10 sự kiện nổi bật về môi trường kinh doanh năm 2020
Vĩnh Chi -
21/12/2020 09:37 (GMT+7)
(VNF) – 2020 là một năm sóng gió với nền kinh tế Việt Nam nhưng cũng là năm ghi nhận nhiều hoạt động tích cực của Chính phủ trong việc hỗ trợ và mở đường cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp.
10 sự kiện nổi bật về môi trường kinh doanh năm 2020
1. Chương trình cứu trợ chưa từng có tiền lệ cho cộng đồng doanh nghiệp
Đối diện những tác động nghiêm trọng của Covid-19 lên nền kinh tế, Chính phủ đã triển khai một chương trình cứu trợ chưa từng có tiền lệ đối với cộng đồng doanh nghiệp, gồm: gói tài khóa, gói tiền tệ và gói an sinh xã hội.
Về tài khóa, Chính phủ gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất với tổng giá trị 180.000 tỷ đồng; về tiền tệ, Chính phủ triển khai gói hỗ trợ tín dụng 250.000 tỷ đồng; về an sinh xã hội, Chính phủ hỗ trợ người mất việc làm với tổng giá trị 62.000 tỷ đồng…
Các gói cứu trợ này là liều thuốc tăng lực quý giá, giúp cộng đồng doanh nghiệp phần nào chống chọi được với tác động của dịch bệnh, góp phần giữ ổn định vĩ mô, đưa nền kinh tế tăng trưởng thực dương trong năm 2020.
2. Nhà đầu tư ngoại bị “cấm cửa” một số ngành nghề
Ngày 17/6/2020, Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9. Luật này có hiệu lực từ ngày 1/1/2021.
Điểm đáng chú ý của Luật Đầu tư 2020 là đã giảm số lượng các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện từ 243 ngành, nghề xuống còn 227 ngành, nghề.
Bên cạnh đó, một số ngành, nghề ưu đãi đầu tư cũng được bổ sung, điển hình như các lĩnh vực: giáo dục đại học; sản xuất các sản phẩm hình thành từ kết quả khoa học và công nghệ; sản xuất sản phẩm thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển; bảo quản thuốc, sản xuất trang thiết bị y tế; sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ tạo ra hoặc tham gia chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành.
Luật Đầu tư 2020 cũng bổ sung quy định về điều kiện tiếp cận thị trường đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Theo đó, Chính phủ sẽ công bố “Danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường”, để quy định rõ ràng về ngành, nghề chưa được tiếp cận thị trường và ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện.
3. Không đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp
Ngày 17/6, Quốc hội đã thông qua Luật Doanh nghiệp sửa đổi. Ghi nhận cho thấy luật này có khoảng 40 điểm mới, trong đó điểm nổi bật là chưa quy định hộ kinh doanh trong luật.
Đưa hay không đưa hộ kinh doanh vào Luật Doanh nghiệp là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất khi soạn thảo luật. Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, có 5 lí do nên đưa hộ kinh doanh vào luật như: khẳng định định danh cho hộ kinh doanh; bảo vệ được quyền lợi cho các hộ kinh doanh; bãi bỏ được một số các rào cản đang vướng mắc và đang cản trở hoạt động của hộ kinh doanh; không làm phát sinh các thủ tục hành chính; tạo điều kiện thúc đẩy các hộ kinh doanh có đủ điều kiện chuyển sang hoạt động theo loại hình doanh nghiệp.
Tuy nhiên, 5 lí do trên vẫn không thuyết phục được Quốc hội.
4. Chính thức có luật cho dự án PPP
Ngày 18/6, Quốc hội đã thông qua Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Với gồm 11 chương và 101 điều, Luật PPP đã thống nhất điều chỉnh hoạt động đầu tư, thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư một số lĩnh vực hạ tầng quan trọng, thiết yếu theo phương thức PPP.
5 nhóm lĩnh vực được đầu tư PPP là những lĩnh vực quan trọng, thiết yếu liên quan đến phát triển cơ sở hạ tầng (giao thông, thủy lợi), cung cấp dịch vụ thiết yếu (điện, nước, xử lý môi trường), bảo đảm an sinh xã hội (y tế, giáo dục - đào tạo), phù hợp với sự phát triển của cách mạng công nghiệp 4.0 (hạ tầng công nghệ thông tin), thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và nâng cao chất lượng đời sống của người dân.
Luật PPP quy định dự án PPP đầu tư vào địa bàn có nhiều khó khăn, lĩnh vực y tế, giáo dục có tổng mức đầu tư tối thiểu 100 tỷ đồng, các dự án PPP tại các địa bàn, lĩnh vực khác có tổng mức đầu tư 200 tỷ đồng.
