Quỹ bình ổn xăng dầu: Cả lý thuyết và thực tiễn đều không đạt mục tiêu
Kỳ Thư -
12/02/2023 22:39 (GMT+7)
(VNF) - Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) khẳng định, cả lý thuyết và thực tiễn đều cho thấy Quỹ bình ổn không đạt được mục tiêu giúp bình ổn giá như mong muốn của Nhà nước.
Không đạt mục tiêu như mong muốn
Góp ý về việc xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 95/2021/NĐ-CP và Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu, VCCI cho biết, mục tiêu của Quỹ bình ổn giá mà Bộ Công thương thuyết minh là nhằm khiến giá xăng dầu không tăng và giảm quá mạnh, từ đó giúp tránh lạm phát kỳ vọng, lạm phát tâm lý. Nếu không có Quỹ thì khi giá xăng tăng sẽ khiến giá cả hàng hóa khác tăng theo, nhưng khi giá xăng giảm thì giá cả hàng hóa khác không giảm theo.
Cơ quan Nhà nước kỳ vọng rằng Quỹ bình ổn sẽ giúp làm giảm biên độ biến động giá xăng dầu trong nước. Đây là mong muốn hợp lý. Tuy nhiên, VCCI cho biết, nghiên cứu về việc điều hành quỹ bình ổn trong thời gian qua và nhận thấy quỹ đã không đạt được mục tiêu như đã kể trên - sự biến động giá của xăng dầu sau khi sử dụng Quỹ không có sự khác biệt lớn khi so sánh với trường hợp không sử dụng quỹ.
Lý do của sự khác biệt giữa kỳ vọng của nhà làm chính sách và thực tiễn là do nhà điều hành không thể tiên đoán được giá xăng dầu trong tương lai. Nếu muốn giảm được biên độ biến động giá, nhà điều hành cần dự đoán được giá xăng dầu thế giới. Ví dụ, nếu tại kỳ điều hành thứ nhất, giá thế giới tăng so với trước đó, nhà điều hành xả Quỹ để giá trong nước không tăng mạnh so với trước đó. Nếu tại kỳ điều hành thứ hai, giá thế giới giảm so với kỳ trước đó, thì quyết định xả Quỹ này có tác dụng giảm biến động giá.
Tuy nhiên, nếu tại kỳ điều hành thứ hai, giá thế giới lại tiếp tục tăng thì quyết định xả Quỹ tại kỳ điều hành thứ nhất lại khiến giá biến động mạnh hơn tại kỳ thứ hai. Nhà điều hành luôn rơi vào tình trạng không thể dự đoán được giá thế giới sẽ diễn biến thế nào vào kỳ sau để có quyết định trích hay xả Quỹ đúng đắn.
Bởi vậy, cả lý thuyết và thực tiễn đều cho thấy Quỹ bình ổn không đạt được mục tiêu giúp bình ổn giá như mong muốn của Nhà nước. Do đó, VCCI đề nghị bỏ Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
VCCI cũng để nghị cân nhắc lựa chọn phương án hỗ trợ từ phía Nhà nước đối với các chi phí phát sinh để thực hiện nghĩa vụ dự trữ lưu thông bắt buộc. Để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia luôn được bảo đảm, cần xử lý như sau: Trong trường hợp Nhà nước vẫn điều hành giá thì cần tính chi phí dự trữ lưu thông vào giá bán lẻ để bảo đảm nguyên tắc tính đúng tính đủ chi phí. Trong trường hợp giá được vận hành theo cung cầu thị trường thì Nhà nước cần chi trả chi phí dự trữ xăng dầu này, có thể theo hình thức đặt hàng giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu từ nguồn ngân sách.
VCCI cũng cho rằng, việc Nhà nước không điều hành giá mà để cung cầu của thị trường quyết định thì luôn phải đi kèm với tăng cường tính cạnh tranh của thị trường. Chỉ có áp lực cạnh tranh mới khiến nhà cung cấp không thể tăng giá một cách bất hợp lý.
