Dù Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội về việc cấm kinh doanh, sử dụng thuốc lá thế hệ mới (thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng) đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, nhưng các chế tài xử phạt cụ thể cho từng nhóm đối tượng, hành vi, loại hình vi phạm vẫn chưa được ban hành. Bộ Y tế hiện vẫn đang lấy ý kiến các cơ quan liên quan để bổ sung vào dự thảo nghị định.
Sự chậm trễ này không chỉ gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong quản lý, kiểm soát và xử lý vi phạm mà còn tạo kẽ hở cho hoạt động buôn bán, sử dụng thuốc lá thế hệ mới tiếp diễn. Đặc biệt, trên không gian mạng, tình trạng kinh doanh công khai, mua bán trong các hội nhóm trực tuyến ngày càng phổ biến, gây bức xúc trong dư luận.
Thuốc lá điện tử hoạt động bằng pin, làm nóng dung dịch chứa nicotine, propylene glycol, glycerin và hương liệu, tạo ra hơi nước để người dùng hít vào. Loại sản phẩm này thường được quảng bá là ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống, nhưng theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuốc lá điện tử vẫn gây tổn thương phổi, bệnh tim mạch và làm tăng nguy cơ ung thư. Đáng lo ngại hơn, thuốc lá điện tử dễ bị trộn thêm các chất kích thích hoặc ma túy tổng hợp, trong khi giá rẻ, thiết kế bắt mắt và sự lan truyền trên mạng xã hội khiến giới trẻ dễ tiếp cận.
Thuốc lá nung nóng lại có nguyên liệu chính là sợi thuốc lá, được đóng sẵn trong điếu và sử dụng qua thiết bị nung nóng chuyên dụng để tạo hơi. Sản phẩm này ít có khả năng bị bổ sung thêm chất cấm từ bên ngoài, song vẫn chứa nicotine và các chất gây nghiện tương tự thuốc lá truyền thống. Dù được giới thiệu là ít độc hại hơn, nhưng thực tế, thuốc lá nung nóng vẫn tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe cộng đồng.
Sự đa dạng về kiểu dáng, thành phần, cơ chế hoạt động của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới khiến cơ quan chức năng khó xác định vi phạm, từ đó dẫn đến tình trạng buôn bán, sử dụng tràn lan qua kênh phi chính thống, làm giảm hiệu quả của chính sách giảm tỷ lệ người hút thuốc.
Theo lực lượng hải quan, các vụ việc liên quan đến buôn lậu thuốc lá điện tử có chiều hướng gia tăng, với hơn 30.000 vụ vi phạm được phát hiện. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chậm ban hành chế tài xử phạt và thiếu văn bản hướng dẫn cụ thể. Điều này khiến lực lượng quản lý thị trường, hải quan và công an gặp nhiều khó khăn trong việc nhận diện, xử lý vi phạm.
Trong thực tế, ngay cả khi phát hiện người sử dụng thuốc lá mới ở nơi công cộng hoặc các đầu mối buôn bán trực tuyến, lực lượng chức năng cũng chưa có cơ sở pháp lý rõ ràng để xử phạt. Bên cạnh đó, sự thiếu phân định cụ thể giữa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong các quy định hiện hành càng khiến việc thực thi trở nên lúng túng.
Trong báo cáo thẩm định số 68/BCTĐ-BTP (ngày 4/3/2025), Bộ Tư pháp nhấn mạnh: hai loại sản phẩm này khác nhau về cấu tạo, cơ chế hoạt động, thành phần, tác hại và đối tượng sử dụng. Do đó, cần bổ sung định nghĩa cụ thể của cả thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá 2012 và Nghị định 67/2013/NĐ-CP, nhằm đảm bảo sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật.
Theo quy trình soạn thảo văn bản pháp luật, dự thảo nghị định xử phạt sắp tới cần tiến hành đánh giá tác động chính sách toàn diện. Trong đó, phải làm rõ ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp tới nhiều nhóm liên quan: doanh nghiệp sản xuất, người tiêu dùng, ngành logistics, y tế, du lịch, môi trường đầu tư và người lao động. Việc phân tích này sẽ giúp đảm bảo nghị định được ban hành trên cơ sở cân nhắc hài hòa lợi ích và mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Các chuyên gia cũng cảnh báo, với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, thuốc lá điện tử sẽ tiếp tục là mặt hàng bị lợi dụng để buôn bán, tích trữ, nếu không có khung quản lý phù hợp. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải sớm hoàn thiện quy định pháp lý, phân định rõ đối tượng áp dụng, cơ chế xử phạt và trách nhiệm của từng lực lượng thực thi.
Việc Nghị quyết 173/2024/QH15 đã có hiệu lực nhưng chế tài xử phạt còn bỏ ngỏ đang khiến công tác quản lý trở nên nửa vời. Đây là lỗ hổng để các hành vi kinh doanh, sử dụng thuốc lá thế hệ mới tiếp tục diễn ra công khai, thậm chí có xu hướng gia tăng.
Để khép lại kẽ hở này, giới chuyên gia cho rằng Nhà nước cần nhanh chóng ban hành nghị định hướng dẫn, trong đó quy định rõ ràng về đối tượng áp dụng, mức xử phạt và thẩm quyền xử lý. Đồng thời, cần bổ sung quy định phân biệt thuốc lá điện tử với thuốc lá nung nóng, nhằm tránh chồng chéo và tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho cơ quan chức năng.
Chỉ khi khung pháp lý được hoàn thiện, công tác phòng chống thuốc lá thế hệ mới mới có thể đạt hiệu quả, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn nguy cơ gia tăng tình trạng nghiện nicotine trong giới trẻ.
Tags:
(VNF) - Cục Thuế cho biết dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế mới nhất vẫn giữ nguyên trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong việc cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế cho cơ quan thuế, đồng thời phối hợp xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường nhằm phục vụ công tác quản lý thuế và phòng chống gian lận.
(VNF) - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết năm 2025 chứng kiến tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có, với hàng loạt đạo luật, nghị quyết được ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
(VNF) - Thủ tướng gợi ý cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
(VNF) - Tập đoàn Gulf mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài của Việt Nam trong tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, thông qua đầu tư dài hạn vào điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Thái Lan (SEC) Wisit Wisitsora-at đánh giá Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư tại Đông Nam Á với nhiều tiềm năng phát triển và triển vọng tăng trưởng tích cực.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM được đánh giá là thách thức lớn trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, chi phí đầu vào gia tăng và sức ép cạnh tranh mạnh. Tuy nhiên, với vai trò đầu tàu kinh tế cùng hàng loạt động lực mới từ đầu tư công, cải cách thể chế, hạ tầng liên vùng và các ngành công nghệ cao, nhiều chuyên gia cho rằng đây không chỉ là mục tiêu mang tính kỳ vọng mà còn là bước đi cần thiết để thành phố bứt phá, dẫn dắt tăng trưởng của cả nền kinh tế.
(VNF) - Cục Thuế cho biết dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế mới nhất vẫn giữ nguyên trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong việc cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế cho cơ quan thuế, đồng thời phối hợp xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường nhằm phục vụ công tác quản lý thuế và phòng chống gian lận.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.
