[VNF cuối tuần]: Khi đại biểu Quốc hội soạn luật... không thành!
Xuân Hải -
15/09/2018 09:37 (GMT+7)
(VNF) - Với các đại biểu Quốc hội, dấu ấn nghị trường không phải là những bài thuyết trình hay những cuộc chất vấn nảy lửa, đó cần và nên là những đạo luật...
Đại biểu Quốc hội Trần Thị Quốc Khánh. Ảnh: TL
Sự kết thúc đáng tiếc của một hành trình lãng mạn
Cách đây 13 năm, lần đầu tiên Việt Nam có một đạo luật do một ủy ban của Quốc hội soạn thảo, đó là Luật Giao dịch điện tử.
Sau 13 năm, Quốc hội Việt Nam lại mới có tiếp một cái "đầu tiên" - lần đầu tiên có một đại biểu đề xuất và được đứng ra soạn thảo luật. Đó là đại biểu Trần Thị Quốc Khánh - Ủy viên thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường - với dự án Luật Hành chính công.
Tháng 12/2016, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chấp thuận cho bà Trần Thị Quốc Khánh thành lập Ban soạn thảo luật. Gần 2 năm sau, dự thảo luật được bà Khánh trình ra Ủy ban Thường vụ.
Nhưng... dự thảo luật đó đã bị bác bỏ. Một hành trình "lãng mạn" đã kết thúc!
Không ai nỡ trách bà Trần Thị Quốc Khánh, bởi như Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đã nói: "Đồng chí Khánh có buồn nhưng sẽ thanh thản vì đồng chí đã làm hết tâm, hết sức mình rồi!"
Tuy nhiên, với nhiều người theo dõi dự luật, cảm giác chung vẫn là thất vọng và tiếc nuối. Bởi dù gì, đó cũng là lần hiếm hoi một đại biểu Quốc hội "dám" đề xuất xây dựng luật.
Theo quy định của pháp luật, Chủ tịch nước, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đại biểu Quốc hội... có quyền đề nghị xây dựng luật.
Thế nhưng, trái ngược với các bên, số lần đại biểu Quốc hội đề xuất xây dựng luật lại chỉ đếm trên đầu ngón tay, dù cho trên danh nghĩa Quốc hội giữ quyền lập pháp.
Có nhiều nguyên nhân để giải thích cho hiện tượng trên, nhưng nguyên nhân cơ bản nhất vẫn là đại biểu Quốc hội thiếu cả năng lực lẫn nguồn lực để xây dựng dự án luật. Một thực tế phải thừa nhận là có những đại biểu Quốc hội không am hiểu về hệ thống pháp luật và kỹ thuật lập pháp. Họ cũng hầu như không có đủ cơ sở về nguồn lực (tài chính, nhân sự...) để triển khai ý tưởng lập pháp của mình. Hệ quả là việc lập pháp (về thực chất) được chuyển vào tay Chính phủ.
Việc bà Trần Thị Quốc Khánh đứng ra chủ trì dự án Luật Hành chính công có thể xem như một nỗ lực mang việc lập pháp "ra ngoài Chính phủ". Chỉ tiếc là những hạn chế về năng lực và nguồn lực đã làm nỗ lực này thất bại.
Tuy nhiên, nỗ lực này đã tạo nên một dấu ấn và quan trọng hơn là một tiền lệ để các đại biểu Quốc hội mạnh dạn đề xuất và đứng ra soạn thảo luật.
Bởi với một đại biểu Quốc hội, thành quả hoạt động không phải là những bài thuyết trình hay chất vấn lãnh đạo Chính phủ. Thành quả hoạt động của đại biểu Quốc hội cần và nên là một đạo luật để lại cho nhân dân.
Để trả việc soạn luật về Quốc hội
Có thể nói việc để đại biểu Quốc hội soạn luật mang lại nhiều lợi ích cho quốc gia, đặc biệt là việc hạn chế tình trạng lạm quyền của các bộ ngành thông qua việc cài cắm chính sách.
Sở dĩ việc cài cắm chính sách có thể diễn ra bởi luật mà Quốc hội thông qua chỉ là luật khung, còn hệ thống văn bản dưới luật (nghị định, thông tư… - hướng dẫn chi tiết thi hành luật) thuộc thẩm quyền của Chính phủ.
Chính vì thế, đã có nhiều ý kiến cho rằng Quốc hội nên làm luật chi tiết, thay vì luật khung, nhằm bớt quyền của Chính phủ và hạn chế tình trạng lợi ích cục bộ.
Tuy nhiên, đề xuất này vẫn chưa thành và trong bối cảnh như vậy, việc các đại biểu Quốc hội đề xuất và đứng ra soạn luật có thể giúp “tái cân bằng” một phần nào đó cán cân Quốc hội - Chính phủ.
Nhưng để tránh lặp lại câu chuyện của dự án Luật Hành chính công, điều đầu tiên là phải tăng cường chất lượng đại biểu Quốc hội (về năng lực cá nhân, khả năng kêu gọi/quản trị nguồn lực…) để đảm bảo dự luật được trình lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội đạt tiêu chuẩn cần thiết và đủ sức thuyết phục cử tri.
Đó là hướng đi cần thiết để Quốc hội trở nên chuyên nghiệp hơn trong vai trò là cơ quan lập pháp tối cao của Nhà nước.
