Từ ốc đảo biệt lập đến 'mỏ vàng' du lịch: Kho Mường thoát cảnh 'ba không'
(VNF) - Từ một bản làng "ba không" nằm lọt thỏm và biệt lập giữa đại ngàn Pù Luông, Kho Mường đã thực hiện một cuộc lột xác ngoạn mục khi dịch chuyển từ nông nghiệp tự cung tự cấp sang kinh tế dịch vụ.
Nằm trong vùng lõi của Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, bản Kho Mường thuộc xã Pù Luông, huyện Bá Thước từng được ví như một ốc đảo bị lãng quên. Được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi sừng sững, sự biệt lập về địa lý suốt hàng trăm năm đã bảo tồn gần như nguyên vẹn bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Thái và hệ sinh thái nguyên sinh.
Tuy nhiên, dưới góc độ kinh tế học phát triển, chính sự biệt lập này từng là nguyên nhân cốt lõi của cái nghèo đeo bám dai dẳng nơi đây. Giao thương cách trở khiến nông sản làm ra không bán được hoặc bị ép giá, người dân quẩn quanh với cây lúa, củ sắn trên những thửa ruộng bậc thang manh mún và cái nghèo không phải do thiếu tư liệu sản xuất mà do thiếu sự kết nối với thị trường.

Bước ngoặt chỉ thực sự đến khi tỉnh Thanh Hóa thay đổi cách tiếp cận trong chính sách giảm nghèo đối với khu vực miền núi phía Tây, thay vì tiếp tục các chương trình hỗ trợ mang tính cầm hơi, chính quyền đã nhìn nhận Kho Mường dưới con mắt của một nhà đầu tư chiến lược khi nhận thấy nơi đây sở hữu những tài sản vô giá mà thị trường du lịch hiện đại đang khao khát là sự nguyên sơ và bản sắc văn hóa.
Quyết định số 4591-QĐ/UBND ngày 27/10/2020 của UBND tỉnh Thanh Hóa về việc phê duyệt dự án Xây dựng mô hình điểm du lịch cộng đồng bản Kho Mường chính là giấy phép thông hành mở ra kỷ nguyên mới cho vùng đất này, đây không chỉ là một văn bản hành chính mà là một cam kết đầu tư công mạnh mẽ xác định rõ lộ trình biến tài nguyên du lịch thành sinh kế thoát nghèo.
Đánh thức "tài sản ngủ quên" bằng đòn bẩy hạ tầng và cơ chế
Trong tư duy kinh tế thị trường, tài sản chỉ có giá trị khi tạo ra dòng tiền và tại Kho Mường, chính sách của tỉnh đã giúp người dân thực hiện quá trình vốn hóa những gì họ đang có. Đầu tiên là tài nguyên cảnh quan với Hang Dơi hay còn gọi là hang Kho Mường, một hang động đá vôi được hình thành từ hàng trăm triệu năm trước từng chỉ là nơi trú ngụ của loài dơi và là nỗi sợ mơ hồ của người dân bản địa nay đã trở thành điểm nhấn thu hút khách quốc tế.
Cùng với đó, hệ thống ruộng bậc thang, suối đá và những cánh rừng nguyên sinh được quy hoạch bảo tồn để trở thành không gian trải nghiệm đắt giá. Tiếp đến là tài nguyên văn hóa, những nếp nhà sàn truyền thống của người Thái thay vì bị phá bỏ để xây nhà bê tông đã được chính quyền khuyến khích giữ gìn và cải tạo thành các Homestay đạt chuẩn, đồng thời ẩm thực địa phương với cơm lam, nộm hoa chuối, vịt Cổ Lũng cũng được nâng tầm thành sản phẩm du lịch thương mại.
Ông Hà Đình Nếch, người từng có hàng chục năm làm trưởng bản đã chiêm nghiệm sâu sắc về sự thay đổi này khi dân bản sống nương tựa nhau bao đời nay, giữ rừng, giữ nếp nhà nhưng phải đến khi có chủ trương phát triển du lịch thì người dân mới hiểu rằng chính những thứ bình dị ấy lại là cục nam châm hút khách quốc tế và mang lại thu nhập đột phá.
