Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội vừa có báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội về kết quả khảo sát một số nội dung trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về xuất bản, in, phát hành sách giáo khoa giáo dục phổ thông (SGK GDPT) giai đoạn 2012 - 2017.
Theo đó, việc khảo sát được tập trung vào 2 vấn đề lớn: hệ thống văn bản pháp luật của nhà nước còn chồng chéo và việc quy định Bộ Giáo dục Đào tạo chịu trách nhiệm chính trong biên soạn, in ấn và phát hành sách giáo khoa (SGK) liên quan đến cơ quan xuất bản của Bộ là Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Về cơ chế chính sách quản lý với hoạt động xuất bản, in, phát hành SGK, Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng nhận định dù hành lang pháp lý thuận lợi nhưng thực tế, một số quy định điều chỉnh lĩnh vực này vẫn còn bất cập.
Điển hình như quy định về thẩm quyền của Bộ Giáo dục Đào tạo trong việc biên soạn, xuất bản, in và phát hành SGK, giáo trình trong Luật Giáo dục hiện hành được cho là nguyên nhân chính dẫn tới độc quyền trong hoạt động xuất bản, in, phát hành SGK giáo dục phổ thông trong những năm qua, làm cho hoạt động này thiếu tính cạnh tranh, công bằng.
Quy định về việc định giá, điều chỉnh giá bán lẻ xuất bản phẩm chưa thống nhất, làm ảnh hưởng đến tính chủ động, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhà xuất bản.
Quy định về chế tài xử lý hành vi vi phạm trong hoạt động xuất bản, in, phát hành còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu tình hình vi phạm ngày càng tăng và tinh vi.
Về việc quản lý cấp, đổi giấy phép xuất bản; bản quyền và thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động xuất bản, in, phát hành SGK, Uỷ ban cho hay đến tháng 12/2017, có 37 nhà xuất bản được cấp phép hoạt động, tuy nhiên chỉ có NXB Giáo dục có chức năng xuất bản SGK.
Sau khi có chủ trương “Thực hiện xã hội hóa biên soạn SGK; có một số SGK cho mỗi môn học”, đến nay có 5 nhà xuất bản khác đủ điều kiện về nguồn nhân lực và mạng lưới cộng tác viên, được Bộ Thông tin và Truyền thông xem xét, bổ sung chức năng xuất bản SGK.
Hạn chế được Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng nêu rõ là trong thời gian dài, chỉ có Nhà xuất bản Giáo dục được cấp phép, có chức năng xuất bản SGK. Điều này không chỉ làm cho hoạt động xuất bản, in, phát hành SGK thiếu khách quan, công bằng, cạnh tranh mà còn hạn chế vai trò quản lý của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Cũng theo Uỷ ban này, mối liên hệ giữa Nhà xuất bản Giáo dục với các công ty con là mối quan hệ liên kết xuất bản theo Luật Xuất bản. Theo đó, Nhà xuất bản Giáo dục phải kí hợp đồng liên kết xuất bản với công ty con của mình đối với từng xuất bản phẩm. Điều này phát sinh thủ tục hành chính, làm giảm tính chủ động của nhà xuất bản đối với công ty con trong thực hiện kế hoạch hằng năm.
Công tác quản lý nhà nước về thị trường SGK tại một số địa phương chưa được chú trọng, thậm chí có dấu hiệu buông lỏng, phó mặc việc quản lý hoạt động xuất bản, in, phát hành SGK cho ngành giáo dục.
Ngoài ra, công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động xuất bản, in, phát hành SGK đã được quan tâm nhưng chưa thường xuyên, lực lượng còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu; xử phạt vi phạm chưa nghiêm nên khó khắc phục được tình trạng in lậu, in giả, sao chép trái phép SGK đang ngày càng tinh vi, phức tạp, lan rộng, có xu hướng gia tăng.
Liên quan đến thực trạng xuất bản, in, phát hành SGK, Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng cho biết qua khảo sát, dư luận rất băn khoăn cho rằng việc Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa tổ chức biên soạn, vừa tổ chức thẩm định, phê duyệt, chỉ đạo việc xuất bản, in và phát hành SGK đã tạo ra thế độc quyền khép kín trong tất cả các khâu của quy trình từ biên soạn đến phát hành.
