Phân kỳ đầu tư
Năm 1898, Quốc hội Pháp thông qua một đạo luật cho Đông Dương vay 200 triệu franc nhằm thực hiện 3 đoạn đường sắt chính:
- Đoạn Hà Nội đi Vinh, qua Nam Định (dài 319km, thực hiện trong giai đoạn 1903 - 1905), được đánh giá là có thể sinh lợi ngay tức khắc.
- Đoạn Tourane (Đà Nẵng) đi Đông Hà, qua Huế (dài 169km, giai đoạn1906 -1908), mở những lối đi ra Biển Đông cho một vùng dân cư đông đúc.
- Đoạn Sài Gòn đi Nha Trang (dài 411km, giai đoạn 1904 - 1913).
Như vậy, trong vòng 10 năm (1903 - 1913), người Pháp chỉ làm 3 tuyến đường sắt Hà Nội - Vinh, Đông Hà - Đà Nẵng và cuối cùng là Nha Trang - Sài Gòn. Mãi đến năm 1912, Quốc hội Pháp mới cho Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut vay tiếp 90 triệu franc để thực hiện đoạn đường sắt Vinh - Đông Hà. Nhưng công việc vừa mới bắt đầu thì Thế chiến thứ nhất (1914 - 1918) bùng nổ nên công việc gián đoạn. Mãi sau này, Toàn quyền Maurice Long tranh thủ Quốc hội Pháp được một khoản vay 6 triệu đồng Đông dương (piastre) để tiếp tục thi công đoạn đường sắt Vinh - Đông Hà, đến năm 1927 được đưa vào hoạt động.
Như vậy, đến 1927, đường xe lửa Đông Dương đã có hai đoạn dài: đoạn Hà Nội - Đà Nẵng ở phía Bắc và đoạn Sài Gòn - Nha Trang ở phía Nam. Đoạn cuối cùng phải hoàn tất là đoạn Đà Nẵng - Nha Trang dài 532km. Phải mất 4 năm tranh cãi dai dẳng trong nghị viện Pháp, đến tháng 11.1931, đoạn đường này mới được khởi công. Đơn giản là các tỉnh miền trung từ Đà Nẵng - Nha Trang đa số là nghèo, điều kiện kinh tế người dân thấp, nhu cầu đi lại không cao.
Nói về việc lập dự án, người Pháp đã có những khảo sát, phân tích và đánh giá khá kỹ. Với tiềm lực kinh tế vốn có, người Pháp thừa sức làm 1.730km từ Hà Nội đi Sài Gòn, nhưng các nghị sĩ Pháp đã rất cẩn trọng khi quyết định đầu tư.
Kinh doanh vận tải
Về cách kinh doanh vận tải đường sắt, cách đây hơn 100 năm, người ta cũng đã phân ra nhiều loại khách khác nhau, ông Nguyễn Văn Ngọ (sinh năm 1930) kể lại “Lúc bấy giờ ba tôi cũng hãy còn nghèo nên mẹ con đi toa hạng tư. Toa xe hạng tư được làm chủ yếu bằng gỗ và chỉ cung cấp các tiện nghi cơ bản.
Tuy vậy, đến 1937 khi gia đình tôi đi từ Nha Trang ra Hà Nội (ghé qua Vinh) đã thấy có loại khoang hành khách bằng kim loại với hệ thống giảm sóc cải tiến, ghế ngồi được nâng cấp cho êm hơn, đặc biệt là từ toa khách hạng nhì trở lên”.
Toa hạng nhì rất sang, toa ăn thì như một tiệm ăn Pháp lưu động có thực đơn Âu - Á phong phú và đủ loại rượu quý. Với toa hạng nhất, hành khách được hưởng loại ghế ngồi thoải mái như salon, với chỗ để tay riêng và đệm tựa lưng lịch sự. Tàu Đà Nẵng - Hà Nội là tàu suốt, chỉ dừng ở mấy ga lớn. Khách đi tàu cũng đông, đặc biệt là ở hạng tư, nhưng không đến nỗi đông như các toa tàu Ấn Độ mà ta thường thấy trên phim ảnh, tạp chí. Toa hạng tư có hai dãy ghế ngồi dọc thành toa và một lối đi khá rộng rãi ở giữa.
