp bởi các hiệp hội chính là đại diện tiếng nói của doanh nghiệp trong các lĩnh vực, ngành nghề.
Theo các chuyên gia, PCI không phải đích đến, mà là hành trình đo lường và thúc đẩy cải cách. Với PCI 2.0, hành trình ấy bước sang một phiên bản mới: sắc bén hơn, toàn diện hơn và gần gũi hơn với tâm tư, nguyện vọng của doanh nghiệp tư nhân.
PCI 2.0 sẽ không chỉ đo lường mà còn truyền cảm hứng cải cách, để doanh nghiệp và chính quyền cùng kiến tạo một Việt Nam hùng mạnh, tự cường, hướng tới mục tiêu quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Tags:
(VNF) - Dự và chỉ đạo Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Petrovietnam ngày 9/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc ghi nhận kết quả tăng trưởng ở hầu hết các chỉ tiêu, đồng thời đánh giá cao tinh thần "Một đội ngũ - Một mục tiêu" của Tập đoàn.
(VNF) - Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ thương (Techcom Life), thành viên hệ sinh thái tài chính Techcombank, vừa được Insurance Asia vinh danh với hai giải thưởng danh giá tại Insurance Asia Awards 2026, được trao tại lễ trao giải tổ chức ngày 07/07/2026 tại Singapore
(VNF) - Tại Asian Banking & Finance (ABF) Retail Banking Awards 2026, Home Credit Việt Nam được vinh danh ở hai hạng mục “Công ty Tài chính của năm” và “Sáng kiến Phát triển bền vững của năm”. Kết quả này ghi nhận những nỗ lực của doanh nghiệp trong việc duy trì hiệu quả hoạt động, phát triển các giải pháp tài chính phục vụ nhu cầu đa dạng của khách hàng, đồng thời thúc đẩy các sáng kiến hướng tới giá trị bền vững.
(VNF) - Năm 2025, 6 doanh nghiệp bán hàng đa cấp bị phát hiện vi phạm trong hoạt động kinh doanh và bị xử phạt hành chính với tổng số tiền hơn 1,3 tỷ đồng. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến đăng ký hoạt động, quản lý mạng lưới, đào tạo người tham gia và nghĩa vụ báo cáo với cơ quan quản lý.
(VNF) - Từ những chuyến chuyên cơ đưa lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự các hoạt động đối ngoại cấp cao, các chuyến bay cứu trợ nhân đạo xuyên lục địa đến mạng bay phủ khắp các trung tâm kinh tế lớn trên thế giới, Vietnam Airlines đang đảm nhiệm vai trò vượt ra ngoài một hãng hàng không thương mại. Mỗi chuyến bay không chỉ kết nối con người và hàng hóa mà còn góp phần thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, mở rộng không gian phát triển và lan tỏa hình ảnh Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế.
(VNF) - Vụ kiện cáo giữa Gilimex với "gã khổng lồ" Amazon diễn ra từ năm 2022. Từ đó đến nay, công ty kinh doanh sa sút dù đã chuyển hướng sang bất động sản.
(VNF) - Giá phân bón thế giới duy trì ở mức cao do nguồn cung bị gián đoạn đã tạo dư địa cải thiện biên lợi nhuận cho các doanh nghiệp trong nước.
(VNF) - Thông báo tạm ngừng hoạt động của Kim cương Ngọc Châu Âu không chỉ gây chú ý bởi thời điểm thị trường kim cương đang nhiều biến động, mà còn khiến dư luận quan tâm hơn đến doanh nghiệp đứng sau thương hiệu này.
(VNF) - Tổng công ty Trực thăng Việt Nam (Vietnam Helicopter) ghi nhận doanh thu và lợi nhuận kỷ lục trong năm trước, chuẩn bị nhận khoảng 679 tỷ đồng cổ tức tiền mặt từ MB.
(VNF) - Cùng đầu tư vào concert, idol và IP giải trí, DatVietVAC và Yeah1 đều đang chuyển sức hút của người hâm mộ thành doanh thu và lợi nhuận.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội phát hiện, xác minh và làm rõ một số sai phạm trong hoạt động đào tạo, sử dụng lao động cũng như bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy tại Công ty cổ phần đào tạo AMES - chi nhánh Hà Nội.
(VNF) - Dù doanh thu tăng trưởng đột phá tới 164,5% so với cùng kỳ, nhưng sự phình to của các khoản chi phí hoạt động và chi phí tài chính đã "bào mòn" thành quả kinh doanh của Chứng khoán Kafi.
(VNF) - TS. Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho rằng, điều doanh nghiệp mong mỏi nhất hiện nay không phải là thêm các chính sách ưu đãi, mà là một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và thuận lợi để yên tâm đầu tư dài hạn.