Về cơ chế chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu, luật quy định biên độ tăng, giảm doanh thu ở mức 25%, tương ứng tăng doanh thu từ 125% trở lên, giảm doanh thu từ 75% trở xuống.
5. Sửa đổi trần chi phí lãi vay trong giao dịch liên kết
Điều 8.3 Nghị định số 20/2017/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết có nội dung: “Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kỳ của người nộp thuế được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 20% của tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao trong kỳ của người nộp thuế”.
Hiểu một cách đơn giản là nếu chi phí lãi vay vượt mức 20% tổng lợi nhuận thuần của doanh nghiệp thì khoản vượt đó không được tính vào chi phí hoạt động của doanh nghiệp.
Đây là quy định gây ra thiệt hại đáng kể đối với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết, nhất là các lĩnh vực cần đầu tư vốn lớn như bất động sản, công nghệ cao, chứng khoán.
Để sửa đổi quy định này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 68/2020/NĐ-CP. Nghị định 68 cho phép nâng ngưỡng khống chế chi phí lãi vay từ 20% lên 30%.
6. Nghị định 100 gây khốn đốn cho doanh nghiệp rượu bia
Ngày 1/1/2020, Nghị định 100/2019 chính thức có hiệu lực. Đây là “đòn” rất mạnh của Chính phủ trong việc chấn chỉnh tình trạng vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông của người dân.
Tuy nhiên, cũng vì vậy mà nghị định này gây tác động lớn tới hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp rượu bia. Tác động này càng trở nên nghiêm trọng khi cộng hưởng với yếu tố Covid-19. Hồi tháng 3/2020, Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA) thậm chí phải gửi công văn “xin” Thủ tướng, Chính phủ tháo gỡ khó khăn cho ngành bia, rượu, nước giải khát.
7. Nghị định 126 về quản lý thuế gây hoang mang dư luận
Nghị định 126 hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế có hiệu lực vào ngày 5/12 có thể nói là một trong số ít những văn bản quy phạm pháp luật làm dư luận “dậy sóng”.
Một trong những quy định được quan tâm nhất là số thuế thu nhập doanh nghiệp đã tạm nộp của 3 quý đầu năm không được thấp hơn 75% số thuế thu nhập cả năm. Nếu người nộp thuế nộp ít hơn 75% thì phải nộp tiền chậm nộp tính trên số thuế nộp thiếu (tính từ ngày tiếp sau ngày cuối cuối cùng của thời hạn tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp quý 3 đến ngày nộp số thuế còn thiếu vào ngân sách nhà nước).
Quy định này được cho là “gây khó dễ” cho doanh nghiệp, khiến các doanh nghiệp đối diện rủi ro “ăn phạt” từ cơ quan thuế. Tuy nhiên, Tổng cục Thuế sau đó đã lên tiếng giải thích rằng quy định trên chỉ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2021, còn năm nay vẫn theo quy định cũ.
8. Hàng trăm dự án nhà ở được gỡ vướng nhờ Nghị định 148
Chính phủ mới đây đã ban hành Nghị định 148/2020 sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đất đai. Đây là nghị định mang tính “cách mạng”, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, tạo điều kiện cho hàng trăm dự án nhà được tiếp tục triển khai.
Cụ thể, nghị định có cơ chế xử lý đối với các thửa đất do nhà nước quản lý nằm xen kẽ trong các dự án đầu tư, dự án nhà ở; có cơ chế cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho người nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua nhà ở, công trình xây dựng trong các dự án phát triển nhà ở và các dự án kinh doanh bất động sản không phải là dự án phát triển nhà ở.
Bên cạnh đó, nghị định cũng quy định chặt chẽ điều kiện tách thửa đất, hợp thửa đất; có cơ chế giao đất, cho thuê đất đối với các thửa đất nhỏ hẹp do nhà nước quản lý tại các đô thị, điểm dân cư nông thôn…
9. Quốc hội “chặn đứng” việc tách đôi Luật Giao thông đường bộ
Ngày 16/11, Quốc hội đã dành cả ngày để thảo luận 2 dự án: Luật Giao thông đường bộ sửa đổi do Bộ Giao thông Vận tải chủ trì và Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ do Bộ Công an chủ trì.
Luật Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ được tách ra từ Luật Giao thông đường bộ, với thay đổi căn bản là chuyển việc quản lý sát hạch, cấp giấy phép lái xe từ Bộ Giao thông Vận tải sang Bộ Công an.
Việc tách luật này đã gây ra cuộc tranh luận nóng trên nghị trường cũng như trong dư luận. Kết quả là ngày 17/11, Quốc hội đã lấy phiếu ý kiến các đại biểu. Kết quả cho thấy đa số đại biểu bác bỏ việc tách hai luật; bác bỏ việc chuyển chức năng quản lý, đào tạo và sát hạch cấp giấy phép lái xe từ Bộ Giao thông Vận tải sang Bộ Công an.
