Theo đúng kế hoạch, Thông tư 02/2023 sẽ chính thức hết hiệu lực vào ngày 31/12/2024. Trước “giờ G”, cùng nhìn lại hành trình gần 1 năm rưỡi của Thông tư 02.
Thông tư 02/2023 được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành vào tháng 4/2023 và chính thức có hiệu lực vào tháng 6/2023. Thông tư này quy định về việc tổ chức tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn.
Thời điểm đó, nền kinh tế chưa kịp hồi phục sau cú sốc Covid-19, hoạt động kinh doanh, đặc biệt là khả năng trả nợ của doanh nghiệp và cá nhân bị ảnh hưởng nặng nề. Nhờ Thông tư 02, các khoản vay của doanh nghiệp không bị “nhảy nhóm” sang nợ xấu, các doanh nghiệp được gia hạn nợ và tiếp cận nguồn vốn thuận lợi để vượt qua khó khăn, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.
Ban đầu, Thông tư 02 chỉ có hiệu lực đến ngày 30/6/2024. Tuy nhiên, do sức khỏe của các doanh nghiệp vẫn chưa hoàn toàn “hồi phục”, NHNN đã quyết định ban hành Thông tư 06 kéo dài thời gian thực hiện chính sách tại Thông tư 02 đến hết ngày 31/12/2024.
Trong gần 1 năm rưỡi, Thông tư 02 được ví như chiếc bình oxy, giúp doanh nghiệp có thêm thời gian “cầm cự” để thực hiện các nghĩa vụ nợ. Ở phía "người cho vay", Thông tư này cũng giúp các ngân hàng “nhẹ nhõm” hơn khi áp lực nợ xấu giảm bớt.
Việc Thông tư 02 hết hiệu lực đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp và người đi vay không được gia hạn nợ nữa. Theo lý thuyết, tỷ lệ nợ xấu sẽ cao lên, kéo theo tỷ lệ bao phủ nợ xấu của ngân hàng – vốn đã giảm mạnh - sẽ tiếp tục giảm.
Theo báo cáo tài chính của các ngân hàng, tính đến hết quý III/2024, toàn ngành ngân hàng chỉ có 4 nhà băng là Vietcombank, BIDV, VietinBank và Techcombank ghi nhận tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 100%. Mặc dù hiện vẫn dẫn đầu toàn ngành nhưng tỷ lệ bao phủ nợ xấu của 4 ngân hàng trên đã giảm mạnh trong giai đoạn 2020 đến nay. Điển hình là Vietcombank, ngân hàng này từng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên tới hơn 400% vào năm 2021 nhưng đã giảm xuống còn 204,6% tính đến hết quý III/2024.
Xu hướng này cũng diễn ra tại các ngân hàng hiện có tỷ lệ bao phủ nợ xấu dưới 100% như VPBank, ACB, HDBank, Sacombank, LPBank,… Xét chung toàn ngành, tỷ lệ bao phủ nợ xấu đã giảm 10,2 điểm %, từ mức 91,8% cuối năm ngoái xuống 81,6% vào cuối quý III/2024.
Trong khi đó, số liệu của NHNN chỉ ra, tỷ lệ nợ xấu nội bảng cùng kỳ ở mức 4,55%, tăng hơn gấp 2 lần so với mức 2% của năm 2022. Điều này cho thấy tỷ lệ trích lập dự phòng của các ngân hàng chưa theo kịp với tốc độ tăng trưởng của nợ xấu.
Mặc dù chỉ còn chưa đầy 1 tháng nữa Thông tư 02 hết hiệu lực song đến nay NHNN vẫn chưa có “động tĩnh” gì về việc có hay không tiếp tục gia hạn thông tư này. Liệu đã đến lúc Thông tư 02 khép lại “sứ mệnh lịch sử” của mình hay tiếp tục được gia hạn thêm đang là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp, người đi vay lẫn các ngân hàng quan tâm.
