Sau 20 tháng động binh với Ukraine, Nga đã thích nghi với việc ‘sống chung với lũ’
Hải Đăng -
28/10/2023 16:33 (GMT+7)
(VNF) - Kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, phương Tây đã tung ra 11 gói trừng phạt bao trùm hệ thống ngân hàng, ngành công nghiệp và cả lĩnh vực năng lượng của Nga. Tuy nhiên, 20 tháng sau khi chiến sự nổ ra, “sự nhiệt tình” của phương Tây trong việc đưa ra các gói trừng phạt mới đã phần nào suy yếu, và những hạn chế đã được áp đặt cũng đang dần mất đi hiệu quả.
Các chuyên gia cho rằng các biện pháp trừng phạt của phương Tây có tác động tiêu cực trong ngắn hạn đối với nền kinh tế Nga.
Trường Kinh tế Kyiv (KSE) gần đây đã công bố một báo cáo về tình trạng nền kinh tế của Nga tính đến tháng 10/2023. Báo cáo chỉ ra rằng người Nga đã dần thích nghi với việc “sống chung với lũ” và đang tìm cách lách các hạn chế, thậm chí còn tăng thêm nguồn thu trong bối cảnh giá dầu tăng cao.
Vô hiệu đòn trừng phạt lên dầu mỏ
Tháng 12 năm ngoái, nhóm các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7), Liên minh châu Âu (EU) và Australia đã áp đặt trần giá dầu ở mức 60 USD/thùng đối với xuất khẩu dầu của Nga. Tới tháng 2/2023, những hạn chế tương tự tiếp tục được đưa ra đối với việc xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ của Nga.
Động thái này được cho là sẽ làm giảm khả năng tài trợ cho chiến sự của Điện Kremlin hơn là dẫn đến tình trạng thiếu dầu trên thị trường toàn cầu.
Hạn chế này ban đầu khá hiệu quả khi giá dầu xuất khẩu trung bình của Nga giảm xuống mức 50-52 USD/thùng. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, giá dầu xuất khẩu của Nga đã ổn định ở mức trên 60 USD/thùng kể từ tháng 7 và vượt quá 80 USD vào tháng 9.
Nga đã tìm cách lách các biện pháp này bằng cách thành lập cái gọi là “hạm đội tàu ma". Trên thực tế, Nga đã mua và thuê các tàu chở dầu cũ trên khắp thế giới và sử dụng chúng để vận chuyển dầu của mình. Điều quan trọng là những tàu chở dầu này cũng có hợp đồng bảo hiểm nhưng không phải với các công ty phương Tây. Vì vậy, giá xuất khẩu loại dầu này không bị phương Tây điều chỉnh.
Tính đến tháng 8, các tàu chở dầu không được các công ty EU hoặc G7 bảo hiểm đã vận chuyển tổng cộng 65% lượng dầu của Nga được xuất khẩu bằng đường biển. Con số này cao gấp hơn 3 lần so với chỉ 20% vào tháng 4/2022.
Điện Kremlin cũng đã tìm được giải pháp thay thế cho thị trường phương Tây khi chuyển hướng sang các thị trường khác. EU, Mỹ và Anh chiếm 55% lượng tiêu thụ dầu của Nga vào đầu năm 2022. Nhưng bước sang năm 2023, dòng chảy dầu của Nga đã được vận chuyển chủ yếu đến Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tất nhiên, việc đa dạng hóa các điểm đến xuất khẩu này có những hạn chế. Dầu Nga trước đây thường được giao dịch trên toàn cầu bằng USD - đồng tiền dự trữ của thế giới. Tuy nhiên, hệ thống tài chính của Nga về cơ bản bị cô lập bởi các lệnh trừng phạt của phương Tây, khiến Nga không thể thực hiện các giao dịch bằng "đồng bạc xanh", dẫn đến những hạn chế thương mại quốc tế.
Do đó, Nga đã cố gắng giải quyết vấn đề bằng cách bán dầu cho các nước châu Á như Trung Quốc và Ấn Độ bằng đồng nội tệ của chính các nước này là đồng nhân dân tệ và rupee.
Khoảng hai năm gần đây, Nga đã trở thành một trong những nhà cung cấp dầu hàng đầu cho Ấn Độ và đạt doanh thu hàng tỷ USD. Điều này dẫn đến việc tích lũy tài sản bằng đồng rupee của Nga lên tới 1 tỷ USD mỗi tháng tại các ngân hàng Ấn Độ.
Tuy nhiên, khó khăn là Nga không thể tiếp cận được khoản tiền này do Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) ra quy định hạn chế việc chuyển toàn bộ đồng rupee được lưu trữ trong các tài khoản ngân hàng ở Ấn Độ sang Nga, cũng như hạn chế cho phép chuyển chúng thành đồng ruble. Do đó, Nga chỉ có thể sử dụng số tiền này để mua hàng của Ấn Độ.
Tuy nhiên, doanh thu từ dầu mỏ của Nga đã tăng đều đặn trong những tháng gần đây. Tất cả là nhờ giá dầu toàn cầu tăng và khả năng vượt qua các hạn chế về giá của Nga với sự trợ giúp của "hạm đội tàu ma".