Khách hạng tư tha hồ mang theo hành lý cồng kềnh, nếu xếp lên xích đông trên dãy ghế ngồi không đủ thì được phép xếp ra lối giữa, nhưng phải có trật tự và không được gây ô nhiễm môi trường trong toa. Người phụ trách toa khá nghiêm khắc, hành lý quá cồng kềnh kiên quyết bắt đem ra xếp vào toa hàng hóa.
Hơn 100 năm sau, phải đến tháng 7 năm 2020 tới đây thì đường sắt mới nghĩ đến tổ chức quầy bar trên tàu. Thế mới biết tư duy kinh doanh khách VIP của hỏa xa Đông Dương đã đi trước chúng ta cả thế kỷ.
Ngày 2/9/1936, hai tuyến đường sắt ở 2 đầu Bắc - Nam gặp nhau tại km 1221 thuộc Hào Sơn, thuộc tỉnh Phú Yên. Một buổi lễ trang trọng và hoành tráng đã được tổ chức để chào mừng sự kiện này, Toàn quyền Réne Robin tự tay đặt những mảnh đường ray cuối cùng nối liền 2 đầu Bắc - Nam của tuyến đường sắt trước sự hiện diện của vua Bảo Đại.
Việc hoàn thành tuyến đường sắt xuyên Đông Dương có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm cung cấp khả năng di chuyển giữa Hà Nội và Sài Gòn trong khoảng thời gian chỉ 40 giờ đồng hồ, trên những con tàu được trang bị các loại đầu kéo khá hiện đại so với thời bấy giờ.
Ngày 1/10/1936, một tấm bia lưu niệm đã được dựng tại vị trí km 1221. Tham gia lễ đặt bia khánh thành có vua Bảo Đại, quyền Toàn quyền A Sylvestre và Tỉnh trưởng Vân Nam - Trung Quốc Long Vân. Trên bia khắc dòng chữ tiếng Pháp: "Tại đây, tuyến đường sắt xuyên Đông Dương, được khởi công bởi Toàn quyền Paul Doumer nhằm đánh dấu sự thống nhất của Đông Dương được hoàn thành vào ngày 2/9/1936 với sự kết nối từ tuyến đường xuất phát từ biên giới Trung Quốc ở phía Bắc và tuyến đường từ Sài Gòn đi ra ở phía Nam".
Suy ngẫm
Câu chuyện người Pháp làm đường sắt Đông Dương khiến cho các nhà quản lý giao thông phải ngẫm. Đầu tiên, nếu nối tuyến đường sắt Bắc - Nam với đồng bằng sông Cửu Long, với Tây Nguyên và Lào, Campuchia, cùng với các cảng biển tạo thành hệ thống xương cá, sẽ giúp đường sắt chiếm một vị trí quan trọng đối với bức tranh vận tải Đông Dương nói chung, Việt Nam nói riêng.
Việc đường sắt èo uột như hiện nay, có một lỗi rất lớn ở tầm vĩ mô, quy hoạch đầu tư cho hạ tầng đường sắt, nhất là khi tự “chặt chân tay” bóc hết đường sắt nối với cảng biển. Đã quá muộn khi để hệ thống hạ tầng đường sắt, bao gồm cả nhà ga, bãi hàng, kho, ke, bến, bãi xuống cấp như hiện nay. Nhưng việc đầu tư đường sắt cao tốc như thế nào lại cả là một vấn đề phải thận trọng.
Đến nay, hệ số sử dụng chỗ đoạn Huế - Nha Trang vẫn rất thấp, chỉ khoảng 30%. Điều đó có nghĩa là việc nghiên cứu, khảo sát của người Pháp từ năm 1930 đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Vậy trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư còn khó khăn, Việt Nam có nên đầu tư ngay tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Sài Gòn là cả một vấn đề cần nghiêm túc đánh giá phân tích.
