Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng gắn chặt với các tiêu chuẩn phát triển bền vững, ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) đang chuyển từ khái niệm trách nhiệm xã hội sang một yêu cầu kinh tế mang tính bắt buộc. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất và xuất khẩu, việc thực hành ESG không chỉ giúp nâng cao hình ảnh mà còn là điều kiện để duy trì thị phần, tham gia chuỗi cung ứng quốc tế và tiếp cận các dòng vốn xanh.
Tuy vậy, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong quá trình triển khai ESG. Việc xây dựng báo cáo bền vững, đo lường phát thải carbon hay thiết lập hệ thống quản trị minh bạch đòi hỏi nguồn lực tài chính và năng lực chuyên môn không nhỏ.
Ở cấp quốc gia, Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ trong ứng phó biến đổi khí hậu khi nâng mục tiêu giảm phát thải trong Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) năm 2022 lên 15,8% không điều kiện và 43,5% có điều kiện vào năm 2030.
Theo PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, việc thực hiện các cam kết này đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn. Trong bối cảnh đó, thực hành ESG trở thành điều kiện quan trọng để Việt Nam tận dụng các nguồn vốn tài chính xanh quốc tế và duy trì khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu.
Cùng với xu hướng chuyển đổi xanh toàn cầu, thị trường tài chính xanh tại Việt Nam đang tăng trưởng nhanh. Quy mô huy động hiện đạt khoảng 744.000 tỷ đồng, tương đương 6,44% GDP.
Dòng vốn này được xem là nguồn lực quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các tiêu chuẩn ESG, đặc biệt trong các lĩnh vực như năng lượng sạch, sản xuất xanh và quản trị bền vững.
Bên cạnh đó, nhiều chính sách mới cũng đang được ban hành nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia quá trình chuyển đổi. Các nghị quyết của Đảng và Quốc hội như Nghị quyết 68-NQ/TW hay Nghị quyết 198/2025/QH15 đã bổ sung cơ chế hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp thực hành ESG và chuyển đổi xanh.
Chính sách này giúp giảm chi phí vốn, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sạch, hệ thống quản trị bền vững và xây dựng báo cáo ESG theo chuẩn mực quốc tế. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận nguồn vốn này phụ thuộc nhiều vào mức độ minh bạch dữ liệu và năng lực đo lường phát thải của doanh nghiệp.
Bên cạnh cơ hội từ tài chính xanh, xu hướng xanh hóa thương mại toàn cầu cũng đang tạo ra áp lực lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu. Nhiều thị trường lớn như Liên minh châu Âu và Nhật Bản đã siết chặt các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và báo cáo phát thải.
Theo TS. Nguyễn Thị Hồng Vân, chuyên gia tư vấn thương mại điện tử và thương mại số, từ năm 2025 nhiều thị trường khó tính đã bắt đầu yêu cầu truy xuất nguồn gốc điện tử đối với hàng hóa nhập khẩu. Đồng thời, các tiêu chuẩn như báo cáo ESG hay dấu chân carbon đang trở thành tiêu chí quan trọng để đánh giá nhà cung cấp.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được xem là nền tảng để doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi xanh. Việc số hóa dữ liệu giúp doanh nghiệp ghi nhận và đo lường các chỉ số về tiêu thụ năng lượng, nước và phát thải CO₂ – những thông tin quan trọng trong các báo cáo ESG.
Ngoài ra, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong logistics cũng giúp tối ưu hóa vận chuyển, giảm chi phí và cắt giảm phát thải trong chuỗi cung ứng.
Theo TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu và Phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), xu hướng ESG toàn cầu đang có sự phân hóa về chính sách, nhưng các yêu cầu bền vững trong chuỗi cung ứng vẫn tiếp tục gia tăng.
Trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, nhiều tập đoàn đa quốc gia đang chuyển chiến lược từ tối ưu chi phí sang ưu tiên khả năng chống chịu và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Những doanh nghiệp tại các quốc gia có môi trường ổn định và đáp ứng được các tiêu chuẩn ESG sẽ có lợi thế lớn trong việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, rủi ro lớn nhất trong giai đoạn 2026–2028 là bị loại khỏi danh sách nhà cung ứng nếu không cung cấp được dữ liệu phát thải, không đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc hoặc không chứng minh được hệ thống quản lý lao động và môi trường.