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Kho Mường thoát nghèo bằng du lịch, ngân sách nhà nước đã được rót vào đúng những điểm huyệt quan trọng của hạ tầng. Hệ thống giao thông kết nối từ trung tâm xã Pù Luông vào bản với con dốc dựng đứng năm xưa đã được bê tông hóa đảm bảo an toàn nhưng vẫn giữ được nét hoang sơ của cung đường đèo, song song với đó là các hạng mục như bãi đỗ xe, điểm check-in, đường điện chiếu sáng, hệ thống nước sạch và xử lý rác thải được đầu tư đồng bộ.
Đáng chú ý là việc điều chỉnh địa giới hành chính đưa bản Kho Mường về trực thuộc xã Pù Luông thay vì xã Thành Sơn trước đây đã tạo ra một sự thống nhất trong quản lý vùng lõi du lịch.
Chính quyền xã Pù Luông đóng vai trò như một nhà quản trị dự án, trực tiếp sát sao trong việc hướng dẫn bà con làm du lịch. Ông Hà Văn Thào, Trưởng bản Kho Mường chia sẻ về sự đồng hành này khi cán bộ xã không chỉ xuống họp mà xuống cùng làm, họ hướng dẫn dân cách làm nhà vệ sinh tự hoại, cách bài trí phòng ốc cho khách nước ngoài và thậm chí kết nối các lớp dạy tiếng Anh giao tiếp, nhờ đó người dân từ chỗ e ngại đã mạnh dạn vay vốn ngân hàng chính sách để đầu tư.
Chuyển dịch cơ cấu dòng tiền và tầm nhìn kinh tế xanh
Hiệu quả lớn nhất của chính sách giảm nghèo tại Kho Mường không nằm ở con số tiền hỗ trợ, mà nằm ở sự chuyển dịch cơ cấu lao động và thu nhập, khi một cuộc cách mạng về tư duy kinh doanh đã diễn ra âm thầm nhưng quyết liệt trong từng nếp nhà.
Bản hiện có 64 hộ với 336 nhân khẩu, nếu như trước đây 100% là thuần nông thì nay một bộ phận lớn đã chuyển sang làm dịch vụ. Các hộ gia đình đầu tư homestay đang vận hành mô hình kinh doanh lưu trú với doanh thu từ 150 triệu đến 200 triệu đồng mỗi năm.

Đặc biệt trong năm 2024, bản đón hàng nghìn lượt khách với phần lớn là khách quốc tế có mức chi tiêu cao, giúp thu nhập bình quân của lao động tham gia trực tiếp vào chuỗi du lịch ước đạt từ 10 đến 15 triệu đồng mỗi người một tháng. Đây là con số ấn tượng đối với một bản vùng cao, thậm chí cao hơn thu nhập trung bình của công nhân tại các khu công nghiệp đồng bằng.
Không chỉ các chủ homestay mới hưởng lợi, hiệu ứng lan tỏa của du lịch cộng đồng đã kéo theo sự phát triển của các ngành nghề phụ trợ tạo nên một chuỗi cung ứng tại chỗ. Nhu cầu thực phẩm sạch cho du khách đã thúc đẩy các hộ dân còn lại phát triển chăn nuôi vịt Cổ Lũng, lợn bản địa và trồng rau hữu cơ để cung ứng tại chỗ với giá cao, xóa bỏ tình trạng bị thương lái ép giá.
Bên cạnh đó, đội ngũ xe ôm bản địa, hướng dẫn viên dẫn tour khám phá hang Dơi hay các đội văn nghệ phục dựng làn điệu dân ca Thái cũng có nguồn thu ổn định, giúp thanh niên địa phương ly nông bất ly hương. Nhờ mô hình kinh tế tổng hợp này, tỷ lệ hộ nghèo giảm sút nhanh chóng và hiện chỉ còn chưa tới 20 hộ, trong khi thu nhập bình quân đầu người toàn bản đạt hơn 16 triệu đồng mỗi năm, một bước nhảy vọt so với giai đoạn trước năm 2020.
