Từ lãi thành lỗ sau soát xét, doanh nghiệp đánh mất niềm tin của nhà đầu tư

Lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp biến động mạnh

Lợi nhuận bán niên 2025 của nhiều doanh nghiệp niêm yết có sự thay đổi đáng kể sau khi báo cáo tài chính được soát xét. Một số công ty ghi nhận lãi tăng gấp nhiều lần so với báo cáo tự lập trong khi không ít doanh nghiệp lại giảm mạnh lãi, thậm chí chuyển từ lãi sang lỗ, bị kiểm toán nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục.

Theo báo cáo soát xét bán niên 2025, Đức Long Gia Lai (DLG)‏ ghi nhận lợi nhuận sau thuế gần 69 tỷ đồng, thấp hơn 31% so với con số lãi 100 tỷ đồng trên báo cáo tự lập.

‏‏‏‏Đáng chú ý, trên báo cáo soát xét riêng với Đức Long Gia Lai, kiểm toán lưu ý đến khoản lỗ lũy kế hợp nhất 2.411 tỷ đồng, các khoản nợ ngắn hạn đã vượt quá tổng tài sản ngắn hạn 530 tỷ đồng, một số khoản nợ phải trả đã quá hạn thanh toán 87 tỷ đồng, dẫn đến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục.

CTCP Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HQC) ghi nhận lợi nhuận sau soát xét giảm 6,8% so với báo cáo tự lập, từ mức 10,1 tỷ đồng về 9,4 tỷ đồng. Nguyên nhân là do tăng chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.

Bên cạnh các doanh nghiệp giảm lãi, nhiều doanh nghiệp còn lỗ thêm hàng chục tỷ đồng sau kiểm toán.

Công ty CP Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HAGL Agrico, HNG) mới đây công bố báo cáo tài chính bán niên soát xét 2025, ghi nhận khoản lỗ tăng thêm 61 tỷ đồng so với báo cáo tự lập.

Tính đến hết tháng 6, HAGL Agrico lỗ lũy kế 9.643 tỷ đồng, nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn hơn 12.955 tỷ đồng. Kiểm toán cảnh báo các yếu tố này tạo ra “nghi ngờ đáng kể” về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp.

Tương tự, Công ty CP Đầu tư LDG (LDG) ghi nhận lỗ ròng hơn 92 tỷ đồng, tăng thêm 38 tỷ đồng so với báo cáo tự lập trước đó. Nguyên nhân chính đến từ việc giá vốn sau soát xét tăng mạnh, gấp 2,8 lần báo cáo tự lập, lên gần 57 tỷ đồng. Điều này khiến lợi nhuận gộp giảm 60%, chỉ còn xấp xỉ 24 tỷ đồng.

Một doanh nghiệp khác cũng lỗ thêm sau soát xét bán niên là Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC (mã SMC). Tại báo cáo tự lập công ty báo lỗ sau thuế 43,2 tỷ đồng, thấp hơn 37,8 tỷ đồng so với con số lỗ sau thuế 81 tỷ đồng sau soát xét. Doanh nghiệp này cho biết, nguyên nhân là do tăng dự phòng khoản phải thu tại các đơn vị thành viên hơn 18 tỷ đồng.

CTCP Dịch vụ Nông nghiệp Bình Thuận (Bitagco, mã: ABS)‏‏ có khoản lỗ sau thuế bán niên tăng thêm 23 tỷ đồng so với báo cáo tự lập, từ 271 tỷ đồng lên gần 295 tỷ đồng. Lý do của sự điều chỉnh này là việc trích lập bổ sung dự phòng cho một khoản đầu tư tài chính.‏

CTCP Đầu tư Xây dựng và Vật liệu Đồng Nai (mã: DND)‏‏ cũng ghi nhận khoản lỗ tăng từ 1,1 tỷ đồng lên hơn 11 tỷ đồng. Sự chênh lệch gần 10 tỷ đồng này phát sinh do công ty hạch toán thêm chi phí từ một khoản phạt vi phạm hành chính gần 11,2 tỷ đồng.

Cùng lỗ thêm sau soát xét còn có Công ty CP Đại Thiên Lộc (mã DTL) với số lỗ sau thuế sau kiểm toán là 68,5 tỷ đồng, tăng thêm 9,7 tỷ đồng so với con số lỗ 58,8 tỷ đồng tại báo cáo tự lập trước đó.

Một số doanh nghiệp thậm chí còn chuyển từ lãi sang lỗ sau kiểm toán.