10. Tranh cãi về tính công bằng quanh việc “giải cứu” Vietnam Airlines
Sau nhiều bàn bạc, Quốc hội hôm 17/11 đã chấp thuận “cứu” Tổng công ty Hàng không Việt Nam – Vietnam Airlines. Cụ thể, Quốc hội cho phép Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tái cấp vốn và gia hạn không quá 2 lần cho tổ chức tín dụng (không bao gồm các tổ chức tín dụng đang được kiểm soát đặc biệt) để cho Vietnam Airlines vay bổ sung vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Quốc hội cũng cho phép Vietnam Airlines chào bán thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để tăng vốn điều lệ khi đáp ứng quy định Luật Chứng khoán.
Quốc hội đồng ý cho Chính phủ giao Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước thay mặt Chính phủ đầu tư mua cổ phiếu tại Vietnam Airlines thuộc quyền mua cổ phần của cổ đông nhà nước theo phương thức chuyển giao quyền mua; đồng thời, cho phép xác định việc đầu tư nêu trên thuộc dự án nhóm A.
Việc “giải cứu” Vietnam Airlines là chủ đề “tốn giấy mực” trong năm 2020 của giới kinh doanh và chuyên gia kinh tế. Việc giải cứu một mặt được coi là cần thiết, mặt khác lại gây ra những dấu hỏi về tính công bằng, bình đẳng giữa các doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp hàng không, bởi không chỉ Vietnam Airlines mà các hãng như Vietjet Air, Jetstar Pacific và Bamboo Airways cũng đang rất khó khăn do Covid-19.
(VNF) - Vì sao một vùng đất sở hữu di sản thiên nhiên nổi tiếng thế giới như Hạ Long nhiều năm qua chưa thể khai thác hết tiềm năng kinh tế đêm? Đâu là mô hình đủ khác biệt để biến Bãi Cháy thành đô thị du lịch - giải trí đẳng cấp quốc tế? Những câu hỏi ấy đang dần được giải đáp với sự hiện diện của các sản phẩm du lịch mới mẻ và hệ sinh thái tiện ích, dịch vụ đa dạng.
(VNF) - Trong chiến lược mở rộng hoạt động đầu tư theo hướng phát triển bền vững, Tập đoàn Taseco đánh dấu bước tiến sang lĩnh vực năng lượng tái tạo khi ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) với UBND tỉnh Lai Châu để nghiên cứu, khảo sát và đề xuất đầu tư các dự án điện mặt trời trên địa bàn tỉnh.
(VNF) - Sau gần một tháng triển khai trên toàn quốc, xăng E10 đã tiêu thụ khoảng 800 triệu lít, chiếm hơn 94% lượng xăng sinh học bán ra. Bộ Công Thương cho biết nguồn cung ổn định, thị trường vận hành thông suốt và người dân đang thích nghi khá nhanh với loại nhiên liệu mới.
(VNF) - Những chuyến làm việc liên tiếp của lãnh đạo T&T Group tại hàng loạt địa phương thời gian qua không đơn thuần là các cuộc xúc tiến đầu tư. Bắc Ninh, Quảng Trị, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long đang dần hiện lên một bản đồ phát triển, nơi mỗi vùng đất được nhìn nhận như một mắt xích trong chiến lược xây dựng các hệ sinh thái tăng trưởng dài hạn của T&T.
(VNF) - Từ 1/7, thay đổi về thông tin quản lý, thay đổi biển số xe, chủ phương tiện không phải thực hiện kiểm định lại mà chỉ cần đưa xe đến cơ sở đăng kiểm để kiểm tra, đối chiếu và cập nhật dữ liệu vào hồ sơ phương tiện.
(VNF) -Một chu kỳ phát triển mới đang mở ra với Vĩnh Long, nhưng cơ hội không mặc nhiên trở thành lợi thế cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, bài toán kiến tạo những đô thị có khả năng dẫn dắt tăng trưởng và hình thành chuẩn sống mới sẽ là chủ đề xuyên suốt của hội thảo "Vĩnh Long trong không gian phát triển mới: Động lực đô thị hóa và cơ hội kiến tạo chuẩn sống thế hệ mới" diễn ra ngày 3/7 tới đây.
(VNF) - Tối 17/6 vừa qua tại Singapore, Home Credit Việt Nam đã nhận giải Bạc tại CX Asia Excellence Awards 2026 ở hạng mục "Ứng dụng dữ liệu & thấu hiểu Khách hàng hiệu quả nhất" (Best Use of Data and Customer Insights). Giải thưởng ghi nhận nỗ lực nâng chuẩn trải nghiệm và chiến lược luôn đặt khách hàng làm trọng tâm của doanh nghiệp.