Khi doanh thu xuất khẩu tăng lên thì nguồn thu thuế vào kho bạc của Nga cũng tăng theo, lên khoảng 1.000 tỷ ruble (10,6 tỷ USD) vào tháng 9 vừa qua.
Áp lực do đồng ruble mất giá
Các vấn đề về thu nhập ngoại hối từ việc bán dầu và các hạn chế khác đã khiến đồng ruble giảm mạnh so với đồng usd, giá nội tệ Nga đã có thời điểm yếu đến mức hơn 100 ruble đổi 1 USD vào mùa hè vừa qua và đã dao động quanh mốc tâm lý này trong hai tháng nay.
Ngân hàng Trung ương Liên bang Nga có ít lựa chọn để hỗ trợ đồng ruble. Phần lớn dự trữ ngoại hối của nước này (khoảng 310 tỷ USD) bị đóng băng ở EU, Anh và Mỹ. Phần còn lại trong số 570 tỷ USD chủ yếu là vàng (141 tỷ USD).
Đồng Ruble năm nay liên tục mất giá so với USD.
Sự mất giá của đồng ruble không chỉ ảnh hưởng đến tâm lý của người dân Nga mà còn ảnh hưởng đến mức độ lạm phát. Vào đầu năm nay, cơ quan thống kê Nga báo cáo lạm phát hàng năm của nước này đã giảm xuống dưới mức mục tiêu 4% của Ngân hàng Trung ương. Tuy nhiên, điều này chủ yếu là do cơ sở so sánh cao vào năm 2022, khi tốc độ lạm phát lên tới 16-18%.
Ngân hàng Trung ương Nga đã phản ứng trước sự gia tăng lạm phát bằng cách tăng dần lãi suất cơ bản. Điều này sẽ ảnh hưởng đến chi phí cho vay và chi phí vay của chính phủ Nga trên thị trường nội địa. Điều này có thể làm chậm lại sự tăng trưởng của nền kinh tế trong tương lai.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng các biện pháp trừng phạt của phương Tây có tác động tiêu cực trong ngắn hạn đối với nền kinh tế Nga. Theo Ngân hàng Thế giới, nền kinh tế Nga đã sụt giảm 2,1% vào năm 2022. Tuy nhiên, người Nga hiện đang dần thích nghi với tình hình mới khi phải hứng chịu loạt hạn chế quốc tế.
Các tổ chức kinh tế tài chính hàng đầu thế giới kỳ vọng GDP của Nga sẽ tăng trưởng 0,8-2,2% trong năm 2023.
Một trong những động lực lớn nhất nhằm khôi phục nền kinh tế Nga hiện nay là mua sắm quân sự. Nguồn kinh phí mà Điện Kremlin sử dụng để trang bị cho quân đội chiếm đóng và sản xuất tên lửa, đạn dược và thiết bị hạng nặng đã giúp tăng cường sản xuất trong các ngành liên quan.
Hơn nữa, nền kinh tế Nga đang có dấu hiệu phục hồi vừa phải, điều này đã giúp Bộ Tài chính Nga phân bổ chi tiêu quốc phòng kỷ lục trong ngân sách năm 2024.
(VNF) - Cuộc chiến Iran đang trở thành chất xúc tác mới cho tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, khi việc sử dụng hệ thống thanh toán xuyên biên giới do Bắc Kinh xây dựng tăng vọt kể từ khi xung đột bùng phát.
(VNF) - Cuộc đình công kéo dài 18 ngày của công đoàn Samsung Electronics dự kiến sẽ leo thang từ ngày 21/5 khi 48.000 công nhân đồng loạt ngừng làm việc, sau khi các nỗ lực đạt được thỏa thuận về tiền thưởng đổ vỡ. Diễn biến này không chỉ đe dọa nền kinh tế Hàn Quốc mà còn có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung chất bán dẫn toàn cầu.
(VNF) - Chức vô địch Premier League 2025/26 không chỉ giúp Arsenal chấm dứt 22 năm chờ đợi danh hiệu quốc nội mà còn mang lại cú hích tài chính cực lớn cho đội bóng thành London.
(VNF) - Trong bối cảnh căng thẳng công nghệ và dữ liệu giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng leo thang, ngân hàng đầu tư Morgan Stanley đã trang bị các thiết bị di động chuyên biệt cho toàn bộ đội ngũ ngân hàng đầu tư tại Hồng Kông khi đi công tác tới Trung Quốc đại lục. Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn về an ninh dữ liệu và yêu cầu tuân thủ quy định bảo mật xuyên biên giới.
(VNF) - Nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương trong năm 2026 đang mạnh hơn đáng kể so với các dự báo trước đây, trong khi các ước tính cập nhật cho thấy lực cầu từ các quốc gia sẽ còn gia tăng trong nửa cuối năm, theo nhận định của các chiến lược gia hàng hóa tại Goldman Sachs.
