Giá thuốc lá rẻ: Lợi bất cập hại cho kinh tế và sức khỏe
Tiểu Vy -
15/08/2025 15:01 (GMT+7)
(VNF) - Việt Nam hiện là một trong những quốc gia có giá thuốc lá rẻ nhất trên thế giới. Theo báo cáo của WHO, giá một bao thuốc nhãn hiệu phổ biến nhất ở Việt Nam là 0,9 USD (năm 2020). Mức giá thuốc lá ở Việt Nam đứng thứ 15, gần thấp nhất, trong số 19 nước trong khu vực Tây Thái Bình Dương.
Giá thuốc lá rẻ gánh nặng cho kinh tế và sức khỏe
Việt Nam hiện nằm trong nhóm những quốc gia có giá thuốc lá thấp nhất thế giới. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2020, giá một bao thuốc lá nhãn hiệu phổ biến nhất ở Việt Nam chỉ khoảng 0,9 USD. Trong khu vực Tây Thái Bình Dương, mức giá này đứng thứ 15/19 quốc gia, gần sát nhóm rẻ nhất.
Giá thuốc lá rẻ kéo theo mức tiêu thụ cao và tỷ lệ hút thuốc vẫn ở mức đáng báo động. Theo bà Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 103.000 ca tử vong do hút thuốc chủ động và do tiếp xúc với khói thuốc thụ động. Đây là con số gây thiệt hại nghiêm trọng cả về nhân lực và kinh tế.
Tăng thuế thuốc lá sẽ góp phần quan trọng vào việc giảm tỷ lệ sử dụng. Ảnh: TL
Nghiên cứu của Hội Kinh tế Y tế công bố năm 2022 cho thấy, tổng chi phí hàng năm liên quan đến bệnh tật, mất sức lao động và tử vong sớm do thuốc lá ở Việt Nam lên tới 108 nghìn tỷ đồng (tương đương 4,5 tỷ USD), chiếm khoảng 1,14% GDP. Cụ thể, chi phí y tế trực tiếp cho điều trị bệnh liên quan đến thuốc lá chiếm 16,4 nghìn tỷ đồng (683 triệu USD), chi phí gián tiếp do bệnh tật chiếm 5,9 nghìn tỷ đồng (245 triệu USD), và thiệt hại do tử vong sớm chiếm tới 85,8 nghìn tỷ đồng (3,5 tỷ USD). Điều đáng nói, khoản thiệt hại này cao gấp 5 lần so với số thu ngân sách từ thuế thuốc lá một khoảng chênh lệch lớn phản ánh rõ sự bất lợi của giá thuốc lá rẻ đối với nền kinh tế.
Bà Phan Thị Hải nhấn mạnh: “Đây là những chi phí hoàn toàn có thể phòng tránh, nhưng lại đang gây tổn hại nghiêm trọng tới kinh tế hiện tại và tương lai của Việt Nam”.
Tăng thuế thuốc lá: Công cụ mạnh để giảm tiêu dùng
Kinh nghiệm toàn cầu đã chứng minh, tăng thuế và giá bán là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá. Khi giá tăng, một bộ phận người hút sẽ bỏ thuốc hoặc giảm số lượng điếu hút, đồng thời hạn chế đáng kể việc khởi đầu hút thuốc, nhất là ở giới trẻ.
Tuy nhiên, vẫn tồn tại quan điểm cho rằng tăng thuế thuốc lá có thể gây ảnh hưởng xấu tới nền kinh tế. Lập luận này đã bị bác bỏ bởi nhiều nghiên cứu quốc tế. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới năm 2017 chỉ ra rằng, giảm tiêu dùng thuốc lá không làm giảm tổng số việc làm của nền kinh tế, bởi khoản chi không dùng mua thuốc lá sẽ được chuyển sang hàng hóa, dịch vụ khác, từ đó kích thích các ngành sản xuất và tạo thêm việc làm mới.