Việc chỉ có duy nhất 1 đơn vị được giao tổ chức xuất bản SGK dễ dẫn đến nguy cơ xảy ra các hành vi lạm dụng vị trí độc quyền gây hạn chế cạnh tranh, hạn chế việc thúc đẩy cạnh tranh nhằm nâng cao chất lượng, giảm giá bán SGK, mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi trong phát hành, đáp ứng yêu cầu lựa chọn của người tiêu dùng.
Việc giao Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn, phê duyệt, xuất bản SGK không phù hợp với Luật Xuất bản 2012 và xu hướng phổ biến trên thế giới hiện nay là cơ quan quản lý nhà nước không tham gia biên soạn, xuất bản mà chỉ tổ chức kiểm duyệt, thẩm định SGK.
Về in, phát hành SGK, theo cơ quan tiến hành khảo sát, việc in SGK được đấu thầu rộng rãi sau khi đã trừ sản lượng giao cho các đơn vị in nội bộ của Nhà xuất bản Giáo dục và những tên sách có số lượng in thấp. Cách thức như trên và kết quả đấu thầu trong thời gian qua cho thấy hoạt động in SGK còn khép kín, tính cạnh tranh chưa cao,... có thể dẫn đến hạn chế về chất lượng, khó giảm giá thành, chưa khuyến khích việc đầu tư phát triển ngành in.
Bên cạnh đó, tình trạng in lậu, in nối bản SGK GDPT ngày càng lan rộng, tinh vi và phức tạp, gây khó khăn cho các cơ quan quản lý nhà nước và người sử dụng trong phân biệt thật, giả, phát hiện vi phạm; ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các tác giả, của nhà xuất bản và người tiêu dùng. SGK in lậu có chất lượng kém: hình ảnh bị mờ, chữ mất nét, không có các nội dung chỉnh sửa, bổ sung, gây khó khăn cho học sinh trong quá trình học.
Đáng lưu ý, cơ quan khảo sát chỉ ra thực tế, giá bán bộ SGK thấp, nhưng đi kèm với bộ SGK còn hệ thống sách bài tập in sẵn và tài liệu bổ trợ (tùy cấp học) có giá tương đương hoặc cao hơn giá SGK. Nếu tính cả số tiền mua sách bài tập và tài liệu bổ trợ, phụ huynh, giáo viên phải trả số tiền gấp đôi hoặc hơn nữa.
Hơn nữa, trong nhiều năm qua, tình trạng phần lớn SGK chỉ sử dụng một lần, gây lãng phí ngân sách nhà nước, tăng chi trả của người dân, gây bức xúc dư luận xã hội.
Trước hàng loạt bất cập đã nêu, cơ quan tiến hành khảo sát kiến nghị Quốc hội sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm, đặc biệt là SGK nhằm sửa đổi các quy định bất cập, bổ sung các quy định mới từ yêu cầu thực tiễn theo hướng đồng bộ, thống nhất, tạo lập môi trường pháp lý công bằng, có tính cạnh tranh, khuyến khích xã hội hóa, thu hút đầu tư phát triển lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, tăng cường hoạt động giám sát, kịp thời chỉ ra tồn tại hạn chế trong thực hiện chính sách, pháp luật, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, có giải pháp khắc phục hiệu quả tồn tại hạn chế trong lĩnh vực xuất bản, in, phát hành xuất bản phẩm nói chung, SGK nói riêng.
| Doanh thu bán SGK tăng 1.000 tỷ/năm Báo cáo kết quả khảo sát vừa được hoàn thành, gửi tới các đại biểu Quốc hội của Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng nêu rõ: Sản lượng in SGK những năm gần đây rất lớn. Chỉ riêng năm 2017, số sách in là 107.807.120 bản sách/tổng sản lượng 312.000.000 bản in xuất bản phẩm cả nước, chiếm tỷ lệ khoảng 30%. Tính cả sách tham khảo, sách VNEN và tài liệu Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục thì tỷ lệ này lên tới 75% tổng sản lượng xuất bản phẩm toàn quốc. Doanh thu từ bán SGK giáo dục phổ thông những năm gần đây cũng lên khoảng 1.000 tỷ đồng/năm. Lợi nhuận từ SGK hằng năm tăng, trong đó năm 2016 tăng 72 tỷ đồng, năm 2017 là 150,8 tỷ đồng. Mức chi chiết khấu phát hành SGK GDPT 25% (khoảng 250 tỷ đồng/năm) được cho là khá cao, chưa thật phù hợp với cơ cấu giá thành vốn. |
Tags:
(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.