Trước khi gia hạn Thông tư 02 vào giữa năm nay, Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú đã bày tỏ trăn trở rằng: “Việc gia hạn hay không còn phải xem xét xem những vấn đề nội hàm của Thông tư có phải thay đổi không hay chỉ thay đổi về mặt thời gian. Và phải làm sao hài hòa giữa hỗ trợ nền kinh tế doanh nghiệp vừa đảm bảo an toàn, đảm bảo chất lượng nợ của các ngân hàng thương mại không để nợ xấu phát sinh, dẫn đến hậu quả sau này”.
Như vậy, có thể thấy rằng, việc có hay không gia hạn Thông tư 02 phải được cân nhắc kỹ lưỡng, xem xét không chỉ ở phía người đi vay mà ở cả phía người cho vay là các ngân hàng.
Trước thời hạn 31/12/2024, nhiều lo ngại cho rằng việc Thông tư 02 hết hiệu lực sẽ khiến ngành ngân hàng phải đối mặt với rủi ro nợ xấu gia tăng. Chưa kể, việc xử lý các khoản nợ đó cũng sẽ trở nên phức tạp hơn khi nhiều doanh nghiệp chưa đủ khả năng phục hồi để đáp ứng nghĩa vụ tài chính, từ đó có thể khiến lợi nhuận của các ngân hàng suy giảm.
Chia sẻ với VietnamFinance, PGS-TS Nguyễn Hữu Huân nhận định, Thông tư 02 một mặt giúp các ngân hàng có thêm thời gian đối phó, xử lý nợ xấu, mặt khác cũng đã gỡ khó cho các doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn, có kế hoạch trả nợ phù hợp. Tuy nhiên, theo ông Huân, việc Thông tư 02 hết hiệu lực vào ngày 31/12 tới sẽ không gây ra quá nhiều cú sốc cho các ngân hàng.
“Trong 9 tháng năm 2024, tỷ lệ nợ xấu ở các ngân hàng tăng mạnh, một phần là do các ngân hàng đẩy nợ xấu vào nội bảng tương đối nhiều, tức các ngân hàng ghi nhận các khoản nợ tiềm ẩn nguy cơ trở thành nợ xấu vào bảng cân đối tài sản nhưng vẫn áp dụng chính sách cơ cấu lại thời gian trả nợ.
Khi Thông tư 02 hết hạn, các ngân hàng không còn có thể giữ nguyên nhóm nợ cho khách hàng gặp khó khăn. Các khoản nợ được cơ cấu lại sẽ bắt đầu được phân loại lại vào các nhóm nợ theo quy định của NHNN. Điều này có thể dẫn đến việc nợ xấu tăng, nhưng mức độ tăng không quá đột biến vì rõ ràng các khoản nợ tiềm ẩn đã được các ngân hàng chuẩn bị từ trước”, ông Huân lý giải.
Đồng quan điểm, trong trao đổi nhanh với VietnamFinance, giám đốc nghiên cứu phân tích của một công ty chứng khoán cho rằng, nhìn chung việc Thông tư 02 hết hiệu lực sẽ không có quá nhiều tác động tiêu cực lên các ngân hàng.
“Thông tư 02 yêu cầu các ngân hàng cơ cấu lại nợ cho khách hàng gặp khó khăn mà không ghi nhận nợ xấu ngay lập tức. Tuy nhiên, các ngân hàng vẫn phải trích lập dự phòng cho các khoản nợ này theo lộ trình, bao gồm trích lập 50% vào cuối năm 2023 và 100% vào cuối năm 2024. Điều này có nghĩa là đến ngày 31/12/2024, các ngân hàng đã có đủ nguồn tài chính để xử lý rủi ro và sẽ không bị ảnh hưởng nhiều khi kịch bản ‘tỷ lệ nợ xấu tăng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu tiếp tục giảm’ sau khi Thông tư 02 hết hiệu lực”, ông nói.
Dẫn chứng cụ thể, ông cho biết, những ngân hàng như BIDV, Vietcombank, VietinBank, Techcombank, ACB,… sẽ ít chịu ảnh hưởng nhờ sở hữu bộ đệm dự phòng vững chắc và sức khỏe tài chính tốt.