Thực tế tại Việt Nam cũng cho thấy tiềm năng tích cực. Một nghiên cứu gần đây ước tính, nếu tăng thuế thuốc lá thêm 60% so với mức hiện tại, tổng sản lượng của các ngành ngoài thuốc lá sẽ tăng thêm 0,18% và số việc làm trong các lĩnh vực khác sẽ tăng 0,24%, tương đương hơn 120.000 việc làm mới – một con số đủ bù đắp, thậm chí vượt xa những tổn thất việc làm trong ngành sản xuất thuốc lá.
Báo cáo năm 2019 của Ngân hàng Thế giới khẳng định, phần lớn dân số – đặc biệt là người nghèo – sẽ được hưởng lợi nhiều nhất khi giá thuốc lá tăng. Chính sách này giúp giảm tỷ lệ hút thuốc, hạ gánh nặng bệnh tật, ngăn ngừa tử vong sớm, và giảm nguy cơ rơi vào cảnh nghèo cùng cực do chi phí y tế liên quan đến thuốc lá.
Việc tăng thuế thuốc lá còn mang lại nhiều tác động lan tỏa: giảm hút thuốc thụ động, nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng cuộc sống của cả người hút và người xung quanh, đồng thời giúp Chính phủ có thêm nguồn thu để đầu tư vào y tế, giáo dục, các chương trình phúc lợi xã hội và phát triển kinh tế.
Với những lợi ích rõ rệt về sức khỏe cộng đồng và nguồn lực tài chính, cải cách hệ thống thuế thuốc lá được xem là một kịch bản “cùng thắng”: vừa bảo vệ sức khỏe người dân, vừa tăng ngân sách để phục vụ các mục tiêu ưu tiên của quốc gia.
(VNF) - TP. HCM vừa có báo cáo kết quả nguồn thu từ ngành tài nguyên và môi trường 3 tháng đầu 2026. Theo đó, thu từ tiền sử dụng đất đạt 8.800 tỷ đồng, tăng 2,1 lần so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Tòa án nhân dân TP. Hà Nội xét xử vắng mặt Nguyễn Hải Thanh trong vụ án Công ty Hoàng Dân do bị cáo đã xuất cảnh và đang bị truy nã. Ông Thanh bị cáo buộc nhiều lần nhận tiền để “dọn đường” trúng thầu trái quy định, đồng thời lập giấy vay nợ nhằm che giấu hành vi đưa – nhận hối lộ.
(VNF) - Giám đốc Công ty Hoàng Dân xin bán 175 lượng vàng bị tạm giữ và 1.000m² đất đang hạn chế giao dịch để khắc phục hậu quả vụ án gây thiệt hại 351 tỷ đồng, trong đó có hành vi hối lộ hơn 40 tỷ đồng cho các cựu quan chức Bộ Nông nghiệp.
(VNF) - Cựu Thứ trưởng Hoàng Văn Thắng thừa nhận đã nhận 200.000 USD từ doanh nghiệp trước khi tác động cấp dưới tạo điều kiện cho Công ty Hoàng Dân tham gia đấu thầu. Ngoài khoản tiền này, bị cáo cho biết còn nhiều lần nhận tiền “cảm ơn” từ doanh nghiệp trong các dịp khác nhau.
(VNF) - Thủ tướng nhấn mạnh trong quá trình triển khai sân bay Long Thành, ai sai, ai vi phạm pháp luật thì phải xử lý, thu hồi tài sản cho nhà nước, còn những người làm đúng, vô tư, trong sáng cần được khẳng định.
(VNF) - Giám đốc Công ty Hoàng Dân xách túi tiền 10 tỷ đồng đến nhà quyền Cục trưởng Trần Tố Nghị của Bộ Nông nghiệp, đặt sau cánh cửa phòng khách và nói 'em biếu anh quà của dự án Bản Mồng'.
(VNF) - Các kỳ nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5 năm 2026 diễn ra liền kề khiến doanh nghiệp phải cân đối giữa duy trì sản xuất và đảm bảo phúc lợi. Nhiều đơn vị đã chủ động điều chỉnh lịch làm việc, kéo dài thời gian nghỉ để giữ ổn định hoạt động và người lao động.
(VNF) - TS Nguyễn Quốc Việt, Trường Đại học Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội khẳng định, muốn đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, nền kinh tế Việt Nam không thể tiếp tục vận hành chính sách tài khóa và tiền tệ theo tư duy cũ vốn thiên về ổn định và hỗ trợ phục hồi.