(VNF) - Đó là nhìn nhận chung của các chuyên gia, Nghị quyết 68 đã mở ra nhận thức và nhiều cơ hội mới, thực tiễn triển khai cho thấy, một nhóm nhỏ DN lớn đã thấy được kết quả bước đầu nhưng nhóm DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang còn nhiều e ngại.
(VNF) - Sáng nay (13/5) tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance tổ chức tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68” nhằm đánh giá những kết quả bước đầu, nhận diện các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp sau một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ kiểm tra doanh nghiệp sử dụng phần mềm không bản quyền và xử lý các hành vi vi phạm bản quyền trên môi trường số đến hết ngày 30/5.
(VNF) - Sáng 12/5, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đồng thời khẳng định quan điểm xuyên suốt "Dân là gốc", lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi chủ trương, chính sách. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
(VNF) - Bộ Công an vừa đề xuất nâng mạnh mức phạt tiền trong thẩm quyền xử lý vi phạm của nhiều chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân, trong đó có cảnh sát giao thông. Nội dung này được nêu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
(VNF) - Chính phủ vừa đặt mục tiêu đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân với cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân không còn phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, đồng thời mọi thủ tục có thể xử lý trực tuyến mà không phụ thuộc địa giới hành chính.
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhấn mạnh không để phát sinh “khoảng trống pháp luật” hay nợ đọng văn bản gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai thực tế.
(VNF) - VKSND Tối cao cáo buộc Giám đốc Herbitech Phạm Vũ Khiêm dùng tiền thu từ hoạt động sản xuất, buôn bán thực phẩm giả để đầu tư thuê đất tại khu công nghiệp nhằm hợp thức hóa dòng tiền.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất nhiều cơ chế đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài vào khu vực công, trong đó chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và người có trình độ chuyên môn cao có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương hiện hưởng.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc FPT Telecom được Bộ Công an tuyển dụng chính thức và được phong cấp bậc hàm thượng tá.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.
(VNF) - Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất cắt giảm thêm 60 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong nỗ lực tiếp tục cải cách thủ tục, tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực an ninh, khoa học và công nghệ, văn hóa, thông tin và truyền thông.
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.
(VNF) - Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh chương trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh với quy mô lớn, trong đó dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa, bãi bỏ hàng trăm thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
(VNF) - Hà Nội sẽ tăng cường giám sát và kiểm tra 200 dự án đầu tư trong năm 2026, bao gồm cả dự án đầu tư công và ngoài ngân sách, nhằm siết chặt kỷ luật đầu tư.
(VNF) - Chính phủ định hướng “giao một lần, giao sớm” các chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 cho địa phương nhằm tạo sự chủ động trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực đầu tư.
(VNF) - Chủ tịch IEMS cùng hai người bị bắt vì liên quan đường dây tổ chức thi, cấp chứng chỉ tiếng Anh “chui” cho hơn 80.000 người, thu lợi gần 200 tỷ đồng.
(VNF) - Cáo trạng xác định, nhiều cán bộ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã bị cáo buộc dựng “giấy phép con”, gây khó cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động để nhận tiền “bôi trơn”. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cho là đã nhận hơn 16 tỷ đồng để tạo điều kiện giải quyết hồ sơ, cấp phép cho doanh nghiệp.
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
(VNF) - Việt Nam và Ấn Độ đánh giá cao hợp tác nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực thăm dò dầu khí. Trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác, bao gồm phát triển các giếng mới mà Ấn Độ quan tâm tham gia, trên cơ sở luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu sớm hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2021-2030, sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.
(VNF) - Lãnh đạo Hà Nội đề nghị Sumitomo và đối tác BRG sớm triển khai thi công dự án thành phố thông minh Bắc Hà Nội, bảo đảm các yêu cầu về tiến độ.
(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
