Các biến cố có thể đẩy Nga vào thế "tứ bề thọ địch" ở Syria, nhưng được Putin hóa giải bằng chính sách lấy ngoại giao thay quân sự.
Tổng thống Nga Putin (phải) bắt tay người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan sau cuộc gặp ở Sochi hôm 17/9. Ảnh: AFP.
Khi Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan thông báo về thỏa thuận đạt được sau cuộc gặp ở Sochi về lệnh ngừng bắn ở Idlib, nhiều người đã hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho Syria, khi các cuộc xung đột đẫm máu chấm dứt, nhường chỗ cho những tiến trình hòa bình được trông đợi từ lâu.
Thế nhưng chưa đầy một ngày sau đó, sóng gió lại tiếp tục nổi lên ở Syria, khi một trinh sát cơ Il-20 của Nga bị bắn rơi ngoài khơi Địa Trung Hải. Sự cố trở nên phức tạp khi Bộ Quốc phòng Nga cáo buộc tiêm kích Israel đã cố tình "gài bẫy" trinh sát cơ Nga để nó rơi vào tầm ngắm của tên lửa S-200 Syria, khiến 15 quân nhân Nga trên chiếc Il-20 thiệt mạng.
Đây là tổn thất lớn nhất về người của quân đội Nga kể từ khi tham chiến ở Syria, cũng là đòn giáng nặng nề về năng lực thu thập thông tin tình báo, giám sát chiến trường, bởi chiếc máy bay bị bắn rơi là trinh sát cơ Il-20 duy nhất được Nga triển khai đến Syria. Quân đội Nga cho rằng Israel phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về tổn thất này và tuyên bố bảo lưu quyền đáp trả tương xứng.
Phản ứng giận dữ của Bộ Quốc phòng Nga khiến nhiều người liên tưởng đến vụ tiêm kích Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi cường kích Nga năm 2015, thậm chí một số chuyên gia đã dự đoán về kịch bản nổ ra xung đột giữa Nga và Israel, trong bối cảnh tình hình chiến trường Syria đang dần đến hồi kết và không gian tác chiến giữa các bên liên quan ngày càng nhỏ hẹp hơn, khiến nguy cơ nổ ra sự cố bất ngờ trở nên lớn hơn.
Tuy nhiên, Putin đã kịp thời "dập lửa" và trấn an Israel khi tuyên bố ngay sau đó rằng đây là hậu quả của "một chuỗi tình huống thảm kịch bất ngờ", bác bỏ việc so sánh nó với vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi cường kích Nga khi khẳng định "máy bay Israel không phóng tên lửa vào phi cơ Nga".
Trong bài viết đăng trên Business Insider hôm nay, bình luận viên Alex Lockie đã so sánh Putin với "hổ giấy" và cho rằng vụ Il-20 bị bắn rơi cho thấy Tổng thống Nga "bất lực trong việc bảo vệ người của mình" khi không thể đưa ra được biện pháp đáp trả với Israel.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia phân tích lại cho rằng đây là bước đi khôn ngoan của Putin trong đối sách chiến lược nhằm vượt qua hàng loạt thử thách đang trỗi dậy ở Syria.
Theo bình luận viên Mary Dejevsky của Independent, nếu Putin phản ứng một cách cứng rắn và châm ngòi cho cuộc đối đầu mới với Israel, Nga sẽ lâm vào tình thế "tứ bề thọ địch" ở Syria. Ở miền nam nước này, Moskva đang đối mặt với sự hiện diện quân sự ngày càng lớn của Washington tại căn cứ Al-Tanf, nơi lính Mỹ công khai tập trận cùng các nhóm nổi dậy để "dằn mặt" Nga và Syria. Hành động phô trương quân sự của Mỹ đã buộc Nga phải ngừng kế hoạch tấn công phiến quân gần căn cứ Al-Tanf và rút lực lượng khỏi khu vực này.
Ở đông bắc Syria, lực lượng dân quân người Kurd do Mỹ hậu thuẫn vẫn kiểm soát một vùng lãnh thổ rộng lớn. Ở tây bắc, các nhóm phiến quân tại Idlib vẫn tồn tại sau thỏa thuận Nga – Thổ trong khi chờ đợi một giải pháp hòa bình lâu dài.
Trong khi đó, Israel thừa nhận đã tiến hành hơn 200 cuộc không kích nhắm vào các mục tiêu Iran trên lãnh thổ Syria và tuyên bố sẽ không ngừng lại cho đến khi Tehran chấm dứt các hoạt động đe dọa đến lợi ích của Tel Aviv ở quốc gia Trung Đông này.
Làm bạn với tất cả
Theo các bình luận viên của The Nation, tình cảnh tranh giành lãnh thổ và ảnh hưởng giữa các thế lực tại Syria phản ánh mức độ phức tạp của "cuộc chiến quyền lực" ở quốc gia có vị trí chiến lược này. Các cường quốc sẵn sàng tạo ra những sóng gió, thậm chí là nguy cơ đối đầu, để giành lấy lợi ích cho riêng mình trước sự bất lực của hàng triệu người dân Syria.