Bởi hiện nay, rất nhiều quy định quản lý trong lĩnh vực xăng dầu đang làm giảm tính cạnh tranh của thị trường, có thể kể đến như sau: Quy định về điều hành giá khiến các doanh nghiệp không cạnh tranh về giá; Quy định phân phối 1:1 giữa cửa hàng bán lẻ và đơn vị bán buôn. Quy định này khiến các đơn vị bán buôn không cạnh tranh trực tiếp với nhau khi thu hút cửa hàng bán lẻ;
Thay quỹ bình ổn bằng kho dự trữ
Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú lý giải: “Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ có tác dụng khi biên độ biến động giá xăng dầu thế giới thấp, ở phạm vi hẹp. Còn khi giá thế giới tăng giá mạnh, quỹ bình ổn bị âm thì sẽ gây khó khăn cho công tác bình ổn giá. Ngoài ra, quỹ này là trích tiền của dân, vậy mà khi quỹ bình ổn âm, giá xăng dầu thế giới giảm thì người tiêu dùng cứ mỗi lít xăng lại phải gánh thêm vài trăm đồng nữa là hết sức vô lý”.
Do đó, chuyên gia cho rằng quỹ này cần loại bỏ và thay thế bằng công cụ khác hữu dụng hơn, vừa phát huy được tối đa vai trò bình ổn giá xăng dầu vừa ngăn chặn được lạm phát. “Bỏ cái “phao” chưa chuẩn đi để thay bằng cái “phao” khác. Tôi thấy rằng, ở các nước khác người ta xây dựng cái “phao” đó bằng hiện vật, tức là bằng dự trữ xăng dầu và việc này đã phát huy hiệu quả tốt".
Đồng quan điểm, PGS. TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho rằng với doanh nghiệp, quỹ này là không cần thiết, gây phiền hà cho hoạt động doanh nghiệp.
Trong khi đó, theo ông Long, đối với người tiêu dùng, họ được hưởng lợi khi giá xăng dầu tăng, được chi quỹ để giá xăng dầu trong nước không tăng hoặc không tăng mạnh so với thế giới. Nhưng họ lại không được lợi khi giá xăng dầu thế giới giảm, đáng lý ra họ được hưởng giá thấp nhưng lại phải trích quỹ, làm giá trong nước không giảm sâu bằng giá thế giới.
Ông Long nhấn mạnh trong trường hợp đủ nguồn xăng dầu dự trữ hoặc giá xăng dầu có thể được thả nổi cho thị trường quyết định và có thể rút ngắn chu kỳ điều chỉnh giá xăng dầu xuống còn 2-3 ngày thì quỹ bình ổn giá xăng dầu không còn cần thiết.
“Việc dự trữ xăng dầu là tất yếu và cần thiết cho cả Nhà nước cùng doanh nghiệp. Doanh nghiệp mà không có dự trữ thì sẽ không thể ứng phó với những biến động khôn lường về giá cả trong hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, hiện nay nguồn dự trữ xăng dầu quốc gia quá mỏng”, ông Long nhấn mạnh.
Ông Long nhấn mạnh, ở các nước, nguồn dự trữ xăng dầu của họ ít nhất từ 1-3 tháng, còn ở nước ta dự trữ được 5 - 7 ngày là quá mỏng. Để đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong nước, vừa rồi chúng ta đã có chủ trương xây dựng nhà máy lọc dầu và kho dự trữ ở Vũng Tàu, với kinh phí khoảng gần 2 tỷ USD và làm trong vòng 2 năm.
(VNF) - Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng cần chấm dứt tình trạng "luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư" kéo dài nhiều năm, tránh làm giảm hiệu quả thi hành pháp luật và cản trở sự phát triển.
(VNF) - Việt Nam nhập siêu gần 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026, song theo TS. Lê Duy Bình, phần lớn đến từ nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất. Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đang tăng tốc mở rộng sản xuất và chuẩn bị cho các đơn hàng mới, dù vẫn đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cung ứng trong nước để giảm phụ thuộc nhập khẩu.
(VNF) - Công an TP. HCM vừa phát hiện nhóm 83 người nước ngoài mang quốc tịch Trung Quốc, phần lớn nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam, thuê toàn bộ khách sạn The Emerald Gold tại khu phố Hòa Phú 4, thuộc phường Bình Dương để làm nơi hoạt động.
(VNF) - Đề xuất cho phép thí điểm mô hình kinh tế ban đêm tại làng nghề Bát Tràng, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội nhấn mạnh nên phát triển theo hướng phát huy giá trị văn hóa, lịch sử và hệ thống di sản sẵn có.
(VNF) - Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, nếu quá thận trọng trong xây dựng chính sách thì sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển, nhưng nếu nóng vội thì có thể phát sinh những rủi ro trong thực tiễn
(VNF) - Theo quyết định của Bộ Chính trị, các cơ quan, ban đảng, đơn vị sự nghiệp của Đảng, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương có tổng 12.818 biên chế.