Không phải ngẫu nhiên mà các chuyên gia giao thông đều cho rằng nếu dùng phương án đầu tư toàn tuyến Bắc - Nam 1.559km, với tốc độ thiết kế 350km/h thì khả năng thu hồi vốn sẽ vô cùng khó khăn, vì tổng mức đầu tư 58,7 tỷ USD là quá lớn. Khá nhiều chuyên gia đều thiên về phương án đầu tư giai đoạn, tiến hành xây dựng đoạn Hà Nội - Vinh và Nha Trang - Sài Gòn trước. Với tốc độ 200km/h thì tổng vốn đầu tư giảm xuống chỉ 26 tỷ USD, được cho là khả thi hơn
Bên cạnh đó, dù đang thua lỗ nhưng đường sắt Việt Nam vẫn cứ cố bám kinh doanh vận tải hành khách (doanh thu 70%) mà không sớm chuyển sang kinh doanh vận tải hàng hóa (doanh thu 30%) là điều các nhà quản lý, hoạch định chính sách cần phải sớm điều chỉnh. Việc không bám vào hiệu quả kinh doanh vận tải đã khiến cho đường sắt ngày càng mất vị thế và thị phần (hiện chỉ 0,8%) và không còn sức cạnh tranh.
Tags:
(VNF) - Liên tiếp được vinh danh tại AGM Awards 2026, VIX50 và VIE50, DPM cho thấy những kết quả tích cực trong nâng cao chất lượng quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và duy trì hiệu quả hoạt động, qua đó tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư và thị trường.
(VNF) - Thị trường vàng trong nước lẫn thế giới đã có một tuần chao đảo khi giá vàng liên tục giảm mạnh ở cả hai chiều mua vào – bán ra.
(VNF) - Sức mua yếu khiến nhiều hãng xe trong nước như Ford, Toyota, Hyundai tiếp tục tung ra các chương trình ưu đãi, giảm giá bán mạnh tay trong tháng 6 để kích cầu doanh số.
(VNF) - Giá vàng trong nước chính thức thủng mốc 150 triệu đồng/lượng sau nhiều ngày giảm mạnh ở cả hai chiều mua vào - bán ra.
(VNF) - Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 29/2026 quy định về vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh, thiết lập cơ chế mới về chào giá, huy động nguồn điện, xác định giá điện và thanh toán trên thị trường, qua đó thúc đẩy tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả trong hoạt động của ngành điện.
(VNF) - Trước lo ngại từ phía doanh nghiệp xăng dầu về nguồn cung Ethanol nhằm đảm bảo việc triển khai bán xăng E10 lâu dài ra thị trường, đại diện Bộ Công thương khẳng định đã có kế hoạch để đảm bảo nguy cơ này.
(VNF) - Nhân chuyến thăm 3 nước ASEAN của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 27/5 đến 01/6/2026, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã ký kết các thỏa thuận hợp tác với những doanh nghiệp năng lượng hàng đầu khu vực gồm Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Thái Lan (PTT Public Company Limited - PTT) của Thái Lan và Tập đoàn PETRON (Petron Corporation - PETRON) của Philippines. Các thỏa thuận không chỉ mở rộng mạng lưới đối tác chiến lược của PV GAS trong ASEAN mà còn tạo nền tảng tăng cường kết nối chuỗi cung ứng LNG, LPG, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh thị trường khu vực đang chuyển dịch mạnh mẽ.
(VNF) - Đó là thông tin được đại diện Bộ Công thương chia sẻ về tình hình sử dụng xăng E10 trong những ngày đầu tháng 6/2026, thời điểm bắt buộc chuyển đổi sang nhiên liệu này.
(VNF) - Dự thảo sửa đổi Nghị định 24 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều nút thắt pháp lý cho ngành vàng trang sức mỹ nghệ, qua đó mở rộng dư địa cạnh tranh, thu hút đầu tư, thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng quy mô ngành.
(VNF) - Trong khuôn khổ “Ngày Tài chính Số 2026”, thương hiệu Ancarat sẽ đồng hành cùng BIDV, mang tới những trải nghiệm mua sắm các dòng sản phẩm bạc tinh xảo, nổi bật là các miếng bạc nghệ thuật mang đậm bản sắc và dấu ấn văn hóa dân tộc.
(VNF) - Đà giảm của giá vàng trong nước vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại khi giá vàng miếng lẫn vàng nhẫn đang cùng “đi lùi” về mốc 150 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Từ 15h ngày 4/6, giá bán lẻ xăng dầu trong nước được điều chỉnh giảm mạnh theo quyết định của liên Bộ Công Thương - Tài chính. Trong đó, xăng E5 RON92 giảm gần 1.500 đồng/lít, còn dầu diesel hạ gần 800 đồng/lít.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Amway Việt Nam với tổng số tiền 410 triệu đồng do có nhiều hành vi vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
(VNF) - Mua vàng ở vùng giá thấp nhưng đến thời điểm này không đồng nghĩa chắc chắn có lãi. Với vàng miếng SJC, khoảng cách giữa giá mua vào và bán ra khiến lợi nhuận trên bảng giá có thể bị bào mòn đáng kể nếu bán ra ở thời điểm này. Từ đầu năm 2026 tới nay, những người mua được ở vùng giá thấp cũng gần như không còn nhiều dư địa lợi nhuận nếu tính theo giá có thể thu về thực tế.
