Thống kê cả xe ôm, bà bán bún ốc vào GDP: Lo bệnh thành tích 'ảo'
Phương Dung -
26/02/2019 07:35 (GMT+7)
Chuyên gia cho rằng, khu vực kinh tế chưa quan sát được nếu tính không đúng sẽ khiến GDP bị "giả tạo". Theo đó, khi GDP được tính không chính xác sẽ tạo ra nhiều hệ luỵ.
Việc thống kê khu vực kinh tế chưa quan sát được vào GDP là cần thiết nhưng vẫn cần phải cân nhắc thêm.
Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định phê duyệt Đề án Thống kê khu vực kinh tế chưa được quan sát với mục tiêu đánh giá kết quả sản xuất - kinh doanh của khu vực này, nhằm phản ánh đầy đủ và toàn diện hơn phạm vi, quy mô của nền kinh tế.
Đề án phân chia khu vực kinh tế chưa được quan sát, hình thành 5 nhóm gồm: kinh tế ngầm; kinh tế bất hợp pháp; kinh tế phi chính thức chưa được quan sát; kinh tế tự sản, tự tiêu của hộ gia đình và kinh tế bị bỏ sót trong các chương trình thu thập dữ liệu thống kê.
Trước mắt, Tổng cục Thống kê - Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiến hành đo lường thử nghiệm năm 2019, đo lường chính thức năm 2020 và các năm tiếp theo. Việc xây dựng phương pháp thống kê cụ thể cũng như danh mục hoạt động kinh tế chưa được quan sát đang được cơ quan có thẩm quyền thực hiện.
Bình luận về đề án này, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương cho rằng, đây là một yêu cầu chính đáng trong bối cảnh khu vực kinh tế chưa quan sát được chiếm tỷ lệ % GDP cao nhưng chỉ đóng góp con số rất nhỏ cho nguồn thu ngân sách.
Tuy nhiên, ông Doanh cho rằng, việc thống kê là một lẽ nhưng có thu được thuế không còn phụ thuộc vào bộ máy nhà nước do khu vực này có những đặc điểm đặc thù.
Theo vị chuyên gia, cơ quan thuế muốn thu thuế của những đối tượng như người chạy xe ôm hay người bán bún riêu, bún ốc không dễ dàng vì khó kiểm soát.
"Nếu coi hộ gia đình cũng là doanh nghiệp lúc đó đối xử với doanh nghiệp siêu nhỏ này như thế nào? Kinh tế hộ gia đình tạo việc làm, thoát đói nhưng chưa chắc thoát nghèo. Những hộ gia đình không đăng ký, không thương hiệu, khó cạnh tranh hàng hoá quốc tế đang chiếm lĩnh thị trường mình. Khu vực này làm tăng GDP nhưng có tăng năng lực cạnh tranh quốc gia không, đây là câu hỏi lớn", ông nói.
"Rất nhiều hộ gia đình có đến cả trăm lao động, quy mô tương đối nhưng vẫn nói là bé, hộ gia đình… Có sự “cưa đôi” hay không đòi hỏi có sự cải cách bộ máy, có sự giám sát người thu và công nghệ để làm sao biết thực thu bao nhiêu, đòi hỏi sự cải cách thể chế, đảm bảo bộ máy có thể được giám sát và chịu trách nhiệm", ông nói thêm.
Còn theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, kinh tế chưa quan sát được nếu tính không đúng sẽ khiến GDP bị "giả tạo". Theo đó, khi GDP được tính không chính xác sẽ ảnh hưởng đến nợ công bởi quy định trần nợ công được tính dựa trên GDP.
"Theo tôi tính khả thi khó, nhiều nước tính cũng khó và không chính xác. Hiện nay, ngay số liệu công khai còn khiến giới chuyên môn nghi ngờ nên tôi cho rằng việc tính kinh tế chưa quan sát vào GDP ngay sẽ có hiệu luỵ, cần tính và kiểm định, xác định rồi mới đưa vào GDP, ít nhất là một thời gian quá độ", ông Long nói.
