Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định phê duyệt Đề án Thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát với mục tiêu đánh giá kết quả sản xuất - kinh doanh của khu vực này, nhằm phản ánh đầy đủ và toàn diện hơn phạm vi, quy mô của nền kinh tế.
Đề án phân chia khu vực kinh tế chưa được quan sát, hình thành 5 nhóm gồm: kinh tế ngầm; kinh tế bất hợp pháp; kinh tế phi chính thức chưa được quan sát; kinh tế tự sản, tự tiêu của hộ gia đình và kinh tế bị bỏ sót trong các chương trình thu thập dữ liệu thống kê.
Trước mắt, Tổng cục Thống kê - Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiến hành đo lường thử nghiệm năm 2019, đo lường chính thức năm 2020 và các năm tiếp theo. Việc xây dựng phương pháp thống kê cụ thể cũng như danh mục hoạt động kinh tế chưa được quan sát đang được cơ quan có thẩm quyền thực hiện.
Bình luận về đề án này, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương cho rằng, đây là một yêu cầu chính đáng trong bối cảnh khu vực kinh tế chưa quan sát được chiếm tỷ lệ % GDP cao nhưng chỉ đóng góp con số rất nhỏ cho nguồn thu ngân sách.
Tuy nhiên, ông Doanh cho rằng, việc thống kê là một lẽ nhưng có thu được thuế không còn phụ thuộc vào bộ máy nhà nước do khu vực này có những đặc điểm đặc thù.
Theo vị chuyên gia, cơ quan thuế muốn thu thuế của những đối tượng như người chạy xe ôm hay người bán bún riêu, bún ốc không dễ dàng vì khó kiểm soát.
"Nếu coi hộ gia đình cũng là doanh nghiệp lúc đó đối xử với doanh nghiệp siêu nhỏ này như thế nào? Kinh tế hộ gia đình tạo việc làm, thoát đói nhưng chưa chắc thoát nghèo. Những hộ gia đình không đăng ký, không thương hiệu, khó cạnh tranh hàng hoá quốc tế đang chiếm lĩnh thị trường mình. Khu vực này làm tăng GDP nhưng có tăng năng lực cạnh tranh quốc gia không, đây là câu hỏi lớn", ông nói.
Chưa kể, ông Doanh cũng đề cập tới rủi ro “cưa đôi” tiền thuế giữa cán bộ thuế và người nộp thuế.
"Rất nhiều hộ gia đình có đến cả trăm lao động, quy mô tương đối nhưng vẫn nói là bé, hộ gia đình… Có sự “cưa đôi” hay không đòi hỏi có sự cải cách bộ máy, có sự giám sát người thu và công nghệ để làm sao biết thực thu bao nhiêu, đòi hỏi sự cải cách thể chế, đảm bảo bộ máy có thể được giám sát và chịu trách nhiệm", ông nói thêm.
Còn theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, kinh tế chưa quan sát được nếu tính không đúng sẽ khiến GDP bị "giả tạo". Theo đó, khi GDP được tính không chính xác sẽ ảnh hưởng đến nợ công bởi quy định trần nợ công được tính dựa trên GDP.
"Theo tôi tính khả thi khó, nhiều nước tính cũng khó và không chính xác. Hiện nay, ngay số liệu công khai còn khiến giới chuyên môn nghi ngờ nên tôi cho rằng việc tính kinh tế chưa quan sát vào GDP ngay sẽ có hiệu luỵ, cần tính và kiểm định, xác định rồi mới đưa vào GDP, ít nhất là một thời gian quá độ", ông Long nói.
Trao đổi với báo chí, chuyên gia kinh tế Bùi Trinh cũng cho rằng, việc tính thành phần kinh tế ngầm, kinh tế chưa quan sát được vào GDP là cần thiết nhưng vẫn cần phải cân nhắc thêm.
