TP.HCM tham vọng thành trung tâm logistics lớn của khu vực

Logistics: Ngành tăng trưởng mạnh nhất TP.HCM

Theo số liệu từ Cục Thống kê TP.HCM, hoạt động logistics góp đến 25,4% vào mức tăng GRDP. Năm 2024, TP. HCM dẫn đầu cả nước với GRDP đạt 1,17 triệu tỷ đồng, tăng 7,17%, tương đương 1,78 triệu tỷ đồng theo giá hiện hành.

Trong đó, tổng doanh thu vận tải, kho bãi và dịch vụ hỗ trợ vận tải ước đạt 460.849 tỷ đồng, tăng 34,5% so với năm 2023. Trong khi vận tải hành khách giảm 8,3% thì vận tải hàng hóa tăng 12,2% và dịch vụ hỗ trợ tăng 47,9%.

Riêng hoạt động kho bãi, dịch vụ hỗ trợ vận tải, bưu chính và chuyển phát đã chiếm gần 72,5% tổng doanh thu ngành, ước đạt hơn 333.900 tỷ đồng và tăng 47,9% so với năm 2023.

Chính vì thế, logistics là lĩnh vực TP. HCM xác định còn nhiều dư địa phát triển trong tương lai. Trong quy hoạch, logistics cũng được thành phố định vị đầu tư lớn trong giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo, để trở thành động lực tăng trưởng, qua đó khai thác lợi thế về hành lang giao thông, lợi thế logistics và trở thành trung tâm logistics lớn của khu vực.

Một trong những giải pháp mà TP. HCM chú trọng là chuyển đổi số và ứng dụng nền tảng số.

Theo ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công Thương TP. HCM chi phí về logistics trước đây chiếm khoảng 20% GDP nhưng đang giảm và được yêu cầu kéo giảm hơn nữa nhằm giảm chi phí, giảm giá thành, qua đó tăng cạnh tranh cho các doanh nghiệp.

Tại Hội nghị quốc tế và công bố nền tảng số quản trị giá dịch vụ chuỗi cung ứng logistics vừa tổ chức ở TP. HCM, các chuyên gia cho rằng, việc ứng dụng nền tảng số sẽ đóng vai trò quan trọng trong tăng cường năng lực cạnh tranh của ngành logistics Việt Nam. Với mục tiêu giảm chi phí logistics từ 16,8% - 17% GDP xuống gần mức trung bình thế giới là 10,6%.

Theo bà Hồ Thị Thu Hòa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển logistics Việt Nam, hiện có khoảng 62% doanh nghiệp logistics thực hiện chuyển đổi số, hơn 24% doanh nghiệp dự kiến triển khai, còn lại là các doanh nghiệp chưa sẵn sàng.

Với logistics truyền thống thì công nghệ đóng vai trò hỗ trợ, nhưng với logistics hiện đại thì công nghệ đóng vai trò thay đổi cả quy trình quản trị. Do đó, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hậu cần nên ưu tiên đầu tư vào một nền tảng công nghệ chung, để cải thiện sự hợp tác giữa các khu vực bán hàng.

Với doanh nghiệp sử dụng dịch vụ hậu cần, có thể xây dựng chiến lược chuyển đổi số toàn diện theo lộ trình từng giai đoạn như cải thiện hệ thống hiện tại, đào tạo nhân lực và áp dụng công nghệ mới.

Theo bà Võ Thị Phương Lan - Tổng Giám đốc ASL Logistics, chi phí logistics luôn là một yếu tố chiến lược ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Với nền tảng số, doanh nghiệp có thể quản lý chi phí và tối ưu hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, từ lên kế hoạch vận chuyển đến theo dõi, quản lý và cải thiện hiệu quả vận hành.

Xây dựng 8 trung tâm logistics

Với chiến lược trên, TP.HCM dự kiến sẽ xây dựng 8 trung tâm logistics với tổng diện tích hơn 750 ha.

Dự án Trung tâm logistics Cát Lái (TP. Thủ Đức). Dự án này có chức năng thương mại – logistics quốc tế, nguồn hàng từ các tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Phước, TP.HCM và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 sẽ triển khai tại phường Thạnh Mỹ Lợi, quy mô dự kiến 60-100 ha, năng lực thông quan 3.100.000- 3.500.000 TEU. Giai đoạn 2 sẽ triển khai tại phường Phú Hữu, quy mô dự kiến 26 ha, năng lực thông qua 800.000 TEU.

Dự án Trung tâm logistics Linh Trung (phường Linh Trung, TP. Thủ Đức) với quy mô dự kiến 40 - 50 ha và năng lực thông quan 480.000- 520.000 TEU, định hướng sẽ trở thành trung tâm xuất nhập khẩu, kết hợp với phát triển ga cảng hàng không nối dài, phân phối hàng xuất nhập khẩu (hàng không) từ khu công nghiệp trên địa bàn các tỉnh vùng Đông Nam Bộ.