Đơn cử như Vietcombank, tính đến hết tháng 9/2024, dư nợ tái cơ cấu theo Thông tư 02 chỉ còn chiếm khoảng 0,01% tổng dư nợ. Hay như Techcombank, dư nợ tái cơ cấu theo Thông tư 02 cũng đã giảm về còn hơn 400 tỷ đồng, tương đương 0,1% tổng dư nợ. Do đó, việc Thông tư 02 hết hạn vào cuối năm 2024 sẽ không có tác động đến chất lượng tài sản cũng như lợi nhuận của các ngân hàng này.
Tuy nhiên, ông cũng khuyến nghị rằng, trong bối cảnh Thông tư 02 sắp hết hiệu lực, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 hạn chế quyền thu giữ tài sản bảo đảm nợ xấu của các ngân hàng cùng với việc dư nợ tín dụng bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3, các ngân hàng vẫn nên tập trung vào tăng cường trích lập dự phòng cũng như đẩy mạnh thu hồi nợ và xử lý tài sản đảm bảo.
Trong khi Thông tư 02 vẫn đang còn hiệu lực, vào đầu tháng 10/2024, NHNN đã công bố và lấy ý kiến Dự thảo Thông tư nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn do cơn bão số 3. Theo ước tính của NHNN, tổng dư nợ chịu ảnh hưởng từ bão số 3 khoảng 165 nghìn tỷ đồng, tương đương 1,16% tín dụng hệ thống tính đến giữa tháng 9/2024.
Những điểm đáng chú ý trong Dự thảo trên có thể kể đến như: Xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ được thực hiện từ ngày thông tư có hiệu lực đến hết 31/12/2025 và không giới hạn về số lần cơ cấu lại thời hạn trả nợ; Thời điểm trả nợ cuối cùng của số dư nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ (kể cả trường hợp gia hạn nợ) không vượt quá ngày 31/12/2026.
Tags:
(VNF) - Nhân viên một số nhà băng năm 2025 mang về gần 3 tỷ đồng lợi nhuận trong khi mặt bằng chung quanh mốc 1-2 tỷ đồng. Tuy vậy, hiệu suất lao động cao có thể không đi kèm thu nhập khủng.
(VNF) - Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam nhận định nhiều quy định hiện hành đã không còn bắt kịp hơi thở của thị trường, gây khó khăn trực tiếp cho quá trình vận hành và tuân thủ cuả các doanh nghiệp.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, việc gia hạn quy định về tỷ lệ khấu trừ tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo Thông tư 26 là giải pháp tốt nhất trong ngắn hạn để giảm áp lực lên thanh khoản.
(VNF) - Trong số 8 ngân hàng đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026, MB đang tạm giữ ngôi đầu bảng với lợi nhuận trước thuế đạt 9.500 tỷ đồng. Theo sau là Techcombank với 8.900 tỷ đồng và VPBank với 7.920 tỷ đồng.
(VNF) - Ban lãnh đạo PGBank cho biết nếu mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro cao, như bất động sản, thì có thể thu được lợi nhuận lớn hơn để hoàn thành chỉ tiêu năm 2025. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn dài hạn, ngân hàng đã từ chối cơ hội này.
(VNF) - Ngân hàng Sacombank dự kiến sẽ tiến hành bầu bổ sung một thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2022 - 2026 với ứng cử viên là ông Nguyễn Đức Thụy, hiện đang giữ chức Tổng giám đốc Sacombank.
(VNF) - JPMorgan Chase công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vượt kỳ vọng nhờ tăng trưởng mạnh ở mảng giao dịch trái phiếu và ngân hàng đầu tư. Tuy nhiên, CEO Jamie Dimon vẫn cảnh báo về những rủi ro kinh tế và địa chính trị ngày càng phức tạp.
(VNF) - Sau giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, FE CREDIT đang từng bước quay lại quỹ đạo tăng trưởng với nền tảng tài chính cải thiện, chiến lược kinh doanh khác biệt, năng lực quản trị và kiểm soát rủi ro vững chắc. Năm 2026 mở ra chu kỳ tăng trưởng mới dựa trên công nghệ, định hướng tài chính toàn diện và cộng hưởng sức mạnh từ hệ sinh thái tài chính VPBank.
Nhiều ngân hàng đã phát thông báo tới khách hàng về việc dừng tính năng tự động chia nhỏ lệnh chuyển khoản liên ngân hàng trên 500 triệu đồng/lần. Việc này là để bảo vệ chính khách hàng nhưng cũng mang lại không ít phiền toái.