(VNF) - Ngày 27/6/2026, tại tỉnh Đắk Lắk, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo -Phú Mỹ) và UBND tỉnh Đắk Lắk đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MOU) về việc nghiên cứu, khảo sát cơ hội đầu tư Dự án Trung tâm Đổi mới sáng tạo Nông nghiệp Công nghệ cao trên địa bàn tỉnh.
(VNF) - Không chỉ là dự án hợp tác đầu tiên giữa T&T Retail và Công ty Cổ phần Cao Nguyên Thịnh Vượng, Little Hong Kong còn tiếp tục khẳng định chiến lược phát triển những điểm đến thương mại - dịch vụ mang bản sắc riêng, góp phần gia tăng sức sống và giá trị bền vững cho các khu đô thị của T&T Group.
(VNF) - Giá vàng trong nước khởi động tuần mới "bình lặng" trong mối lo tiếp tục tụt dốc khi giá vàng miếng lẫn vàng nhẫn không có nhiều động lực đi lên trong cả tuần trước.
(VNF) - Trong bối cảnh nhu cầu về một mẫu xe đa dụng dành cho gia đình và kinh doanh ngày càng tăng, MG G50 đang nổi lên như một lựa chọn đáng chú ý trong phân khúc MPV nhờ sở hữu không gian rộng rãi, động cơ tăng áp mạnh mẽ cùng mức giá cạnh tranh.
(VNF) - Xét về triển vọng dài hạn, giới phân tích vẫn giữ cái nhìn lạc quan về đà tăng của giá bạc nhờ cán cân cung - cầu cơ bản trên thị trường vật chất đang thắt chặt.
(VNF) - Góp ý dự thảo lộ trình phát triển thị trường bán lẻ điện cạnh tranh, VCCI đề xuất tách bạch hoạt động quản lý lưới điện và kinh doanh bán lẻ điện, đồng thời đơn giản hóa thủ tục chuyển đổi nhà cung cấp và nới điều kiện bảo đảm tài chính nhằm tạo sân chơi bình đẳng, thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia thị trường.
(VNF) - Chính phủ vừa sửa đổi quy định về điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, cho phép các hệ thống được bán tối đa 50% sản lượng điện dư lên lưới, đồng thời mở cơ chế bán vượt mức này đến hết năm 2030 nếu lưới điện đủ khả năng tiếp nhận.
(VNF) - Bước vào phân khúc xe sang với không ít hoài nghi từ thị trường, Mazda CX-90 vẫn sở hữu những lợi thế riêng về sản phẩm và chiến lược tiếp cận khách hàng, giúp mẫu SUV này có cơ hội thoát khỏi “vết xe đổ” của KIA Quoris.
(VNF) - Sau hơn 5 tháng kể từ báo cáo định giá tháng 1/2026, Vietcap tiếp tục nâng giá mục tiêu của F88 lên 98.000 đồng/cổ phiếu và nâng khuyến nghị từ Outperform lên Buy, sau khi điều chỉnh tăng khoảng 18% dự báo lợi nhuận giai đoạn 2026 – 2030. Điểm mấu chốt là F88 không chỉ tăng trưởng nhanh hơn, mà còn tạo ra nhiều lợi nhuận hơn trên cùng một nền tảng hoạt động.
(VNF) - Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất đổi mới cơ chế giá bán lẻ điện đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt.
(VNF) - VinFast Minio Green thu hút người dùng phổ thông muốn chuyển từ xe 2 bánh lên 4 bánh nhờ giá bán hợp lý, kích thước nhỏ gọn và công năng phù hợp nhịp sống đô thị.
(VNF) - Ngày 26/6/1986, dòng dầu thương mại đầu tiên từ mỏ Bạch Hổ được khai thác, mở ra một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử ngành dầu khí Việt Nam. Bốn thập niên sau, Bạch Hổ không chỉ được biết đến là mỏ dầu lớn nhất cả nước, mà còn trở thành biểu tượng của tầm nhìn chiến lược, năng lực khoa học - công nghệ và khát vọng làm chủ biển của người Việt Nam.
(VNF) - Vì sao một vùng đất sở hữu di sản thiên nhiên nổi tiếng thế giới như Hạ Long nhiều năm qua chưa thể khai thác hết tiềm năng kinh tế đêm? Đâu là mô hình đủ khác biệt để biến Bãi Cháy thành đô thị du lịch - giải trí đẳng cấp quốc tế? Những câu hỏi ấy đang dần được giải đáp với sự hiện diện của các sản phẩm du lịch mới mẻ và hệ sinh thái tiện ích, dịch vụ đa dạng.
(VNF) - Siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long đang dần thành hình với quy mô 18 tỷ USD, rộng hơn 6.000 hecta, hứa hẹn trở thành “thành phố kỳ quan” với cơ hội đầu tư hấp dẫn tại Quảng Ninh.