Về phía các đại biểu, việc tham gia vào quá trình lập pháp từ khâu đề xuất đến chủ trì ban soạn thảo, trình và bảo vệ dự luật trước Quốc hội sẽ giúp các đại biểu nhận thức rõ hơn về vai trò và quyền hạn của mình.
Đó cũng là một cách để việc hoạt động với tư cách đại biểu Quốc hội trở thành một sự nghiệp chính trị rõ ràng chứ không chỉ là một nhiệm vụ “đính kèm” hay một “bước đệm” thuần túy.
Và đó cũng là một cách để dư luận bớt đi những tiếng thở dài, vì 13 năm mới có một “lần đầu tiên” mà tiếc thay “lần đầu tiên” ấy lại không trọn vẹn.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam và Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân do vi phạm quy định về thông báo tập trung kinh tế.
(VNF) - Cục Thuế cho biết dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế mới nhất vẫn giữ nguyên trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong việc cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế cho cơ quan thuế, đồng thời phối hợp xử lý các giao dịch có dấu hiệu bất thường nhằm phục vụ công tác quản lý thuế và phòng chống gian lận.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/6 đã đề xuất áp thuế bổ sung 10% hoặc 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế. Washington cho rằng các đối tác này chưa có biện pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn hoạt động thương mại đối với những sản phẩm được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, qua đó tạo ra các rào cản bất hợp lý đối với thương mại của Mỹ.
(VNF) - Thủ tướng nhấn mạnh trong bối cảnh khó khăn, bên cạnh việc đánh giá kỹ tác động với thu ngân sách thì việc khoan sức dân, hỗ trợ doanh nghiệp rất quan trọng.
(VNF) - Dù Luật Thuế thu nhập cá nhân đã mở đường cho việc đánh thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vàng miếng, Bộ Tài chính cho biết hiện chưa đủ cơ sở để quy định chi tiết và triển khai thu thuế đối với các giao dịch này.
(VNF) - Tính đến ngày 21/5, TP. HCM mới giải ngân được 23.620 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 16% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý I/2026.
(VNF) - Cùng với việc nâng cao chất lượng sống cho người dân, TP. HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu khu vực với quy mô kinh tế dự kiến khoảng 800 tỷ USD vào năm 2050.
(VNF) - Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết năm 2025 chứng kiến tốc độ xây dựng và hoàn thiện pháp luật nhanh chưa từng có, với hàng loạt đạo luật, nghị quyết được ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn cho hoạt động đầu tư kinh doanh.
(VNF) - Bảo hiểm xã hội TP. HCM vừa kiến nghị bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử vào nhóm tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc khi sửa đổi các quy định liên quan đến Luật BHXH và Luật Bảo hiểm y tế.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp, trong đó đề xuất không cổ phần hóa các đơn vị đang độc quyền cung cấp dịch vụ công trên phạm vi cả nước hoặc tại từng địa phương.
(VNF) - Cục Quản lý Dược vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu The Vigo hơn 112 triệu đồng do kinh doanh mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố và quảng cáo sản phẩm sai quy định.
(VNF) - Công an TP. Hà Nội đã khởi tố Chủ tịch CCV Group Mai Hà Trang để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, liên quan vụ huy động hơn 1.000 tỷ đồng từ hàng trăm nhà đầu tư.
(VNF) - Một hộ kinh doanh ở Đà Nẵng đã sử dụng máy POS để thực hiện các giao dịch quẹt thẻ nhằm hợp thức hóa dòng tiền, hỗ trợ rút tiền mặt, đáo hạn thẻ tín dụng và thu phí dịch vụ trái quy định của pháp luật.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội”, với lộ trình triển khai theo 3 giai đoạn từ giữa năm 2026 đến hết năm 2029.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận sự bứt phá về số lượng với làn sóng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh. Tuy nhiên, bài toán về quy mô, năng lực cạnh tranh và vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu vẫn là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.
(VNF) - Theo báo cáo mới công bố của S&P Global, Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 5/2026 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026. Kết quả này cho thấy các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất tiếp tục cải thiện tháng thứ 11 liên tiếp.
(VNF) - Sau cuộc hội đàm sáng 1/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. nhất trí nâng quan hệ song phương Việt Nam - Philippines lên Đối tác Chiến lược tăng cường.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Việt Nam đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ.
(VNF) - Bộ Tài chính cho biết đang phối hợp với Bộ Công an nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin nhằm rút ngắn tối đa thời gian xử lý hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Theo đó, người nộp thuế sẽ được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gần như ngay lập tức sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.
(VNF) - Từ tháng 6/2026, nhiều chính sách mới liên quan đến tiêu dùng, viễn thông, thuế, đăng ký phương tiện và sắp xếp đơn vị hành chính cấp cơ sở sẽ chính thức có hiệu lực.
(VNF) - Phát biểu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau trên thế giới.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam cho rằng, nếu tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn về hạ tầng, pháp lý và dòng vốn, thành phố không chỉ bứt tốc tăng trưởng mà còn có cơ hội vươn lên thành trung tâm tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa ban hành quyết định xử phạt đối với Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam và Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân do vi phạm quy định về thông báo tập trung kinh tế.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.