(VNF) - Trong quý I/2026, Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 257,7 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Báo cáo tài chính hé lộ thù lao lãnh đạo các ngân hàng Việt Nam năm 2025. Đáng chú ý, CEO một ngân hàng tư nhân được trả lương đến 2,3 tỷ đồng/tháng, gấp 10 lần thu nhập tại nhóm Big 4.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank, HoSE: STB) vừa thông qua một số tài liệu bổ sung trình ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, trong đó nội dung đáng chú ý là việc bãi bỏ tờ trình số 25/2026/TT-HĐQT ngày 18/3/2026 về việc xin gia hạn Đề án tái cơ cấu sau sáp nhập.
(VNF) - Citigroup đạt kết quả vượt trội cả về doanh thu và lợi nhuận trong quý I/2026, đánh dấu một trong những giai đoạn kinh doanh ấn tượng nhất trong thập kỷ qua.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chính thức ra mắt SeAPayment: nền tảng quản lý thanh toán toàn diện dành cho cá nhân và hộ kinh doanh.
(VNF) - Việc Agribank chủ động giảm lãi suất cho vay, đồng thời vẫn duy trì các chương trình tín dụng ưu đãi, không chỉ là thực hiện chủ trương của Ngân hàng Nhà nước mà còn khẳng định vai trò tiên phong, luôn nỗ lực hỗ trợ khách hàng của Agribank, tích cực góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hút ròng gần 72.500 tỷ đồng trong tuần qua khiến lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt nhanh chóng, lãi suất qua đêm giảm xuống dưới 4%/năm.
(VNF) - Nhiều ngân hàng báo lợi nhuận tăng mạnh trong quý I. Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng có sự phân hóa rõ nét trong bối cảnh chi phí vốn và rủi ro tín dụng còn hiện hữu.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước ra thông điệp cứng rắn sẽ giám sát chặt tăng trưởng tín dụng. Lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt trong tuần qua.
(VNF) - Đó là chia sẻ của chủ tịch HĐQT MB Lưu Trung Thái về chiến lược của ngân hàng này trong những năm tới trước áp lực cạnh tranh gia tăng của các hệ sinh thái tài chính trên thị trường.
(VNF) - Agribank khẳng định vai trò là định chế tài chính trụ cột, với quy mô hoạt động và việc định hướng, phân bổ hiệu quả dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn và khu vực sản xuất kinh doanh.
(VNF) - Lãnh đạo MB khẳng định, mặc dù tăng trưởng tín dụng đã vượt huy động vốn nhưng MB có đủ nguồn để đảm bảo cân đối việc này và đây sẽ là cơ hội rất lớn cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.
(VNF) - Nếu hoàn tất các phương án tăng vốn vẫn đang tồn đọng, đồng thời thực hiện thêm phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu với quy mô 13.200 tỷ đồng, BIDV có thể "chạm" tới mốc vốn điều lệ hơn 100.000 tỷ đồng.
(VNF) - Cổ đông nhiều ngân hàng lại có một năm bội thu cổ tức bằng tiền mặt. Có 6 ngân hàng đã công bố kế hoạch phân phối lợi nhuận với tổng số tiền mặt tới 30.800 tỷ đồng, có nhà băng chia cổ tức với tỷ lệ 30%.
(VNF) - Agribank đã và đang chủ động triển khai hệ sinh thái giải pháp toàn diện, hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế dễ dàng, quản lý hiệu quả và sẵn sàng chuyển đổi thành doanh nghiệp.
(VNF) - Một số ngân hàng điều chỉnh cách xử lý các giao dịch chuyển khoản tiền từ 500 triệu đồng trở lên, khiến thời gian nhận tiền có thể kéo dài từ vài tiếng đến trên 24 giờ làm việc.
(VNF) - Nhân viên một số nhà băng năm 2025 mang về gần 3 tỷ đồng lợi nhuận trong khi mặt bằng chung quanh mốc 1-2 tỷ đồng. Tuy vậy, hiệu suất lao động cao có thể không đi kèm thu nhập khủng.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