(VNF) - TAND KV 4 TP Hải Phòng đang thụ lý vụ án hành chính giữa Công ty Phúc Thành và cơ quan Hải quan liên quan đến lô hàng lúa mì với yêu cầu bồi thường hơn 3,34 tỷ.
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng, việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận lợi nhuận trở lại là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn của ngành điện không nằm ở kết quả kinh doanh của một doanh nghiệp mà ở việc xây dựng một thị trường điện minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao để thu hút đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
(VNF) - Trong bối cảnh kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh, thị trường lao động vững vàng và lạm phát có dấu hiệu nóng lên, Fed ngày càng khó đáp ứng mong muốn hạ lãi suất của Tổng thống Donald Trump. Thậm chí, "tin xấu" mà Fed có thể phải mang tới Nhà Trắng trong thời gian tới là lãi suất không những chưa thể giảm mà còn có nguy cơ tăng trở lại.
(VNF) - VFCA và ACM Mercantile Exchange ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giai đoạn 2026 - 2031, tạo khuôn khổ để hai bên thúc đẩy các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực hàng hoá phái sinh.
(VNF) - Dù hành lang pháp lý cho cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) đã được thiết lập, đại diện doanh nghiệp cho biết việc tiếp cận nguồn điện sạch vẫn chưa thuận lợi do vướng mắc trong thủ tục cấp phép, quy định đầu tư và cách áp dụng chính sách chưa thống nhất giữa các địa phương.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu lãnh đạo TKG Taekwang làm rõ một số vấn đề đối với dự án nhà máy nhiệt điện BOT Nam Định 1, trong đó có quyết tâm của doanh nghiệp trong việc tiếp tục triển khai dự án.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của Hiệp hội trong giai đoạn tới.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đối với Việt Nam, phát triển không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là nền tảng để củng cố ổn định xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân. Đây cũng là điểm tương đồng với những yêu cầu đang đặt ra đối với ASEAN trong giai đoạn mới.
Lợi dụng nhu cầu mua nhà ở xã hội, một nhóm đối tượng tại Bắc Ninh đã cấu kết làm giả hàng chục bộ hồ sơ để giúp khách hàng hợp thức hóa điều kiện đăng ký mua nhà.
(VNF) - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các bộ, ngành và tỉnh Quảng Ninh khẩn trương hoàn thiện Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, bảo đảm chất lượng cao nhất, trình Ban Chấp hành Trung ương chậm nhất vào ngày 5/7.
(VNF) - Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) vừa công bố các quyết định liên quan đến công tác nhân sự cấp cao, trong đó tạm giao quyền điều hành đối với hai vị trí lãnh đạo chủ chốt là Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc.
(VNF) - Ngày 9/6, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa và Công ty TNHH Aeon Mall Việt Nam đã có buổi làm việc về tình hình triển khai dự án trung tâm thương mại Aeon Mall Thanh Hóa.
(VNF) - Bộ Chính trị định hướng tiếp tục tinh giản từ 5-10% biên chế trong toàn hệ thống chính trị giai đoạn 2027-2031, đồng thời chuyển mạnh từ quản lý số lượng sang quản lý chất lượng, hiệu quả công việc và kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những trường hợp không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
(VNF) - Phát biểu tại phiên Khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh rằng lợi thế không chỉ thuộc về các quốc gia có nguồn lực lớn mà còn thuộc về các quốc gia và khu vực có khả năng tham gia định hình các quy tắc và chuẩn mực mới của thời đại.
(VNF) - Ba lãnh đạo cấp cao của CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 3 (PECC3, Mã chứng khoán: TV3) vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố và bắt tạm giam.
(VNF) - Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hướng tới kỷ niệm 80 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027) đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ.
(VNF) - Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng sẽ được tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ, minh bạch và hiệu quả.
(VNF) - Dịp Quốc khánh năm nay, cán bộ, công chức, viên chức sẽ được nghỉ liên tục 5 ngày, từ 29/8 đến hết 2/9, nhờ thực hiện hoán đổi ngày làm việc. Khối doanh nghiệp được khuyến khích áp dụng lịch nghỉ tương tự để tạo điều kiện cho người lao động nghỉ ngơi và tham gia các hoạt động trong dịp lễ.
(VNF) - Nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng cần chấm dứt tình trạng "luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư" kéo dài nhiều năm, tránh làm giảm hiệu quả thi hành pháp luật và cản trở sự phát triển.