Dân số Việt Nam già nhanh nhất thế giới

Dân số Việt Nam già nhanh nhất thế giới

(VNF) - Theo Ngân hàng Thế giới, Việt Nam chỉ mất khoảng 18 năm để chuyển từ giai đoạn “già hóa dân số” sang “dân số già”. Đây là tốc độ được ghi nhận là nhanh nhất thế giới.

Ngày 28/3, Ngân hàng Thế giới (WB) công bố báo cáo “Sống lâu và thịnh vượng hơn: Già hóa dân số khu vực Đông Á – Thái Bình Dương”. Theo WB, khu vực Đông Á – Thái Bình Dương hiện có số người cao tuổi lớn hơn bất kỳ khu vực nào trên thế giới và con số đó sẽ đạt nửa tỷ người vào năm 2040. Các nước đang phát triển tại khu vực này đang già trước khi giàu.

Cũng theo đánh giá từ WB, quá trình chuyển tiếp từ xã hội già hóa sang xã hội già tại Đông Á – Thái Bình Dương đang diễn ra nhanh hơn bao giờ hết.

Trong đó, Việt Nam là quốc gia có tốc độ dân số già nhanh nhất thế giới. Việt Nam chỉ mất khoảng 18 năm để nhóm dân số 65 tuổi tăng gấp đôi từ 7% lên 14%. Tiếp theo đó là Lào, Myanmar, Indonesia, Brazil mất 20 năm; Trung Quốc, Singapore và Nhật Bản (25 năm), Anh (40 năm), Nga (50 năm), Mỹ (69 năm) và Pháp phải mất 115 năm dân số nhóm 65 tuổi mới tăng gấp đôi.

Trong hai thập kỷ vửa qua, Việt Nam đã được hưởng “lợi tức dân số” – sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế được tạo ra bởi lợi thế có được từ nhóm dân số đang ở độ tuổi lao động. Lợi tức này hiện đã được sử dụng gần hết: thành phần dân số ở độ tuổi lao động đã đạt đỉnh vào năm 2013 và hiện đang giảm xuống.

Theo các dự đoán của Liên hợp quốc (UN), con số tuyệt đối của người dân ở độ tuổi lao động sẽ bắt đầu giảm xuống vào năm 2035. Quan trọng hơn nữa là Việt Nam đã đạt tới điểm ngoặt trong quy mô dân số già năm 2015. Số lượng người Việt Nam trên 65 tuổi sẽ tăng từ 6,3 triệu  người hiện nay lên tới 18 triệu người vào năm 2040, chiếm tới hơn 18% dân số và biến Việt Nam từ một xã hội trẻ thành một xã hội già.

Sự biến đổi dân số này mang đến những hậu quả khắc nghiệt, đòi hỏi phải có những hành động chính sách và thay đổi hành vi trong xã hội, theo WB.

Trước hết, sự sụt giảm dân số ở độ tuổi lao động có nghĩa là một động lực chủ yếu cho tốc độ tăng trưởng nhanh chóng  theo đầu người  Việt Nam sẽ giảm xuống, ngoài việc tạo ra nhu cầu sống còn phải cải thiện chất lượng nguồn nhân lực và tăng năng suất.

Hơn nữa, áp lực ngày càng gia tăng của hệ thống hưu trí và y tế sẽ tạo thêm những thách thức lên nguồn tài chính quốc gia. Đồng thời vấn đề hệ thống chăm sóc cho người cao tuổi sức yếu sẽ sớm trở thành một mối quan ngại lớn.

Tới năm 2040, tỷ lệ phụ thuộc của người cao tuổi lên người lao động – là số lượng người từ 65 tuổi trở lên trê 100 người ở độ tuổi từ 15 tới 64 – sẽ tăng lên xấp xỉ 26 (hiện nay là 10), trong khi số lượng tuyệt đối người ở độ tuổi lao động sẽ bắt đầu giảm xuống.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hôi cho hay, hiện nay Việt Nam có 11% dân số là người cao tuổi, mỗi năm con số này tăng 0,25% thì 10 năm nữa, dân số Việt Nam xấp xỉ đạt 20% là người cao tuổi.

"Cùng với biến đổi khi hậu già hóa dân số cũng đang là thách thức. Dân số già tâc động nhiều mặt như nguồn nhân lực, những yêu cầu về chi tiêu ngân sách để đảm bảo sinh xã hội, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. Đặc biệt là vấn đề nguồn nhân lực, số người trong độ tuổi lao động giảm tương đối, dẫn đến thiếu hụt nhân lực để phát triển kinh tế quốc gia. Vấn đề quan trọng là làm thế nào đề tăng chất lượng và năng suất lao động để bù lại lực lượng không làm việc", ông Đàm cho hay.

Do đó, để đối phó với tình trạng này, WB kiến nghị, Việt Nam cần mở rộng hệ thống hưu trí, đồng thời cải cách cơ chế hiện nay. Việc mở rộng phạm vi bảo hiểm sang khu vực không chính thức sẽ chỉ có thể thực hiện thông qua việc hạ độ tuổi thích hợp tham gia bảo hiễm xã hội và mở rộng những trợ cấp tương ứng để khuyến khích người lao động trong khu vực không chính thức tham gia đống góp. Để làm được điều này đồi WB cho rằng Việt Nam cần phải cải cách hơn nữa với cơ chế hưu trí nhằm đạt được sự bền vững về mặt tài chính, trong đó bào gồm việc tăng dần độ tuổi nghỉ hưu.