(VNF) - Thủ tướng chỉ đạo tỉnh Thanh Hóa xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược theo hướng triển khai nhanh trong trường hợp khẩn cấp, nghiên cứu ai làm tốt thì giao triển khai dự án.
(VNF) - Liên tiếp các vụ án doanh nghiệp được khởi tố gần đây, từ Chủ tịch Tập đoàn Rạng Đông trốn thuế, Chủ tịch HĐQT HVA liên quan sàn tiền mã hóa, đến hàng loạt giám đốc bị bắt và nữ CEO lĩnh 27 năm tù vì làm giả hồ sơ, cho thấy sai phạm nghiêm trọng với thủ đoạn tinh vi và số tiền lớn.
(VNF) - Luật Đấu giá tài sản quy định rõ điều kiện tham gia cũng như các trường hợp bị loại trừ nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong quá trình đấu giá.
74 bị can vừa bị khởi tố trong vụ án làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường. Cơ quan điều tra xác định gần 160 trạm đã bị can thiệp phần mềm để che giấu chỉ số xả thải thực tế.
(VNF) - Chính phủ quyết định tạm ứng 8.000 tỷ đồng từ nguồn tăng thu ngân sách để bổ sung cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu, nhằm hạn chế các cú sốc tăng giá trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh.
(VNF) - Trong quý I/2026, số lượng doanh nghiệp công nghệ số tăng mạnh thêm 1.394 doanh nghiệp; xuất khẩu sản phẩm công nghệ số ước đạt trên 45 tỷ USD, tăng 32,2% so với cùng kỳ.
(VNF) - Anh hùng Lao động Ninh Thị Ty đề xuất Nhà nước có chính sách khuyến khích các nhà khoa học và doanh nghiệp nghiên cứu, lai tạo các giống cây trồng mới có giá trị và năng suất cao.
(VNF) - TS. Cấn Văn Lực cho rằng, diễn biến xung đột địa chính trị có thể khiến giá dầu tăng từ 15–40%, qua đó đẩy lạm phát đi lên và kéo giảm tăng trưởng toàn cầu, đặt kinh tế Việt Nam trước sức ép lớn về tỷ giá, lãi suất và ổn định vĩ mô trong năm 2026.
(VNF) - Ông Vũ Đại Thắng được HĐND TP. Hà Nội bầu giữ chức Chủ tịch UBND thành phố nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp tục đảm nhiệm vị trí người đứng đầu chính quyền Thủ đô.
(VNF) - Trong quá trình hoàn thiện quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, nhiều đề xuất quan trọng đã được điều chỉnh theo hướng cân bằng giữa phát triển và bảo tồn giá trị đô thị. Đáng chú ý, phương án không di dời toàn bộ các trường đại học hàng đầu ra khỏi nội đô đang nhận được sự đồng thuận, cùng với đó là những tranh luận về vị trí xây dựng sân bay thứ hai của vùng Thủ đô.
Chỉ thị của Ban Bí thư xác định mục tiêu đến năm 2030, đầu tư, xây dựng và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm.
(VNF) - Ông Marc Mezvinsky, Giám đốc thành viên công ty TPG, cho biết đã theo dõi sự phát triển tích cực tại Việt Nam thời gian qua, mong muốn tìm kiếm cơ hội hợp tác và đầu tư tại Việt Nam. TPG là một trong những quỹ đầu tư tư nhân hàng đầu thế giới với tổng tài sản quản lý trên 300 tỷ USD, có trụ sở tại Mỹ.
(VNF) - TP. HCM vừa có báo cáo kết quả nguồn thu từ ngành tài nguyên và môi trường 3 tháng đầu 2026. Theo đó, thu từ tiền sử dụng đất đạt 8.800 tỷ đồng, tăng 2,1 lần so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội vừa có quyết định giao 9.861m2 đất (đợt 1) tại phường Định Công cho Công ty Cổ phần Tập đoàn Bắc Hà để thực hiện đầu tư xây dựng khu nhà ở xã hội Tây Nam Kim Giang tại ô đất có ký hiệu CT7.