'Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giúp thúc đẩy dòng đầu tư từ Mỹ'
Anh Minh – Huyền Trang – Đức Hùng -
10/09/2023 17:31 (GMT+7)
(VNF) - Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance ông Nguyễn Đình Lương, nguyên Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định thương mại song phương Việt – Mỹ (BTA) nhấn mạnh, chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Mỹ Joe Biden có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ kinh tế, đầu tư.
Ông Nguyễn Đình Lương, nguyên Trưởng đoàn đàm phán Hiệp định thương mại song phương Việt – Mỹ (BTA)
- Là nhân chứng trong quá trình lịch sử, ông đánh giá như thế nào về tầm quan trọng, ý nghĩa của chuyến thăm này?
Cho tới nay, Việt Nam mới chỉ ký Hiệp định Đối tác chiến lược toàn diện với bốn nước là Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc. Hiện nay, sự cạnh tranh giữa các quốc gia trên thế giới đang trở nên ngày càng gay gắt. Ở Châu Á, tình hình đang có những chuyển biến rất đáng chú ý.
Quay trở lại với Việt Nam, gần 30 năm qua là giai đoạn Mỹ và Việt Nam chuyển từ thù thành bạn, thành đối tác. Trong quá trình, quan hệ kinh tế là trụ cột; quan hệ kinh tế càng phát triển nhanh bao nhiêu thì giao lưu càng nhiều, càng hiểu, càng củng cố, tạo dựng được niềm tin.
Khác với khi chiến tranh vừa kết thúc, hiện nay, Việt Nam và Mỹ đã có lòng tin với nhau. Từ đó, mới phát triển được các lĩnh vực hợp tác khác, đơn cử như an ninh quốc phòng. Về địa chính trị, vị trí của Việt Nam trong mắt người Mỹ rất quan trọng. Nước Mỹ muốn triển khai chiến lược gì ở châu Á – Thái Bình Dương đều không thể bỏ qua Việt Nam, họ cần sự ủng hộ của Việt Nam. Và ngược lại, trong quá trình phát triển, Việt Nam cũng sẽ phải cần đến Mỹ như là một đối tác quan trọng trong khu vực.
- Vậy, ông đánh giá như thế nào về triển vọng phát triển hợp tác kinh tế Việt-Mỹ sau khi hai nước nâng cấp quan hệ đối tác?
Như tôi đã khẳng định, đây sẽ là “cú hích” lớn thúc đẩy quá trình đầu tư hợp tác song phương, đặc biệt là đầu tư từ Mỹ vào Việt Nam.
Chuyến thăm lần này có ý nghĩa quan trọng vì nó góp phần giúp Việt Nam và Mỹ đưa quan hệ đi sâu hơn, khi chúng ta đang ở trong giai đoạn rất khác. Cũng đã 10 năm trôi qua kể từ khi 2 nước thiết lập đối tác chiến lược nên đây là dịp tốt để xem xét bổ sung các yếu tố mới vào mối quan hệ ấy.
Đặc biệt, trên phương diện kinh tế, khi các doanh nghiệp Mỹ đổ bộ đầu tư vào Việt Nam sẽ kéo theo làn sóng doanh nghiệp phương Tây với trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến hàng đầu thế giới đầu tư vào. Cùng với đó, trên phương diện độc lập dân tộc, việc Việt Nam củng cố hơn nữa mối quan hệ với Mỹ cũng là cách giúp chúng ta giữ vững độc lập dân tộc, đặc biệt trong vấn đề giữ vững hòa bình ở Biển Đông.
- Tuy nhiên, việc hợp tác với một cường quốc kinh tế hàng đầu như Mỹ sẽ khiến Việt Nam gặp phải không ít những thách thức, thưa ông?
Người Mỹ rất thực tế nên khi làm việc với người Mỹ, người Việt cũng phải tuân thủ cách làm việc chuyên nghiệp. Tôi còn nhớ, vào năm 1975, khi chiến tranh Việt – Mỹ kết thúc trong thắng lợi thuộc về chúng ta, người Mỹ đã tuyên bố kết thúc chiến tranh vô điều kiện và họ đã thực hiện đúng điều đó. Ít lâu sau chiến tranh, người Mỹ đã chủ động đề xuất việc bình thường hoá mối quan hệ với Việt Nam. Đáng chú ý là ngay 1 năm sau khi bình thường hóa quan hệ, người Mỹ đã chủ động đề xuất ký Hiệp định thương mại song phương giữa hai nước.