Chẳng hạn, Công ty CP Hacisco (mã HAS) sau kiểm toán ghi nhận lỗ sau thuế hợp nhất hơn 270 tỷ đồng, trong khi báo cáo tự lập vẫn lãi 26,2 tỷ đồng. Nguyên nhân là do báo cáo kiểm toán đã có một số điều chỉnh.

Ở chiều ngược lại, Tổng CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp, DIG) báo lợi nhuận sau thuế đạt hơn 28 tỷ đồng, gấp 4 lần báo cáo tự lập.‏ Công ty cho biết mức tăng này chủ yếu nhờ giảm chi phí so với báo cáo tự lập và tăng doanh thu tài chính.

Tương tự, theo báo cáo tài chính bán niên năm 2025 đã soát xét, ‏‏CTCP Cấp thoát nước Long An‏‏ (mã: LAW), lợi nhuận sau thuế nửa đầu 2025 đạt hơn 22 tỷ đồng, gấp 1,6 lần báo cáo tài chính tự lập (14 tỷ đồng).‏ Nguyên nhân chủ yếu khiến cho lợi nhuận sau thuế của LAW tăng cao sau soát xét là do giá vốn giảm 9%, khiến lãi gộp tăng 29% đạt gần 56 tỷ đồng.‏

Một doanh nghiệp khác là Công ty CP Tư vấn Xây dựng Điện 2 (mã TV2) cũng có lợi nhuận bán niên tăng thêm là 12,8 tỷ đồng sau soát xét, tương đương tăng 63%, lên 33 tỷ đồng, chủ yếu nhờ điều chỉnh cách ghi nhận lợi nhuận từ công ty liên kết.

Công ty CP Quốc Cường Gia Lai (QCG) báo cáo doanh thu nửa đầu năm đạt hơn 242 tỷ đồng, tăng gần 272% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 10 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm ngoái lỗ hơn 16 tỷ đồng. Nhưng kiểm toán vẫn lưu ý rủi ro khi tại ngày 30/6, nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn.

Câu hỏi về tính chính xác và tin cậy của BCTC

Theo các chuyên gia, báo cáo tài chính là một trong những nguồn thông tin quan trọng để đánh giá doanh nghiệp. Báo cáo tài chính không những phục vụ mục đích quản trị nội bộ mà còn là cơ sở cho các quyết định đánh giá cổ phiếu, định giá doanh nghiệp và thu hút nhà đầu tư, nhất là với nhóm doanh nghiệp đã niêm yết trên sàn.

Một báo cáo tài chính chất lượng sẽ phản ánh sự minh bạch và hoạt động doanh nghiệp hiệu quả, từ đó nâng cao uy tín doanh nghiệp trong mắt nhà đầu tư.

Vì vậy, tuân thủ kỷ luật công bố thông tin không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là một lợi thế cạnh tranh mềm của doanh nghiệp trong mắt nhà đầu tư.

Sự chậm trễ trong công bố báo cáo tài chính hay những sai lệch xuất hiện liên tiếp đặt ra câu hỏi lớn về năng lực và ý thức tuân thủ trong hoạt động công bố thông tin của doanh nghiệp niêm yết, nhất là khi vi phạm thường xuyên lặp lại.

Ông Hoàng Anh Tuấn, Giám đốc Quan hệ Khách hàng, CTCP Chứng khoán MB (MBS) cho rằng, khi doanh nghiệp minh bạch, nhà đầu tư sẽ có góc nhìn tích cực hơn, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn chất lượng.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa nâng hạng, việc tuân thủ các quy định, nhất là trong việc minh bạch số liệu từ các báo cáo tài chính sẽ là bước đi cơ bản để giúp doanh nghiệp tăng cường thu hút dòng vốn ngoại đang đợi "chảy" vào các doanh nghiệp niêm yết uy tín và minh bạch trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Việc minh bạch thông tin không chỉ nhằm để nâng hạng chứng khoán mà còn là yếu tố quan trọng cho nền móng phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Pháp luật hiện hành, cụ thể là Thông tư số 96/2020/TT-BTC, đã quy định rõ ràng về thời hạn và trách nhiệm công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.

Gần đây, cơ quan quản lý cũng đã đưa ra các quyết định xử phạt trong việc vi phạm công bố thông tin tới các doanh nghiệp niêm yết, phần lớn liên quan đến việc chậm nộp báo cáo tài chính hay nghị quyết hội đồng quản trị.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước mới đây đã xử phạt Simco Sông Đà tổng cộng 235 triệu đồng, trong đó có vi phạm công bố thông tin sai lệch làm kết quả kinh doanh chuyển từ lãi sang lỗ. Trước đó, CTCP Hùng Vương (mã: HVG) cũng là một trường hợp bị xử phạt do chậm công bố thông tin trong nhiều kỳ liên tiếp.