"Tính thêm khu vực này vào GDP chỉ có lợi ích duy nhất là làm đẹp thành tích tăng trưởng nhưng lại lợi bất cập hại ở chỗ kéo tỉ lệ bội chi và nợ công nhỏ xuống. Nợ công và bội chi phải nhìn nhận ở con số tuyệt đối, nếu hạ "ảo" để đạt thành tích sẽ khiến các nhà làm chính sách và cả người dân quên đi hiểm họa", ông Bùi Trinh nói.
Ông Trinh cũng lo ngại tới việc nếu tính cả khu vực kinh tế bất hợp pháp như cờ bạc, mại dâm... vào GDP sẽ vô hình chung thừa nhập sự hợp pháp của khu vực này.
"Khu vực kinh tế ngầm, kinh tế phi pháp là không thể tính toán thống kê, vì không một cơ quan, tổ chức nào thừa nhận sự tồn tại của nó. Mặt khác, các hoạt động phi pháp như mại dâm, cờ bạc, cá cược... cũng không thuộc phạm trù sản xuất nên Tổng cục Thống kê cũng không có căn cứ để làm. Do đó, việc lượng hóa khu vực này không hề dễ dàng", ông Trinh nói.
Xem thêm >> 'Không tính mại dâm, tham nhũng vào kinh tế ngầm, GDP'
Tags:
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Tài chính triển khai các giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng thị trường chứng khoán thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.
(VNF) - VN-Index quay đầu giảm mạnh trước kỳ nghỉ lễ do chịu áp lực bán ròng mạnh mẽ của khối ngoại và sự suy yếu của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.
(VNF) - SSI vượt TCBS để dẫn đầu lợi nhuận ngành chứng khoán trong quý I/2026, ghi nhận 1.593 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế hợp nhất.
(VNF) - Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam đang ở trong giai đoạn tái cấu trúc quan trọng sau chu kỳ tăng trưởng nóng và những biến động gây sụt giảm niềm tin.
(VNF) - Chính phủ ước tính nếu kéo dài thời gian áp dụng mức ưu đãi thuế với xe dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030, số giảm thu ngân sách là khoảng 10.000 tỷ đồng/năm.
(VNF) - Bitcoin đã trải qua ngày đầu tuần không yên ả khi giảm mạnh chỉ trong 24 giờ, bất chấp các nỗ lực mua vào của các cá voi
Ngành chứng khoán đã khép lại quý I/2026 với những kết quả tài chính đầy biến động và sự phân hóa sâu sắc giữa các doanh nghiệp trong ngành.
(VNF) - Không còn khoản thu đột biến từ thanh lý tàu như năm trước, Công ty CP Vận tải biển Việt Nam dự kiến lợi nhuận năm 2026 giảm gần 28% dù doanh thu vẫn tăng mạnh. Kế hoạch này phản ánh áp lực từ biến động thị trường vận tải biển và sự phụ thuộc lớn vào các nguồn thu bất thường trong cơ cấu lợi nhuận của doanh nghiệp.
(VNF) - VN-Index tăng mạnh trước kỳ nghỉ lễ nhờ sự thăng hoa của nhóm cổ phiếu họ Vin. Dòng tiền vẫn co cụm trong khi áp lực bán lan rộng ở phần lớn các nhóm ngành.
(VNF) - Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, SCIC cho biết Nhựa Tiền Phong nằm trong kế hoạch thoái vốn của SCIC. Khi thoái vốn, SCIC sẽ thực hiện đấu giá công khai theo quy định.
(VNF) - Lợi nhuận sau thuế quý I/2026 của Vingroup tăng 150% so với cùng kỳ, lên mức cao nhất lịch sử hoạt động.
(VNF) - Chiều 28/4/2026, Công ty Cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail, HoSE: FRT) đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với doanh thu hợp nhất đạt 15.117 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ và hoàn thành 25% kế hoạch năm. Lợi nhuận trước thuế đạt 472 tỷ đồng, hoàn thành 30% kế hoạch năm 2026.