(VNF) - Làn sóng phát triển hạ tầng, công nghiệp và dịch chuyển dân cư đang tạo động lực mới cho thị trường bất động sản Nam Hải Phòng. Tại đây, Boutique Home Tràng Cát được nhiều nhà đầu tư quan tâm nhờ hội tụ các yếu tố thường xuất hiện ở những sản phẩm dẫn dắt tăng trưởng, gồm vị trí đón đầu hạ tầng, nguồn cung khan hiếm và công năng khai thác linh hoạt.
(VNF) - Thị trường thép cuộn cán nóng (HRC) đang ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ. Đáng chú ý, xuất khẩu HRC của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2026 tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu biến động và các biện pháp phòng vệ thương mại phát huy tác dụng.
(VNF) - Từng là điểm đến tiên phong với các bar, pub ven biển hút khách, Nha Trang hôm nay đứng trước bước ngoặt lớn: chuyển mình từ nightlife rời rạc sang “nền kinh tế đêm” bài bản. Sự xuất hiện của Festival Island (Đảo lễ hội giải trí) tại Charmora City cùng dấu ấn của Sun Group được kỳ vọng sẽ định hình lại toàn bộ trải nghiệm về đêm của phố biển.
(VNF) - Sau một phiên chững lại, giá vàng trong nước bất ngờ quay đầu giảm nhẹ ở cả hai chiều mua vào - bán ra trong phiên sáng 4/6.
(VNF) - Bộ Công Thương cho biết đang xây dựng quy trình tiếp nhận, kiểm tra và xử lý các phản ánh, sự cố liên quan đến xăng E10, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp, hãng xe tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ người sử dụng.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công thương) vừa có quyết định xử phạt Công ty TNHH Xiaomi Việt Nam số tiền 290 triệu đồng do có các hành vi vi phạm quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
(VNF) - Việt Nam SuperPort®, dự án logistics chiến lược do T&T Group hợp tác phát triển cùng YCH Group (Singapore), vừa được Hiệp hội Bảo vệ Tài sản Vận chuyển (TAPA) trao chứng nhận TAPA FSR Hạng A - cấp độ cao nhất trong hệ thống tiêu chuẩn an ninh cơ sở.
(VNF) - Trong 5 tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh, với tổng kim ngạch đạt hơn 445 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, cán cân thương mại đã chuyển từ trạng thái xuất siêu sang nhập siêu 13,8 tỷ USD, trong bối cảnh nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất tăng mạnh.
(VNF) - Được xướng tên ở hai hạng mục Top 10 danh giá của Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam 2026, Vega City tiếp tục khẳng định hướng phát triển lấy trải nghiệm, cộng đồng và các giá trị bền vững làm trọng tâm.
(VNF) - Đà giảm của giá vàng trong nước chưa dừng lại khi giá vàng miếng lẫn vàng nhẫn liên tục được các thương hiệu điều chỉnh giảm mạnh trong phiên sáng 3/6.
(VNF) - Sau nhiều năm tập trung đầu tư và tối ưu hoạt động, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi kết quả kinh doanh cải thiện mạnh cùng chu kỳ giá vonfram thuận lợi. Không chỉ ghi nhận lợi nhuận kỷ lục, doanh nghiệp còn đặt mục tiêu giảm mạnh đòn bẩy tài chính, đưa tỷ lệ Nợ ròng/EBITDA về khoảng 0,1 lần vào cuối năm 2027. Nếu đạt được kế hoạch này, MSR có thể chuyển mình từ một doanh nghiệp khai khoáng mang tính chu kỳ thành một tài sản tạo dòng tiền đáng chú ý trong hệ sinh thái Masan.
(VNF) - Liên tiếp được vinh danh tại AGM Awards 2026, VIX50 và VIE50, DPM cho thấy những kết quả tích cực trong nâng cao chất lượng quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và duy trì hiệu quả hoạt động, qua đó tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư và thị trường.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