Trong khi đó, với Việt Nam ở thời điểm đó, những nghi ngại về việc bình thường hoá quan hệ ngoại giao và hợp tác kinh tế với Mỹ còn rất lớn. Người Việt khi ấy vẫn lo ngại “liệu Mỹ có thực sự muốn hợp tác”, “liệu Mỹ có làm tổn thương chúng ta thêm 1 lần nữa không”… Tất nhiên, đây là suy nghĩ dễ hiểu bởi những tổn thất chiến tranh gây ra với chúng ta quá lớn.
- Việt Nam đã có rất nhiều nỗ lực trong việc thu hút vốn đầu tư từ Mỹ, nhưng tại sao vốn đầu tư của Mỹ vào Việt Nam vẫn ít và chậm, thưa ông?
Về phương diện kinh tế và đầu tư, việc Việt Nam và Hoa Kỳ xác lập quan hệ "Đối tác chiến lược" vào ngày 25/7/2013 đã đánh dấu một cột mốc mới cho quá trình hợp tác kinh tế giữa hai nước nhưng đang tiếc sau 10 năm, kết quả thu hút đầu tư từ Mỹ vào Việt Nam lại không đạt kết quả như mong đợi.
Nguyên nhân là do Việt Nam ở cạnh Trung Quốc, một thị trường quá lớn và hấp dẫn. Gần như các tập đoàn kinh tế lớn của Mỹ đã dồn sự quan tâm khai thác thị trường Trung Quốc. Yếu tố này là khách quan vì với nhà đầu tư, lợi ích cao hơn hết.
Thứ hai là môi trường pháp lý, kinh doanh của Việt Nam chưa thuận lợi dù đã nỗ lực cải thiện. Luật lệ thì chồng chéo, thủ tục giấy tờ, hành chính còn nhiêu khê, tham nhũng vẫn còn nhiều...
Như đã nói, người Mỹ rất thực dụng và chuyên nghiệp nên họ thích cách làm ăn bài bản, chuyên nghiệp và hiện đại chứ không thích kiểu "đánh quả". Để vào một thị trường nào, họ phải nghiên cứu, xây dựng chiến lược dài hơi. Họ sẽ đầu tư chỉ khi nào thực sự yên tâm với đồng tiền bỏ ra.
- Vậy, theo ông, trong thời gian tới, khi làm việc và kinh doanh với người Mỹ, Việt Nam sẽ phải lưu ý điều gì?
Lời giải cho câu chuyện làm thế nào để “chơi” được với người Mỹ hôm nay là vấn đề không dễ. Hiện nay, vướng mắc lớn nhất của Việt Nam với Mỹ là thâm hụt thương mại, khoảng hơn 40 tỷ USD trong năm 2019. Mỹ đã đặt vấn đề này nhưng không quá nặng nề với chúng ta. Mặt khác, Việt Nam đã tiếp cận, thể hiện sự quan tâm để cải thiện tình hình. Hai bên đã thiết lập cơ chế để xử lý, để cùng rà soát tồn đọng trong quan hệ thương mại.
Việt Nam cũng tích cực mua thêm hàng hoá của Mỹ, từ nông sản, đến máy bay... Thật ra tôi nghĩ có một cách nữa tốt hơn, là chúng ta cải thiện môi trường kinh doanh để thu hút nhiều hơn đầu tư từ Mỹ. Điều này sẽ giúp quan hệ kinh tế, thương mại hai nước thêm cân bằng, bền vững. Cùng với đó, chúng ta cần cải thiện vấn đề hạ tầng và nguồn nhân lực. Đây cũng là những vấn đề cần được lưu tâm và cần những giải pháp cụ thể để Việt Nam cải thiện môi trường đầu tư, đón làn sóng đầu tư mới.
(VNF) - Từ 1/9/2026, quy hoạch, giá đất và thu hồi đất sẽ phải công khai rộng rãi theo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), góp phần tăng minh bạch và giúp người dân dễ tiếp cận thông tin.
(VNF) - Tạp chí Đầu tư Tài chính số tháng 4/2026 đã chính thức được phát hành. Với 100 trang nội dung, Tạp chí là ấn phẩm thông tin chất lượng, hữu ích đối với giới chuyên gia, nhà quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư cùng đông đảo bạn đọc trên toàn quốc.
(VNF) - Theo Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng cần cân nhắc kỹ để tránh lãng phí đất đai. Việc quy hoạch không sát thực tế có thể dẫn đến đất công nghiệp bỏ trống trong khi diện tích đất lúa bị thu hẹp, ảnh hưởng đến an ninh lương thực.
(VNF) -Bộ Tài chính cho biết cả nước hiện còn khoảng 200.000 ha đất chưa được khai thác hiệu quả, tương ứng giá trị khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, gấp ba lần tổng vốn đầu tư công năm 2026. Đây là nguồn lực rất lớn nhưng chưa được chuyển hóa hiệu quả.