Phát triển du lịch giảm nghèo luôn đi kèm rủi ro thương mại hóa quá mức phá vỡ cảnh quan, do đó dự án phát triển Kho Mường đã đặt ra các chỉ số KPI rất cụ thể về cả kinh tế và môi trường. Theo kế hoạch đến năm 2025, Kho Mường phấn đấu đón khoảng 7.300 lượt khách với doanh thu gần 6,9 tỷ đồng và tầm nhìn năm 2030 là 9.300 lượt khách với doanh thu 14,2 tỷ đồng.
Mục tiêu năm 2025 cũng đặt ra yêu cầu khắt khe về chất lượng sống khi 100% hộ dân sử dụng nước hợp vệ sinh, 55% hộ có nhà tiêu tự hoại và toàn bộ rác thải được thu gom xử lý. Cùng với đó, chiến lược xây dựng sản phẩm OCOP cho du lịch Kho Mường đang được đẩy mạnh nhằm chuẩn hóa dịch vụ và xây dựng thương hiệu để gia tăng năng lực cạnh tranh.
Câu chuyện của Kho Mường là minh chứng sống động cho thấy chính sách giảm nghèo hiệu quả nhất là tạo ra một hệ sinh thái kinh tế nơi người dân có thể tự mình kinh doanh trên chính mảnh đất quê hương, biến sự biệt lập thành lợi thế và di sản thành tài sản.
Du lịch cộng đồng: Sản phẩm đặc thù thành công cụ giảm nghèo hiệu quả
- Bài học Thanh Hóa: Gỡ nút thắt 'có tiền không tiêu được', từ giảm nghèo hướng đến làm giàu 15/12/2025 02:00
- Trao kỹ năng thay vì hỗ trợ: Bước chuyển từ gốc trong giảm nghèo 15/12/2025 04:42
- Dịch chuyển lao động: Đòn bẩy tạo thu nhập bền vững 16/12/2025 08:30
Vingroup tái cấu trúc VinFast, lập pháp nhân mới có vốn điều lệ gần 5.200 tỷ đồng
(VNF) - Tập đoàn Vingroup sẽ tách CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast để thành lập pháp nhân mới mang tên CTCP VinFast Việt Nam (VFVN), với vốn điều lệ dự kiến 5.184 tỷ đồng.
Trung tâm triển lãm Việt Nam hướng tới vị thế điểm đến hàng đầu của ngành triển lãm và sự kiện quốc tế
(VNF) - Hà Nội, ngày 27/05/2026 - Công ty Cổ phần Trung tâm Hội chợ Triển lãm Việt Nam (Mã CK: VEF) tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026. Tại Đại hội, các cổ đông đã thông qua kết quả kinh doanh năm 2025 và chiến lược năm 2026, đặt mục tiêu dẫn dắt thị trường, thiết lập vững chắc định vị là địa điểm tổ chức triển lãm và sự kiện hàng đầu tại Việt Nam và khu vực.
Nâng năng lực cung ứng ngành công nghiệp ô tô: Cơ hội và thách thức với DN Việt
(VNF) - Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngành ô tô toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản trị ngày càng trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế. Việc Công ty CP Nhựa Chất lượng Cao Bình Thuận (BQP) đạt chứng nhận IATF 16949:2016 được xem là dấu mốc cho thấy doanh nghiệp Việt đang từng bước chuyển từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế.
Shopee, TikTok Shop tăng mạnh phí sàn, nhiều shop ‘càng bán càng lỗ’
(VNF) - Sau nhiều năm cạnh tranh bằng trợ giá, miễn phí vận chuyển và ưu đãi lớn để mở rộng thị phần, các sàn thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn tăng thu từ hệ sinh thái người bán. Diễn biến này khiến chi phí bán hàng trên sàn tăng mạnh, gây áp lực lớn lên biên lợi nhuận của các shop nhỏ
Rời phố chật, tìm chuẩn sống: Động lực khiến giới trẻ Hải Phòng dịch chuyển về Vinhomes Golden City
(VNF) - Tư duy "cố thủ" nơi lõi đô thị cũ của thế hệ trẻ đất Cảng đang nhường chỗ cho một cuộc dịch chuyển mạnh mẽ về phía Nam Hải Phòng. Trong bối cảnh trung tâm thành phố ngày càng quá tải, Vinhomes Golden City (Dương Kinh) xuất hiện như một lời giải hoàn hảo, tái định nghĩa lại chuẩn sống rộng mở, tiện nghi và mở ra cơ hội đầu tư bứt phá cho những gia đình hiện đại.
