'Phát triển năng lượng tái tạo rồi đắp chiếu là có tội với nhân dân'

Phát biểu tại hội nghị ngày 10/2, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên chia sẻ những khó khăn vướng mắc mà doanh nghiệp gặp phải trong thời gian qua.

Ngành Công Thương có 50.000 dự án, tổng mức đầu tư hàng triệu tỷ đồng

Để tiếp tục khai thác phát huy tiềm năng to lớn của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam, đặc biệt là để đạt được mục tiêu tăng trưởng 8% GDP năm 2025, Bộ Công Thương, kiến nghị các doanh nghiệp hàng loạt vấn đề cụ thể.

Đầu tiên, Bộ Công Thương đề nghị doanh nghiệp bám sát tình hình chính trị, kinh tế thế giới, cơ hội hiếm có và những yêu cầu trong nước để có sự điều chỉnh chiến lược và kế hoạch sản xuất kinh doanh của mình.

Trong đó, tập trung cho việc nghiên cứu và phát triển công nghệ , tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả trong việc đầu tư kinh doanh của mình.

Các doanh nghiệp cũng cần tích cực tham gia thực hiện các đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực, góp phần làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống thông qua việc đầu tư, kích hoạt tiêu dùng và tăng cường xuất khẩu.

Đồng thời, chủ động khai thác các động lực tăng trưởng mới, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ; phát triển các lĩnh vực mới nổi như chip và công nghệ AI để tăng tốc, bứt phá, phát triển một cách bền vững.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần chủ động nghiên cứu, thu xếp nguồn vốn, điều chỉnh chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh để tích cực tham gia dự án trọng điểm quốc gia, nhất là trong lĩnh vực giao thông và năng lượng, các dự án nằm trong nhóm khuyến kích đầu tư đã được xác định tại các quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành quốc gia.

"Riêng ngành Công Thương, 4 quy hoạch ngành bao gồm Quy hoạch năng lượng, Quy hoạch điện, Quy hoạch hạ tầng dự trữ xăng dầu khí đốt quốc gia và Quy hoạch thăm dò khai thác khoáng sản, có khoảng hơn 50 nghìn dự án và tổng mức đầu tư lên tới hàng triệu tỷ đồng. Đây là dư địa rất lớn để các doanh nghiệp có thể khai thác vừa là tăng dư địa cho đất nước, vùa là nguồn cung các nguyên liệu cho sản xuất và dự phòng", ông Diên nói.

Các doanh nghiệp cũng cần chú trọng khai thác có hiệu quả các hình thức thương mại, các loại thị trường, phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, các mô hình phân phối hiện đại, dịch vụ logictics để mở rộng thị trường trong và ngoài nước. Tận dụng các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên. Chủ động tìm kiếm giải pháp để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp tư nhân lớn.

Bộ Công Thương cũng mong các doanh nghiệp tích cực nghiên cứu tham gia xây dựng và phản biện chính sách với các cơ quan quản lý nhà nước trên tinh thần xây dựng khẩn trương theo cách vừa chạy vừa xếp hàng, góp phần nâng cao chất lượng công tác hoàn thiện thể chế.

Bộ Công Thương sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác, kết nối thị trường, hỗ trợ trong quá trình tiếp cận các quy hoạch, kế hoạch, cơ chế chính sách hiện hành, thực thi các nội dung hành chính một cách nhanh chóng thuận lợi. Sẵn sàng lắng nghe, sẵn sàng đối thoại một cách cởi mở để tiếp thu có chọn lọc, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi hoặc ban hành mới các cơ chế chính sách đủ mạnh và khả thi để các doanh nghiệp có thể tham gia nhiều hơn, hiệu quả hơn cho phát triển kinh tế xã hội đất nước, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên.

Phát triển tối đa mà đắp chiếu là có tội với đất nước

Về vấn đề điện, ông Diên cho biết tháng 5/2023, Chính phủ đã công bố Quy hoạch điện VIII, và ngay sau đó 8 tháng thì công bố kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII. Theo đó, đến năm 2030, phải phát triển 150.424 MW, tức là gấp 2 lần công suất hiện nay theo hướng tăng năng lượng tái tạo, phát triển hợp lý điện khí, phát triển tối đa thủy điện, điện sinh khối trong đó có điện rác để tạo nguồn điện nền cho nguồn cung ứng điện đất nước.

Theo ông Diên, tất các quyền này đều bám sát nhu cầu phụ tải của đất nước, phụ tải của từng vùng, chứ không phải phát huy tối đa tiềm năng.

"Tiềm năng của chúng ta về năng lượng tái tạo là rất lớn nhưng nếu phát triển một cách tối đa mà không căn cứ vào nhu cầu phụ tải thì hàng loạt các vùng, các địa phương phát triển xong thì đắp chiếu để đấy bởi vì không có nhu cầu", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Cũng theo Bộ trưởng, việc ban hành Quy hoạch điện VIII thì cũng ban hành một loạt nghị định, thông tư và đã quy định rất rõ ràng về quy trình, thủ tục, thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư.

Ông Diên cho biết đến nay, trừ các dự án trọng điểm quốc gia, Bộ Công Thương chỉ làm 3 việc, một là quy hoạch kế hoạch, hai là tham mưu xây dựng cơ chế chính sách, ba là thanh tra kiểm tra, còn lại nhà đầu tư và chính quyền địa phương tự quyết định. Ông cũng khẳng định Bộ không gây khó khăn cản trở một dự án nào trong lĩnh vực năng lượng và cả lĩnh vực khai thác khoáng sản.

Bộ trưởng cho biết chủ trương của Chính phủ, đặc biệt là Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu cho phát triển tối đa năng lượng tái tạo, nhưng phải nhằm vào 3 mục tiêu. Mục tiêu thứ nhất bám sát nhu cầu phụ tải của đất nước, của vùng; mục tiêu thứ hai là cho các hợp đồng mua bán điện trực tiếp DPPA và mục tiêu thứ ba là cho các hợp đồng xuất khẩu điện.

"Như vậy là bám sát mục tiêu này chứ không phải phát triển tối đa. Phát triển tối đa mà đắp chiếu để đấy là có tội với đất nước, có tội với nhân dân", Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên nói.

Về cơ chế giá, Bộ trưởng nhấn mạnh theo quy định của Luật Giá và Luật Điện lực. Luật Điện lực quy định Nhà nước ban hành khung giá, việc này Bộ Công Thương đã và đang làm. Không còn loại hình nguồn điện nào là không có giá.

"Việc đàm phán là yêu cầu của Luật Giá, thị trường điện là phải có sự cạnh tranh. Trong khung giá ấy giữa bên mua bên bán phải đàm phán với nhau, nhưng tôi cũng đồng tình là rút ngắn thời gian lại. Nếu chỉ căn cứ vào khung giá để ký hợp đồng thì lại giống như giá FIT mà giá FIT có rất nhiều vấn đề mà cần tiếp tục nghiên cứu.Giá FIT trong giai đoạn ngắn với một loại hình nguồn điện là cần thiết nhưng kéo dài nó và áp dụng cho tất cả các loại hình là sai vì nó không còn là thị trường nữa. Chúng ta muốn cạnh tranh lành mạnh mà giờ lại muốn Nhà nước quy định là không đúng", Bộ trưởng nói.