Trao đổi với báo chí, chuyên gia kinh tế Bùi Trinh cũng cho rằng, việc tính thành phần kinh tế ngầm, kinh tế chưa quan sát được vào GDP là cần thiết nhưng vẫn cần phải cân nhắc thêm.
"Tính thêm khu vực này vào GDP chỉ có lợi ích duy nhất là làm đẹp thành tích tăng trưởng nhưng lại lợi bất cập hại ở chỗ kéo tỉ lệ bội chi và nợ công nhỏ xuống. Nợ công và bội chi phải nhìn nhận ở con số tuyệt đối, nếu hạ "ảo" để đạt thành tích sẽ khiến các nhà làm chính sách và cả người dân quên đi hiểm họa", ông Bùi Trinh nói.
Ông Trinh cũng lo ngại tới việc nếu tính cả khu vực kinh tế bất hợp pháp như cờ bạc, mại dâm... vào GDP sẽ vô hình chung thừa nhập sự hợp pháp của khu vực này.
"Khu vực kinh tế ngầm, kinh tế phi pháp là không thể tính toán thống kê, vì không một cơ quan, tổ chức nào thừa nhận sự tồn tại của nó. Mặt khác, các hoạt động phi pháp như mại dâm, cờ bạc, cá cược... cũng không thuộc phạm trù sản xuất nên Tổng cục Thống kê cũng không có căn cứ để làm. Do đó, việc lượng hóa khu vực này không hề dễ dàng", ông Trinh nói.
(VNF) - Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững đang trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu, tổ hợp công nghiệp năng lượng Vân Phong do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL triển khai đang từng bước khẳng định tiềm năng trở thành một dự án hạ tầng năng lượng quy mô lớn, đáp ứng các tiêu chí tiếp cận nguồn tín dụng xanh theo chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Danh sách công khai nợ thuế do Thuế TP. HCM công bố có đề cập tới Ban Quản lý dự án các công trình điện Miền Nam (SPMB) – Chi nhánh Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia.
(VNF) - Novaland đang lấy ý kiến trái chủ về việc sửa đổi một số điều khoản của lô trái phiếu chuyển đổi quốc tế trị giá 300 triệu USD đáo hạn năm 2027, đồng thời đề xuất miễn trừ đối với các khoản thanh toán đã và sẽ không thực hiện được trong quá trình tái cấu trúc nợ.
(VNF) - Dù nhóm cổ phiếu dầu khí bất ngờ bứt phá mạnh nhờ đà phục hồi của giá dầu thế giới, lực cầu vẫn chưa đủ sức xoay chuyển cục diện khi áp lực bán tiếp tục chiếm ưu thế trên diện rộng. VN-Index vì vậy nối dài chuỗi giảm điểm.
(VNF) - Thị trường chứng khoán có thể đã vượt qua vùng đáy và đang hình thành một nhịp tăng mới, nhưng cơ hội sẽ không còn trải đều như các chu kỳ trước. Theo ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc Phân tích VFS, khi dư địa nới lỏng tiền tệ ngày càng thu hẹp, "sóng chính sách" vẫn tiếp tục mở rộng song dòng tiền sẽ được phân bổ chọn lọc vào những doanh nghiệp và lĩnh vực có khả năng hấp thụ vốn hiệu quả nhất.
(VNF) - Dù được đưa ra khỏi diện cảnh báo sau khi khắc phục vi phạm công bố thông tin, cổ phiếu LTG của Tập đoàn Lộc Trời vẫn bị hạn chế giao dịch do chậm nộp các báo cáo tài chính.
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Xây dựng điện VNECO2 (HNX: VE2) vì chậm công bố thông tin. Đằng sau án phạt này là bức tranh tài chính nhiều gam màu xám của một doanh nghiệp từng tham gia hàng loạt dự án điện lớn nhưng nay rơi vào trạng thái hoạt động cầm chừng, nhân sự teo tóp và áp lực nợ nần đè nặng.