Các lực lượng đang kiểm soát lãnh thổ của Syria. Đồ họa: Al Jazeera.
Trong tình cảnh đó, đối sách lớn của Putin là cố gắng làm bạn với tất cả, dù đó là với những kình địch của Mỹ như Iran, hay với các đồng minh của phương Tây như Israel hay Thổ Nhĩ Kỳ. Nga luôn tìm cách đưa ra các giải pháp dung hòa tốt nhất lợi ích giữa các bên, cũng như đảm bảo lợi ích của riêng mình và đồng minh Bashar al-Assad trên bàn cờ chính trị Syria, theo chuyên gia phân tích Michael Hirsh của Foreign Policy.
Putin giải quyết cuộc khủng hoảng với Israel bằng cách điện đàm với Thủ tướng Benjamin Netanyahu, lắng nghe lời giải thích từ Tel Aviv và đánh giá tình hình dựa trên những dữ liệu do Bộ Quốc phòng Nga thu thập được. Ông coi trọng việc lãnh đạo Israel bày tỏ lòng thương tiếc với thảm kịch, nhưng cũng ghi nhận quyết tâm của Tel Aviv trong việc đối phó với Tehran để bảo vệ lợi ích chiến lược của mình ở Syria.
Tuyên bố "chuỗi thảm kịch vô tình" của ông nhanh chóng làm nguội những "cái đầu nóng" ở Bộ Quốc phòng Nga, trấn an Israel rằng sẽ không xảy ra nguy cơ xung đột giữa hai nước, đồng thời khiến đồng minh Syria yên tâm khi cảnh báo Tel Aviv không lặp lại hành động "xâm phạm chủ quyền" của quốc gia này.
"Rõ ràng là Putin đã chơi lá bài của mình rất tốt ở Syria", Robert Malley, chuyên gia tại tổ chức tư vấn Nhóm Khủng hoảng Quốc tế ở Washington, nói. Tổng thống Nga đã hóa giải nguy cơ đối đầu với Israel thành một cơ hội để hai bên tăng cường hợp tác trên chiến trường Syria. Các quan chức quốc phòng Israel hôm nay cũng đã tới Moskva để phối hợp với phía Nga điều tra về sự cố trinh sát cơ Il-20 bị bắn rơi.
Theo bình luận viên Dejevsky, đối sách của Putin trong cuộc khủng hoảng với Israel còn cho thấy Nga luôn mong muốn hòa bình ở Syria thay vì kéo dài và làm phức tạp cuộc chiến. Mong muốn này còn được thể hiện trong tuyên bố ngừng mọi hoạt động quân sự ở Idlib để thực thi thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như việc rút lực lượng Nga khỏi Al-Tanf để tránh châm ngòi cuộc chiến mới với Mỹ.
Với việc tránh sa vào những cuộc chiến mới hao người tốn của có thể kéo dài nhiều năm tiếp theo, Putin dường như đang tìm cách vượt qua những thử thách ở Syria bằng chiến lược đối ngoại thay cho đối đầu. Là một lãnh đạo theo chủ nghĩa thực tế, Putin hiểu rất rõ rằng khó có thể giải quyết những mâu thuẫn lợi ích chằng chéo ở quốc gia này chỉ bằng súng đạn.
"Việc Putin sử dụng chính sách ngoại giao thay cho giải pháp quân sự ở Syria phát đi một thông điệp rằng sức mạnh quân sự không chỉ là niềm tự hào duy nhất của Nga", Dejevsky viết. "Những quyết sách đối ngoại thành công cũng có thể giúp người Nga tự hào về đất nước mình".
(VNF) - Một bên là hãng bán hàng triệu chiếc đồng hồ giá rẻ mỗi năm, bên còn lại là nhà chế tác những “cỗ máy thời gian” xa xỉ có thể được bán với giá hàng triệu USD. Nhưng khi Swatch bắt tay với Audemars Piguet (AP), cả hai đã tạo nên một cơn sốt bán lẻ kiểu “cao cấp kết hợp bình dân”, kéo theo cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố trên khắp thế giới vào cuối tuần qua.
(VNF) - Bộ Thương mại Trung Quốc mô tả các thỏa thuận về thuế quan, nông nghiệp và máy bay đạt được trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này chỉ mang tính “sơ bộ”.
(VNF) - Các công nhân vận tải của Đường sắt Long Island, tuyến đường sắt chở khách lớn nhất nước Mỹ, đã tiến hành đình công. Việc này có thể gây khó khăn cho hàng trăm nghìn hành khách ở khu vực thành phố New York.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt được một số "thỏa thuận thương mại tuyệt vời" trong chuyến thăm Bắc Kinh.
(VNF) - Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ có chuyến thăm kéo dài 1 ngày tới Bắc Kinh chỉ ít ngày sau khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tổ chức tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump.