(VNF) - Đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng mức lương cơ sở dự kiến 2,53 triệu đồng từ 1/7 chưa bảo đảm đời sống, đề xuất nâng lên 2,65 - 2,7 triệu đồng.
(VNF) - Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh (Gia Lai) cho biết, giá nhà tại các đô thị lớn hiện đã vượt xa khả năng chi trả của người dân, khi cao gấp 25 – 30 lần thu nhập bình quân năm nhà.
(VNF) - Đại biểu Nguyễn Văn Lâm chỉ ra nghịch lý trong nhiều trường hợp, càng tăng đầu tư thì nguy cơ lãng phí càng lớn. Theo ông, tiết kiệm chi nhưng dồn vào dự án chậm triển khai, sự lãng phí còn lớn hơn.
(VNF) - Đại biểu Phạm Trọng Nhân, Đoàn ĐBQH TP. HCM, đề nghị Quốc hội sớm xây dựng một đạo luật nền tảng cho kinh tế tư nhân, nhằm chuyển các chủ trương thành quy định pháp lý cụ thể, tạo điều kiện để khu vực này phát huy vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế.
(VNF) - Số liệu mới công bố cho thấy, trong 3,5 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại của Việt Nam đã chuyển sang trạng thái nhập siêu gần 7,9 tỷ USD, trong bối cảnh xuất khẩu bắt đầu có dấu hiệu chậm lại từ đầu tháng 4.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành không được lấy lý do “đặc thù” để trì hoãn cải cách, đồng thời đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo hướng thực chất, giảm mạnh chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.
(VNF) - Nếu Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ là thành phố thứ 7 trực thuộc Trung ương. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang nhận định Đồng Nai đã hội đủ điều kiện trở thành thành phố.
(VNF) - Chính phủ trình Quốc hội đề án thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương, định hướng trở thành đô thị lớn, đa trung tâm, chia sẻ chức năng và liên kết phát triển với TP. HCM.
(VNF) - Quốc hội bước vào đợt 2 của kỳ họp thứ nhất từ ngày 20/4, tập trung thảo luận các vấn đề kinh tế - xã hội, ngân sách và đặc biệt là kế hoạch phát triển 5 năm giai đoạn 2026–2030 nhằm xác định mục tiêu, định hướng và nguồn lực cho giai đoạn tới.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số, cho phép lực lượng công an và chính quyền địa phương áp dụng mức phạt tối đa lên tới 100 triệu đồng.
(VNF) -Nhiều vụ án lớn thu hút sự chú ý như: Lê Thị Thùy Trang bị cáo buộc điều hành đường dây đổ trái phép hơn 20.000 tấn rác thải; cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Nam Triệu bị truy tố tội tham ô; Chủ tịch HĐQT Công ty dược Sơn Lâm kháng cáo liên quan hành vi đưa hối lộ và Giám đốc Công ty than Cọc Sáu cùng 11 bị cáo tại Quảng Ninh được hưởng án treo sau xét xử.
(VNF) - Duy trì doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm nhưng liên tục thua lỗ, Thép Việt Ý đang nằm trong danh sách doanh nghiệp được cơ quan thuế chú ý khi hiệu quả kinh doanh không tương xứng quy mô.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất cách tính tiền lương, phụ cấp và hoạt động phí của các nhóm cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương tại các cơ quan theo mức lương cơ sở mới dự kiến tăng từ 1/7.
(VNF) - Trong tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc vừa được công bố nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nước nhất trí đưa hợp tác đường sắt trở thành điểm sáng mới trong hợp tác chiến lược giữa hai nước.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong nhất trí khả năng ký kết Hiệp định liên chính phủ về việc mua bán điện phát thải các-bon thấp xuyên biên giới, tạo khuôn khổ pháp lý, bảo đảm triển khai thành công dự án xuất khẩu điện gió từ Việt Nam sang Singapore.
(VNF) - Trước áp lực từ lạm phát, lãi suất toàn cầu neo cao và biến động địa chính trị, TS. Cấn Văn Lực nhận định dư địa điều hành chính sách của Việt Nam đang thu hẹp dần, đòi hỏi các cơ quan quản lý phải linh hoạt, chủ động hơn trong phối hợp chính sách để vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng.
(VNF) - Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 14-17/4, ngày 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác tiêu biểu giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước.
(VNF) - Từ 1/9/2026, quy hoạch, giá đất và thu hồi đất sẽ phải công khai rộng rãi theo Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), góp phần tăng minh bạch và giúp người dân dễ tiếp cận thông tin.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.