VinFast chính thức nhận cọc VF8 thế hệ mới - Ưu đãi 51 triệu đồng
(VNF) - Từ ngày 27/5 đến hết ngày 3/6/2026, VinFast chính thức triển khai chương trình nhận đặt cọc sớm xe VF 8 thế hệ mới thông qua website hoặc hệ thống đại lý phân phối chính hãng trên toàn quốc. Chương trình ưu đãi tới 51 triệu đồng/xe và chỉ áp dụng trong “8 ngày vàng” mở cọc sớm.
Bán sầu riêng thu tỷ USD: DN Việt chạy đua giữ thị trường Trung Quốc
(VNF) - Sầu riêng nhanh chóng trở thành ngành hàng gần 4 tỷ USD của Việt Nam sau 3 năm xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Tuy nhiên, khi thị trường ngày càng siết chuẩn, doanh nghiệp đang bước vào cuộc đua mới về chất lượng, chuỗi giá trị và thương hiệu để giữ thị phần.
Thaco đồng loạt 'hạ giá' nhiều mẫu ô tô Mazda, Kia mới
(VNF) - Thaco đang áp dụng chiến lược bổ sung các phiên bản giá rẻ bằng việc cắt giảm trang bị, hạ giá bán để tăng sức cạnh tranh cho các mẫu xe Mazda và KIA.
Giá vàng hôm nay 27/5: Vàng miếng giảm mạnh, ‘đi lùi’ về mốc 160 triệu/lượng
(VNF) - Giá vàng miếng SJC bất ngờ đảo chiều giảm trong phiên sáng 26/5, xuống chỉ còn 160,7 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra.
Hiệp hội ô tô, xe máy nói gì về độ tương thích của xăng E10?
(VNF) - Hai hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy cho biết đa số phương tiện hiện nay tương thích với xăng E10, nhưng một số dòng xe cũ sản xuất trước năm 2006 có thể bị ảnh hưởng khi sử dụng.
3 doanh nghiệp đầu mối xăng dầu bị xử phạt tổng cộng 450 triệu đồng
(VNF) - Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết vừa xử phạt 3 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu với tổng số tiền 450 triệu đồng do vi phạm quy định về dự trữ lưu thông bắt buộc.
Bộ Công Thương: Chưa ghi nhận phản ánh chính thức về chất lượng xăng E10
(VNF) - Bộ Công Thương cho biết đến nay chưa ghi nhận bất kỳ khiếu nại chính thức nào liên quan đến chất lượng xăng E10 cũng như ảnh hưởng tiêu cực của loại nhiên liệu này tới hiệu suất vận hành và tuổi thọ động cơ.
Việt Nam lần đầu lọt Top 10 quốc gia sản xuất thép lớn nhất thế giới
(VNF) - Việt Nam lần đầu tiên lọt Top 10 “cường quốc” sản xuất thép thô lớn nhất thế giới. Ngành thép Việt Nam phát triển vượt bậc cả về quy mô sản xuất và chủng loại sản phẩm.
Agribank ký kết Hợp đồng tín dụng Hạn mức tài chính khí hậu với Cơ quan Phát triển Pháp
(VNF) - Ngày 25/5, tại Hà Nội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) và Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) chính thức ký kết Hợp đồng tín dụng Hạn mức tài chính khí hậu, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác tài chính quốc tế nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam.
Kia Sorento và Mazda CX-8 đang ở đâu trong phân khúc SUV 7 chỗ?
(VNF) - Hai mẫu xe Kia Sorento và Mazda CX-8 do Thaco Trường Hải phân phối tiếp tục bị đối thủ cạnh tranh trực tiếp là Ford Everest bỏ xa về doanh số trong tháng 4/2026.
Giá vàng hôm nay 26/5: Toàn thị trường 'chững lại'
(VNF) - Giá vàng miếng SJC đi ngang ở mức 162 triệu đồng/lượng (chiều bán ra) sau nhiều phiên tăng, giảm trái chiều.
Peugeot 3008 và 5008 mới sắp ra mắt, cuộc đua doanh số có đổi chiều?