Dự án Trung tâm logistics Long Bình tại phường Long Bình (TP. Thủ Đức), gắn với quy hoạch cụm cảng trung chuyển – cảng cạn Long Bình, cảng thủy nội địa Long Bình. Dự án có quy mô dự kiến 50 ha và năng lực thông quan 750.000-800.000 TEU, định hướng chức năng là trung tâm trung chuyển hàng xuất nhập khẩu đến cụm cảng Cái Mép, từ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trong vùng Đông Nam Bộ (tỉnh Đồng Nai, Bình Dương) và Tây Nguyên.

Dự án Cảng Cạn – Trung tâm logistics Khu công nghệ cao (tại Lô PO, đường D18, Khu Công nghệ cao, phường Tăng Nhơn Phú B, TP. Thủ Đức), quy mô dự kiến 5-6 ha, năng lực thông quan 60.000 TEU/năm, định hướng chức năng ICD bổ sung phát triển các dịch vụ ga cảng hàng không nối dài, chủ yếu nguồn hàng từ khu công nghệ cao và khu vực lân cận như tỉnh Bình Dương, Đồng Nai.

Dự án Trung tâm logistics Tân Kiên (xã Tân Kiên, huyện Bình Chánh) gắn với quy hoạch cảng cạn Tân Kiên, quy mô dự kiến 60 ha, năng lực thông qua 450.000-500.000 TEU, định hướng là trung tâm phân phối hàng nội địa, tập trung phục vụ hàng lạnh, hàng nông thủy sản từ Đồng bằng sông Cửu Long.

Dự án Trung tâm logistics Hiệp Phước (huyện Nhà Bè), quy mô dự kiến 100 ha, năng lực thông quan 1.430.000-1.600.000 TEU, định hướng là trung tâm phân phối hàng thương mại điện tử, hàng nội địa, nguồn hàng từ các khu công nghiệp trên địa bàn Thành phố và các khu vực ở Đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam bộ.

Dự án Trung tâm logistics Củ Chi (xã Bình Mỹ, huyện Củ Chi) gắn với quy hoạch cảng cạn Củ Chi, cảng thủy nội địa Củ Chi. Dự án có quy mô dự kiến 10-15 ha, năng lực thông quan 282.150-319.770 TEU, định hướng là trung tâm chuyển hàng đến cảng thành phố và Cái Mép, nguồn hàng từ khu vực các khu công nghiệp phía Bắc TP. HCM và một số khu vực lân cận như Bình Dương, Bình Phước.

Sau năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 TP.HCM sẽ tiếp tục triển khai 2 dự án trung tâm logistics gồm: Dự án Tân Hiệp (xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn), gắn với quy hoạch cảng cạn Hóc Môn, quy mô dự kiến 150 ha, năng lực thông quan 1.500.000-1.600.000 TEU, với định hướng là trung tâm chuyển hàng đến cảng TP. HCM và Cái Mép, nguồn hàng từ khu vực các khu công nghiệp phía Bắc TP. HCM và một số khu vực lận cận như tỉnh Long An, Tây Ninh.

Dự án Trung tâm logistics Bình Khánh (xã Bình Khánh, huyện Cần Giờ) gắn với Khu công trình phụ trợ phục vụ hoạt động cảng có diện tích khoảng 116 ha, năng lực thông quan 250.000-300.000 TEU, định hướng là trung tâm chuyển hàng đến Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, nguồn hàng từ khu vực các khu công nghiệp của Thành phố và một số khu vực lận cận như tỉnh Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh.

TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ trọng đóng góp của ngành dịch vụ logistics vào GRDP trên 8,5%; tốc độ tăng trưởng doanh thu dịch vụ logistics của doanh nghiệp thành phố từ 15%-20%/năm; tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics đạt trên 60%; góp phần kéo giảm tỷ lệ chi phí logistics cả nước so với GDP quốc gia khoảng 12% – 15%, xếp hạng theo chỉ số LPI trên thế giới đạt thứ hạng 45 trở lên.

Đến năm 2045, tỷ trọng đóng góp của ngành dịch vụ logistics vào GRDP trên 12%; tốc độ tăng trưởng doanh thu dịch vụ logistics của doanh nghiệp TP. HCM từ 10%-12%/năm; tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics trên 70%; góp phần kéo giảm tỷ lệ chi phí logistics cả nước so với GDP quốc gia khoảng 10% – 12%, xếp hạng theo chỉ số LPI trên thế giới đạt thứ hạng 30 trở lên.