(VNF) - “Mọi thứ đang tốt dần lên, nhưng vẫn chưa ổn”, đó là chia sẻ của ông Petri Deryng, Giám đốc PYN Elite Fund trong lá thư mới nhất gửi các nhà đầu tư.
(VNF) - Chủ tịch BMP, ông Sakchai Patiparnpreechavud cho rằng biến động giá nguyên vật liệu thô luôn là thách thức lớn đối với ban lãnh đạo trong công tác điều hành.
(VNF) - Sau khi thị trường "trả lại" phần lớn sự hưng phấn với mức chiết khấu từ 20% đến 45%, nhóm cổ phiếu dầu khí đang đứng trước một giai đoạn phân hóa mạnh theo triển vọng dài hạn. Dù biên độ điều chỉnh lớn, các yếu tố nền tảng tạo nên sức hút cho ngành này vẫn chưa mất đi mà chuyển sang trạng thái chờ đợi các "điểm rơi" thông tin cụ thể hơn.
(VNF) - Vốn hoá của Vingroup đã vượt 60 tỷ USD, đứng thứ 5 trong Top các doanh nghiệp có vốn hoá lớn nhất khu vực Đông Nam Á.
(VNF) - Lợi nhuận tăng mạnh trong năm 2025 đang kéo theo thu nhập lãnh đạo doanh nghiệp nông nghiệp đi lên, với cấu trúc đãi ngộ ngày càng đa tầng, không chỉ dừng ở lương mà còn gồm thưởng và cổ phiếu.
(VNF) - Không ít doanh nghiệp rơi vào tình trạng "ế" cổ đông, dẫn đến việc đại hội lần 1 thất bại do không đủ tỷ lệ biểu quyết theo quy định.
(VNF) - Các cổ phiếu tăng mạnh tuần qua như DQC, TDH, VIC, TH1, VIW đều mang trong mình tin vui. Đây được xem chất xúc tác thu hút dòng tiền, trong bối cảnh thị trường chung thiếu động lực lan tỏa.
(VNF) - Quỹ Leadvisors mua vào 60 triệu cổ phiếu VSC, nâng tỷ lệ sở hữu lên 16,03% vốn tại Viconship và trở thành cổ đông lớn của doanh nghiệp này.
(VNF) - Một mặt TCBS tiếp tục tập trung phát triển các mảng kinh doanh truyền thống, mặt khác liên tục mở rộng hệ sinh thái quản lý tài sản đa dạng.
(VNF) - Chủ tịch Nam Long, ông Nguyễn Xuân Quang, nói rằng NLG là cổ phiếu có tiềm năng nhưng chưa được thị trường phản ánh đầy đủ. Trong thời gian tới, nếu duy trì được đà bán hàng tích cực, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp đang có nguồn cung sản phẩm với tổng giá trị lên tới 3-4 tỷ USD, kết quả presale và tài chính sẽ là nền tảng quan trọng để định giá lại cổ phiếu.
(VNF) - Thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang tồn tại các vấn đề hạn chế mang tính cấu trúc nhưng trong giai đoạn tới cơ hội là rất lớn. Nhu cầu vốn dài hạn cho sản xuất hạ tầng rất lớn nhưng tỷ lệ phát hàng đang ngày càng thu hẹp do đó cần áp dụng mô hình mới đó là Quỹ đầu tư hạ tầng.
(VNF) - Lực bán lan rộng, đặc biệt tại nhóm vốn hóa lớn, kéo VN-Index về 1.853 điểm, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng quy mô lớn.
(VNF) - Phát biểu tại Đại hội đồng cổ đông thường niên, ông Nguyễn Trọng Thông – nhà sáng lập Tập đoàn Hà Đô – nhấn mạnh doanh nghiệp phải đặt yếu tố an toàn và bền vững lên hàng đầu trong phát triển bất động sản, thay vì chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Theo ông, trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động và phụ thuộc lớn vào chính sách, việc kiểm soát rủi ro và duy trì kỷ luật tài chính là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp phát triển lâu dài.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Tài chính triển khai các giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng thị trường chứng khoán thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