(VNF) - Phiên bản mới của Peugeot 3008 và 5008 sắp ra mắt người tiêu dùng Việt được xem là đòn bẩy giúp thương hiệu ô tô Pháp tăng tốc doanh số, cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ cùng phân khúc.
Trung Quốc ra quy định mới về nhập khẩu nông sản, gần 2.600 mặt hàng Việt chịu thêm áp lực
(VNF) - Hàng nghìn mặt hàng nông sản, thực phẩm xuất khẩu sang Trung Quốc sẽ chịu cơ chế quản lý chặt hơn từ ngày 1/6 khi nước này chính thức áp dụng Lệnh 280 về đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu.
Giá bạc lao dốc: Đến lúc nhà đầu tư lao vào 'bắt đáy'?
(VNF) - Theo đại diện Ancarat, bạc không phải là kênh lướt sóng ngắn hạn dành cho các nhà đầu tư phổ thông, mà đòi hỏi một tầm nhìn dài hạn từ 3 đến 5 năm và nguồn vốn tham gia phải là dòng tiền nhàn rỗi.
Giá vàng hôm nay 25/5: Đảo chiều tăng nhẹ
(VNF) - Giá vàng miếng SJC bất ngờ đảo chiều tăng nhẹ trong phiên sáng 25/5, lên mức 162 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra.
Giá bạc tuần qua: Lao dốc theo đà thế giới
(VNF) - Trong tuần qua, giá bạc tại nhiều thương hiệu giảm đồng pha với giá bạc thế giới. Tại Ancarat, giá bạc thỏi hiện ở mức 75,97 triệu đồng/kg chiều mua vào và 78,32 triệu đồng/kg chiều bán ra.
Giá vàng tuần qua: Lao dốc mạnh sau nhiều ngày neo ở mức cao
(VNF) - Thị trường vàng trong nước tuần qua ghi nhận xu hướng điều chỉnh giảm rõ rệt sau những ngày duy trì ở mức cao.
VinFast công bố logo riêng cho dòng xe Green, hoàn thiện bộ nhận diện cho ba thương hiệu ô tô
(VNF) - Ngày 23/5/2026, VinFast chính thức công bố nhận diện thương hiệu cho dòng sản phẩm ô tô điện Green, hoàn thiện bộ nhận diện thương hiệu cho dòng xe tối ưu cho kinh doanh dịch vụ, bên cạnh dòng siêu sang Lạc Hồng và VF quen thuộc.
Tổng Lãnh sự Việt Nam livestream bán gần 410.000 ly cà phê trên TikTok Trung Quốc
(VNF) - Trong xu hướng đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá thương hiệu quốc gia trên nền tảng số, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Thượng Hải (Trung Quốc) vừa gây chú ý khi trực tiếp tham gia livestream bán hàng trên TikTok Live Trung Quốc để quảng bá sản phẩm cà phê Việt Nam tới người tiêu dùng sở tại.
ĐHĐCĐ PV GAS: Lập kỷ lục doanh thu, đóng góp 1,1% vào GDP cả nước
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông thường niên (ĐHĐCĐ) năm 2026, Tổng công ty Khí Việt Nam - PV GAS (HoSE: GAS), đơn vị dẫn đầu của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã nhận được sự đồng thuận và tin tưởng tuyệt đối từ các cổ đông sau một năm 2025 tăng trưởng kỷ lục trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.
Vingroup tái cấu trúc VinFast, lập pháp nhân mới có vốn điều lệ gần 5.200 tỷ đồng
(VNF) - Tập đoàn Vingroup sẽ tách CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast để thành lập pháp nhân mới mang tên CTCP VinFast Việt Nam (VFVN), với vốn điều lệ dự kiến 5.184 tỷ đồng.
'Đột nhập' trận địa pháo hoa quốc tế Đà Nẵng trước giờ khai hỏa
(VNF) - Hàng nghìn quả pháo của đội Đà Nẵng (Việt Nam 1) và Jiangxi Yangfeng (Trung Quốc) đã được tập kết tại bãi bắn bên sông Hàn, sẵn sàng cho đêm khai mạc Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 diễn ra tối 30/5.






























