Cũng theo WB, việc định hướng lại hệ thống y tế để chăm sóc tốt hơn dân số đang già hóa cũng là một giải pháp quan trọng. Trong đó, vấn đề trọng tâm là củng cố hệ thống y tế cơ sở để kiểm soát những bệnh không lây nhiễm mà người già hay mắc như bệnh tim mạch, tiểu đường, do vậy sẽ giảm được phụ thuộc quá mức vào bệnh viện như hiện nay. Thúc đẩy lối sống lành mạnh và cải thiện y tế dự phòng cũng sẽ là vấn đề cốt lõi để có được tuổi già khỏe mạnh và đạt được hiệu quả cao hơn nữa trong những lĩnh vực như đấu thaaif mua thuốc.

Đặc biệt, WB khuyến nghị cần có biện pháp để tăng lực lượng lao động, đặc biệt là những người dân lớn tuổi ở thành thị. Bù đắp cho sự sụt giảm trong cấu trúc dân số ở độ tuổi lao động của người dân thành thị thông qua những cải cách về độ tuổi nghỉ hưu, các loại hình lao động và những biện pháp khác.

Ngoài ra, hệ thống chăm sóc người già không chính thức của Việt Nam ngày càng gặp khó khăn, theo đó, cần có các chính sách và tài chính công để hỗ trợ cho gia đình, tăng cường hệ thống chăm sóc chính thức tại nhà và cộng đồng,

Già hóa dân số là một thách thức đối với người dân ở tất cả các độ tuổi tại Việt Nam, đòi hỏi phải có sự ứng phó của toàn xã hội. Mặc dù khó khăn như vậy, WB cho rằng những lựa chọn chính sách nhạy bén và thay đổi hành vi có thể giúp giải quyết được thách thức của quá trình già hóa nhanh chóng và đảm bảo rằng người dân Việt Nam sống lâu và thịnh vượng hơn.

Hồ Mai
Gửi bình luận

Tin cùng chuyên mục

2 giờ trước | Thu Hằng

Tổng bí thư: 'Bắt bằng được Trịnh Xuân Thanh, không trốn được đâu'

"Chúng ta đã phát lệnh truy nã quốc tế Trịnh Xuân Thanh, tinh thần là bắt bằng được, không trốn được đâu", Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu trong cuộc tiếp xúc cử tri sáng 6/12.
05/12/2016 15:45 | Trường Anh

'Nói không với nhà đầu tư đến Việt Nam để chuyển giá, gây ô nhiễm'

(VNF) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định Việt Nam sẽ không đón chào những nhà đầu tư coi Việt Nam là nơi chuyển giá, là nơi để trốn trách nhiệm môi trường, đi ngược lại những nguyên tắc+
05/12/2016 08:42 | Yến Thanh

Chủ tịch VCCI: 'Nghị quyết chỉ đích danh, sao thông tư không thay đổi?'

(VNF) - Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc nói không thể chấp nhận được việc một số lĩnh vực dù được chỉ đích danh trong các báo cáo tổng kết nghị quyết 19 là cản trở, cần thay đổi… nhưng+
04/12/2016 22:11 | Hồ Mai

Nhiều kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp vẫn chưa được giải quyết

(VNF) - Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, nếu các vấn đề được giải quyết nhanh hơn sẽ tạo ra sức giải phóng tốt hơn cho doanh nghiệp.
03/12/2016 17:15 | Bình Yên

Thủ tướng kêu gọi 'xóa quan hệ thân hữu, ưu đãi ngầm trong kinh doanh'

(VNF) - Thủ tướng vừa tái khẳng định thông điệp "Chính phủ xác định trọng tâm trách nhiệm của mình là cải cách thể chế, xây dựng chính sách, thực hiện chiến lược và quy hoạch".
28/03/2016 13:10 | Thông Chí

Bộ trưởng Tài chính nhận trách nhiệm về việc áp sai thuế xăng dầu hơn 3.000 tỷ đồng

Báo cáo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, khó có thể thu hồi đủ toàn bộ số tiền chênh lệch 3.500 tỷ đồng từ áp sai thuế+
28/03/2016 13:03 | Lê Hữu Việt

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh: 'Ngân sách địa phương quản lý, tôi rất lo'

Trước khi kết thúc nhiệm kỳ làm Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), ông Bùi Quang Vinh có những chia sẻ, giãi bày về chi tiêu ngân sách hiện nay, đặc biệt ở cấp địa phương.
25/03/2016 08:56 | Mạnh Khánh

Điều chuyển 5 cá nhân liên quan đến vụ 8B Lê Trực

Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, từ ngày 1/4 quyết định điều động, giáng chức, thực hiện kỷ luật công tác đối với 5 cán bộ thuộc Đội Thanh tra Xây dựng quận Ba Đình chính thức có hiệu+
24/03/2016 16:02 | Hải Bình/Đấu thầu

Sếp Vinaconex trần tình vụ 'chọn thầu Trung Quốc cho đường ống Sông Đà 2'

(VNF) - Ông Nguyễn Văn Tốn, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nước sạch Vinaconex (Viwasupco) trần tình việc chọn Công ty TNHH Sản xuất ống gang dẻo Xinxing (Trung Quốc) cho Dự án nước Sông Đà – giai+
24/03/2016 08:51 | Mạnh Quân

Bộ Công Thương bất ngờ "phản pháo" Bộ Tài chính

Chiều qua (23/3), Bộ Công Thương bất ngờ gửi công văn tới Bộ Tài chính phản ứng khá gay gắt với phát biểu của ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách Thuế của Bộ này về việc ông+