(VNF) - Một bên là hãng bán hàng triệu chiếc đồng hồ giá rẻ mỗi năm, bên còn lại là nhà chế tác những “cỗ máy thời gian” xa xỉ có thể được bán với giá hàng triệu USD. Nhưng khi Swatch bắt tay với Audemars Piguet (AP), cả hai đã tạo nên một cơn sốt bán lẻ kiểu “cao cấp kết hợp bình dân”, kéo theo cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố trên khắp thế giới vào cuối tuần qua.
(VNF) - Cam kết mua thêm ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm của Trung Quốc không chỉ đánh dấu bước hạ nhiệt mới trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, mà còn có thể tạo ra những biến động lớn trên thị trường nông sản toàn cầu.
(VNF) - OpenAI vừa biến ChatGPT thành “cố vấn tài chính AI” có thể đọc dữ liệu ngân hàng, phân tích chi tiêu và lập kế hoạch tiết kiệm với chi phí rẻ hơn nhiều chuyên gia truyền thống.
(VNF) - Nguy cơ hơn 47.000 công nhân đồng loạt đình công đang đẩy Samsung Electronics vào một trong những cuộc khủng hoảng lao động nghiêm trọng nhất lịch sử tập đoàn. Không chỉ đối mặt thiệt hại ước tính lên tới 20 tỷ USD, “gã khổng lồ” công nghệ Hàn Quốc còn khiến chính phủ Seoul lo ngại về những tác động dây chuyền có thể làm rung chuyển nền kinh tế phụ thuộc lớn vào ngành chip và xuất khẩu.
(VNF) - Trung Quốc sẽ mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm đến hết năm 2028, bên cạnh các cam kết mua đậu nành đã được thống nhất trước đó, theo bản thông tin do Nhà Trắng công bố ngày 17/5.
(VNF) - Làn sóng săn lùng mẫu đồng hồ phiên bản giới hạn “Royal Pop” của Swatch đã gây ra cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố lớn trên thế giới, buộc hãng đồng hồ Thụy Sĩ phải đóng cửa hàng loạt cửa hàng vì lo ngại an ninh và an toàn công cộng.
(VNF) - Bộ Thương mại Trung Quốc mô tả các thỏa thuận về thuế quan, nông nghiệp và máy bay đạt được trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này chỉ mang tính “sơ bộ”.
(VNF) - Các công nhân vận tải của Đường sắt Long Island, tuyến đường sắt chở khách lớn nhất nước Mỹ, đã tiến hành đình công. Việc này có thể gây khó khăn cho hàng trăm nghìn hành khách ở khu vực thành phố New York.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt được một số "thỏa thuận thương mại tuyệt vời" trong chuyến thăm Bắc Kinh.
(VNF) - Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ có chuyến thăm kéo dài 1 ngày tới Bắc Kinh chỉ ít ngày sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tổ chức tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump.
(VNF) - Honda từng duy trì được lợi nhuận xuyên suốt hàng loạt biến cố lớn, từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thiên tai, bê bối an toàn cho tới đại dịch. Thế nhưng, cú đảo chiều mạnh mẽ của thị trường xe điện tại Mỹ lại đang đẩy hãng vào một giai đoạn đầy khó khăn.
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang bất ngờ xuất hiện trong chuyến công du Trung Quốc cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump, giữa lúc kỳ vọng về khả năng nối lại hoạt động bán chip AI cho Trung Quốc gia tăng. Thông tin Mỹ cho phép một số doanh nghiệp Trung Quốc mua chip H200 đã góp phần đẩy vốn hóa Nvidia lên mức kỷ lục 5,7 nghìn tỷ USD.
(VNF) - Sau hơn 2 giờ hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu đáng chú ý về thương mại, công nghệ, Đài Loan và hợp tác chiến lược, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Cổ phiếu của LS Eco Energy, công ty con của LS Cable & System Ltd (Hàn Quốc), đã tăng hơn 12% trong phiên giao dịch đầu ngày 14/5 sau thông tin công ty sẽ cung cấp cáp điện cho một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) quy mô lớn tại Việt Nam.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào sáng 14/5, mở màn cho hội nghị thượng đỉnh quan trọng kéo dài đến hết ngày 15/5.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Bắc Kinh ngày 13/5, mở đầu chuyến thăm kéo dài 2 ngày với mục tiêu đặt quan hệ kinh doanh song phương vào vị trí trung tâm trong chương trình nghị sự với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, giữa lúc căng thẳng địa chính trị, thương mại và công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng.
(VNF) - Cuộc chiến Iran đang trở thành chất xúc tác mới cho tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, khi việc sử dụng hệ thống thanh toán xuyên biên giới do Bắc Kinh xây dựng tăng vọt kể từ khi xung đột bùng phát.
(VNF) - Cầu Hải Giang, tuyến giao thông quan trọng nối khu du lịch MerryLand Quy Nhơn với Khu kinh tế Nhơn Hội (phường Quy Nhơn Đông, Gia Lai), chính thức được hợp long ngày 17/12/2025. Dự kiến cây cầu vượt biển thứ 2 ở Quy Nhơn sẽ được đưa vào sử dụng vào ngày 2/9 tới đây.