(VNF) - Việc ký kết hợp đồng tổng thầu EPC (Thiết kế - Mua sắm - Xây dựng) và Hợp đồng Tư vấn Quản lý dự án (PMC) thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất là dấu mốc quan trọng, đánh dấu Dự án chính thức bước vào giai đoạn triển khai thực hiện sau quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, đáp ứng yêu cầu về pháp lý, kỹ thuật, công nghệ và thu xếp nguồn lực đầu tư.
(VNF) - Việc tiếp tục hoàn thiện Luật Dầu khí 2022 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí, đồng thời mở đường cho các ngành năng lượng mới từ biển, góp phần nâng cao năng lực tự chủ năng lượng quốc gia.
(VNF) - Ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, dù Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách cắt giảm điều kiện kinh doanh, khoảng cách giữa chủ trương và thực tế vẫn rất lớn. Thực tế cho thấy, nhiều "điều kiện kinh doanh ẩn", quy định chồng chéo và những bất cập trong khâu thực thi đang trở thành rào cản lớn đối với doanh nghiệp.
(VNF) - Theo phương án đề xuất, tuyến đường hầm kết nối Phú Thọ - Thái Nguyên - Hà Nội có chiều dài khoảng 18,7km, trong đó dự kiến có 2km đường hầm xuyên núi, kết nối sườn Tây sang sườn Đông Tam Đảo đi Hà Nội.
(VNF) - Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành (Phương Thành Tranconsin) đề xuất mở rộng cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ lên 10 - 12 làn xe, với tổng mức đầu tư khoảng 25.101 tỷ đồng.
(VNF) - Việt Nam vẫn cần tiếp tục thu hút vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị từ khu vực đầu tư nước ngoài (FDI), nhưng về dài hạn, động lực tăng trưởng phải đến từ chính khu vực doanh nghiệp trong nước. Theo GS.TS Trần Văn Thọ, một nền kinh tế tự chủ không thể mãi dựa vào FDI, mà cần xây dựng lực lượng doanh nghiệp tư nhân đủ mạnh để từng bước thay thế vai trò dẫn dắt của khu vực này.
(VNF) - Dự án tổ hợp vui chơi giải trí, trường đua ngựa do Công ty TNHH H&G làm chủ đầu tư, trong đó Tổng công ty Du lịch Hà Nội (Hanoi Tourist) góp 410,4 tỷ đồng (tỷ lệ 15% cổ phần).
(VNF) - Trong bức tranh ESG, nếu “E - Enviromental” thể hiện cam kết về môi trường, “S - Social” phản ánh trách nhiệm với xã hội, thì “G – Governance”, hay quản trị doanh nghiệp – chính là nền tảng bảo đảm cho các cam kết đó được triển khai một cách thực chất. Ở Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo – Phú Mỹ), quản trị không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là năng lực điều hành hiệu quả, kiểm soát rủi ro, tạo dựng niềm tin dài hạn cho cổ đông, khách hàng, đối tác và các bên liên quan.
(VNF) - Phú Quốc vừa chính thức tiếp nhận và ứng dụng robot thay khớp CORI - một trong những nền tảng hỗ trợ phẫu thuật khớp tiên tiến hàng đầu thế giới. Sự kiện này đã mở ra cơ hội vàng cho nhiều bệnh nhân, giúp họ có thể đứng dậy và tập đi chỉ trong vòng 24 giờ sau khi lên bàn mổ tại Vinmec Phú Quốc.
(VNF) - Làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội hiếm có để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế. Theo Chủ tịch Hanel PT Trần Thị Thu Trang, "cửa sổ vàng" này chỉ kéo dài khoảng 1 - 3 năm, nếu không hành động quyết liệt để hình thành 500-1.000 doanh nghiệp đủ năng lực trở thành nhà cung ứng cấp một (Tier 1), Việt Nam có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội bứt phá.
(VNF) - Từ ngày 8/7, Mỹ chính thức áp dụng quy định bắt buộc khai báo điện tử đối với các sản phẩm thuộc diện quản lý của Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng (CPSC). Quy định mới được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, buộc các nhà xuất khẩu phải chuẩn bị dữ liệu tuân thủ ngay từ trước khi hàng được vận chuyển.
(VNF) - Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Năng lượng Gia Lai là chủ đầu tư thực hiện hai dự án điện gió đầu tiên tại Lạng Sơn là Nhà máy điện gió Văn Lãng 1 và Nhà máy điện gió Lộc Bình 3, có tổng mức đầu tư khoảng 5.643 tỷ đồng.
(VNF) - Dự và chỉ đạo Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Petrovietnam ngày 9/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc ghi nhận kết quả tăng trưởng ở hầu hết các chỉ tiêu, đồng thời đánh giá cao tinh thần "Một đội ngũ - Một mục tiêu" của Tập đoàn.
(VNF) - Dự án khu nhà học sinh, sinh viên tại Pháp Vân-Tứ Hiệp (phường Yên Sở, Tp.Hà Nội) đang gấp rút được cải tạo để chuyển đổi thành nhà ở xã hội.