(VNF) - Honda từng duy trì được lợi nhuận xuyên suốt hàng loạt biến cố lớn, từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thiên tai, bê bối an toàn cho tới đại dịch. Thế nhưng, cú đảo chiều mạnh mẽ của thị trường xe điện tại Mỹ lại đang đẩy hãng vào một giai đoạn đầy khó khăn.
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang bất ngờ xuất hiện trong chuyến công du Trung Quốc cùng Tổng thống Mỹ Donald Trump, giữa lúc kỳ vọng về khả năng nối lại hoạt động bán chip AI cho Trung Quốc gia tăng. Thông tin Mỹ cho phép một số doanh nghiệp Trung Quốc mua chip H200 đã góp phần đẩy vốn hóa Nvidia lên mức kỷ lục 5,7 nghìn tỷ USD.
(VNF) - Sau hơn 2 giờ hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu đáng chú ý về thương mại, công nghệ, Đài Loan và hợp tác chiến lược, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Cổ phiếu của LS Eco Energy, công ty con của LS Cable & System Ltd (Hàn Quốc), đã tăng hơn 12% trong phiên giao dịch đầu ngày 14/5 sau thông tin công ty sẽ cung cấp cáp điện cho một trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) quy mô lớn tại Việt Nam.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào sáng 14/5, mở màn cho hội nghị thượng đỉnh quan trọng kéo dài đến hết ngày 15/5.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Bắc Kinh ngày 13/5, mở đầu chuyến thăm kéo dài 2 ngày với mục tiêu đặt quan hệ kinh doanh song phương vào vị trí trung tâm trong chương trình nghị sự với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, giữa lúc căng thẳng địa chính trị, thương mại và công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Bắc Kinh ngày 13/5. Tháp tùng ông chủ Nhà Trắng là hàng loạt gương mặt thuộc giới tinh hoa doanh nghiệp và tài phiệt Mỹ, trong đó có người giàu nhất thế giới Elon Musk, cùng CEO sắp mãn nhiệm của Apple là Tim Cook.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ mời ông Jensen Huang, giám đốc điều hành của Nvidia, lên chuyên cơ Air Force One vào tối 12/5 khi ông chuẩn bị tới Bắc Kinh tham dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
(VNF) - Theo sắc lệnh được chính phủ ban hành ngày 13/5, Ấn Độ đã nâng thuế nhập khẩu vàng và bạc từ 6% lên 15%, trong nỗ lực hạn chế nhập khẩu kim loại quý và giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối quốc gia.
(VNF) - Cả phe lạc quan và phe bi quan đều cho rằng thị trường hiện tại có thể đang lặp lại kịch bản năm 1999. Vì vậy, một bên kêu gọi bán tháo cổ phiếu công nghệ, trong khi bên còn lại lại xem đây là cơ hội để mua vào.
(VNF) - Chuyên gia cho rằng, thường phải có những cú sốc lớn hoặc sự kiện bất ngờ thì hệ thống mới thay đổi. Nếu cuộc chiến kéo dài và hậu quả kinh tế càng nghiêm trọng, đây là cơ hội và động lực để cải tổ chuỗi cung ứng năng lượng cho nền kinh tế thế giới bền vững hơn.
(VNF) - Blockchain và AI đang mở ra mô hình tài chính mới cho bất động sản thương mại khi cho phép chuyển khoản vay cùng mức lãi suất sang tài sản khác mà không phải chịu phí phạt trả trước. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp tăng thanh khoản và thúc đẩy giao dịch trên thị trường.
(VNF) - Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), Bộ Tài chính Mỹ đã phải chi 628 tỷ USD tiền lãi ròng trong năm nay cho các khoản vay của chính phủ.
(VNF) - Một loạt lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ sẽ tháp tùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này, trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh nỗ lực thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và tìm cách kéo dài thỏa thuận đình chiến trong cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất đáp trả của Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 10 tuần ở Trung Đông, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, trong khi Tehran tuyên bố sẽ “không bao giờ khuất phục”. Tình trạng bế tắc tiếp tục khiến eo biển Hormuz bị tê liệt và làm xáo trộn thị trường năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Một bên là hãng bán hàng triệu chiếc đồng hồ giá rẻ mỗi năm, bên còn lại là nhà chế tác những “cỗ máy thời gian” xa xỉ có thể được bán với giá hàng triệu USD. Nhưng khi Swatch bắt tay với Audemars Piguet (AP), cả hai đã tạo nên một cơn sốt bán lẻ kiểu “cao cấp kết hợp bình dân”, kéo theo cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố trên khắp thế giới vào cuối tuần qua.
(VNF) - Sau sáp nhập, TP. Vũng Tàu (cũ) ghi nhận dòng vốn lớn đổ vào hạ tầng và đô thị biển. Tâm điểm là Blanca City do Sun Group phát triển tại phường Phước Thắng (TP.HCM), rộng gần 96ha, tổng vốn khoảng 37.000 tỷ đồng, là một trong những dự án có quy mô lớn nhất đang triển khai tại khu vực.