(VNF) - Sau nhiều năm thâu tóm và tái cấu trúc, KIDO đang lên kế hoạch đưa Dầu Tường An trở lại sàn chứng khoán - câu chuyện quen thuộc từng diễn ra với nhiều cổ phiếu đình đám.
(VNF) - Nhu cầu đầu tư hàng năm của Việt Nam dự kiến tăng từ khoảng 160 tỷ USD hiện nay lên 270 tỷ USD vào năm 2030, đòi hỏi thị trường vốn phải phát triển theo hướng sâu rộng hơn, bởi kênh tín dụng ngân hàng không còn đủ khả năng đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế.
(VNF) - Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường giàu tiềm năng nhất đối với ngành quản lý tài sản tại châu Á, khi tốc độ gia tăng tài sản tài chính của tầng lớp giàu có đang vượt xa khả năng đáp ứng của hệ sinh thái dịch vụ tài chính hiện hữu.
(VNF) - Quá trình thoái vốn Nhà nước tại MSB vừa ghi nhận diễn biến đáng chú ý khi VMSC chính thức bán hết cổ phần sau nhiều tháng giao dịch không thuận lợi. Ngược chiều, dòng tiền tư nhân đang gia tăng hiện diện tại ngân hàng này, trong bối cảnh cổ phiếu bước vào nhịp tăng giá mạnh.
(VNF) - Quyết định hủy tư cách công ty đại chúng của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa qua đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với Công ty cổ phần Khóa Việt - Tiệp. Tuy nhiên, phía sau thay đổi mang tính thủ tục này lại là một bức tranh tài chính khá đặc biệt: doanh thu đi xuống nhưng lợi nhuận của thương hiệu khóa hơn 50 năm tuổi vẫn lập kỷ lục mới.
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Cổ phần Du lịch Xanh Nghệ An - Vneco do hàng loạt vi phạm liên quan đến nghĩa vụ công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.
(VNF) - Tổng giám đốc Vinhomes khẳng định doanh nghiệp đã chuẩn bị nhiều lớp quản trị từ bảo hiểm giá vàng tới cam kết nguồn cung vàng vật chất. Theo đó, khách hàng tham gia chương trình luôn ở thế “an toàn, chắc thắng”, còn “dù giá vàng có tăng nóng tới đâu, Vinhomes cũng không thể sập”.
(VNF) - Nhóm ngân hàng, đặc biệt là các mã midcap nỗ lực nâng đỡ thị trường, nhưng vẫn không đủ sức kéo VN-Index thoát khỏi sắc đỏ trước áp lực điều chỉnh từ bộ đôi VIC – VHM.
(VNF) - Nếu trước kia câu chuyện của Thế Giới Di Động thường được nhìn qua lăng kính của một tập đoàn bán lẻ đa ngành, thì giờ đây, Điện Máy Xanh dường như muốn đứng trên một sân khấu riêng. Không chỉ để IPO, mà như cách CEO Đoàn Văn Hiểu Em nói, là để “giải oan” cho cả ngành bán lẻ điện máy.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán, trong đó đề xuất yêu cầu nhà đầu tư “quét mặt” ở phiên đăng nhập đầu tiên mỗi phiên giao dịch.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường giao dịch khá trầm lắng, cổ phiếu THD của CTCP Thaiholdings bất ngờ trở thành tâm điểm với chuỗi tăng giá mạnh hiếm thấy.
(VNF) - Theo chuyên gia PSI, thị trường sẽ khó có một mạch đi lên mà tiếp tục phân hóa mạnh. Vì vậy, nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn đang ở vùng giá hấp dẫn, ngoại trừ một số nhóm đã tăng mạnh trước đó
(VNF) - Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững đang trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu, tổ hợp công nghiệp năng lượng Vân Phong do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển INDEL triển khai đang từng bước khẳng định tiềm năng trở thành một dự án hạ tầng năng lượng quy mô lớn, đáp ứng các tiêu chí tiếp cận nguồn tín dụng xanh theo chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.