Trong bối cảnh đó, ESG cần được nhìn nhận như một năng lực cạnh tranh cốt lõi, thay vì chỉ là yêu cầu tuân thủ. Doanh nghiệp nào chủ động tích hợp ESG vào mô hình kinh doanh và quản trị ngay từ sớm sẽ có nhiều cơ hội mở rộng thị trường và tiếp cận các nguồn vốn mới trong nền kinh tế xanh đang hình thành.
Tags:
(VNF) - Ngày 19/1/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch các-bon trong nước, tạo khung pháp lý đầy đủ cho việc tổ chức, vận hành thị trường các-bon tại Việt Nam.
(VNF) - Theo các chuyên gia của Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường, đầu tư xanh không chỉ là công cụ tài chính nhằm giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường, mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bao trùm, hiệu quả và có trách nhiệm.
(VNF) - Sự xuất hiện của TP. HCM “mới” sau sáp nhập đang mở ra một cấu trúc phát triển hoàn toàn khác, trong đó chuỗi giá trị công nghiệp – điều phối – logistics giữ vai trò then chốt. Theo chuyên gia, mô hình đại đô thị này có nhiều điểm tương đồng với Seoul SMA, cho thấy bất động sản TP. HCM sẽ được tái định hình mạnh mẽ khi hạ tầng, không gian đô thị và chức năng vùng được tối ưu.
(VNF) - EU vừa nới lỏng hàng loạt quy định ESG nhằm giảm gánh nặng tuân thủ và hỗ trợ doanh nghiệp trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ Mỹ và Trung Quốc.
(VNF) - Khi nhà đầu tư ngày càng siết tiêu chuẩn về quản trị và minh bạch dữ liệu, ESG đang trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp hút vốn giá rẻ.
(VNF) - Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu tăng tốc lộ trình giảm phát thải carbon, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đang trở thành giải pháp chiến lược. Với lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu sinh khối, cùng những bước đi chính sách đầu tiên, Việt Nam được đánh giá có nhiều cơ hội tham gia chuỗi giá trị SAF toàn cầu.
(VNF) - Cái bắt tay giữa Xuân Cầu Holdings và Petrolimex đánh dấu bước đi chiến lược trong phát triển hệ sinh thái năng lượng xanh và mở rộng sang lĩnh vực năng lượng cho giao thông điện tại Việt Nam.
(VNF) - Chi phí xử lý phát thải CO₂ có thể lên tới 132 USD/tấn đang tạo áp lực lớn lên nhiều ngành công nghiệp và xi măng là 1 ví dụ. Điều này khiến các DN đối mặt nguy cơ tăng chi phí sản xuất và giảm sức cạnh tranh.
(VNF) - Mỗi năm, Việt Nam tạo ra khoảng 156 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, trấu, bã mía hay vỏ dừa. Khối lượng “rác” khổng lồ này hiện vẫn chủ yếu bị bỏ đi hoặc xử lý kém hiệu quả, trong khi theo góc nhìn kinh tế tuần hoàn, đây lại là một “mỏ vàng xanh” có thể tạo ra giá trị hàng tỷ USD.
(VNF) - Dù tín dụng nông nghiệp và tín dụng xanh tăng trưởng tích cực, dòng vốn vẫn khó chảy mạnh vào các mô hình nông nghiệp xanh, nông nghiệp số. Thực tế cho thấy, nút thắt không nằm ở thiếu vốn mà ở thể chế, dữ liệu và cơ chế chia sẻ rủi ro, khiến dòng tín dụng chưa thể lan tỏa đúng nhu cầu của nền kinh tế xanh.
(VNF) - Đầu tư cho “xanh” có thể làm tăng chi phí trước mắt, nhưng lại mở ra cơ hội nâng cao năng suất và sức cạnh tranh. Khi tiêu chuẩn môi trường ngày càng siết chặt, “xanh hóa” dần trở thành yêu cầu bắt buộc với doanh nghiệp.
(VNF) - Mô hình nhà máy điện rác tại Sóc Sơn không chỉ góp phần giải quyết bài toán rác thải đô thị mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, khi vừa xử lý chất thải, vừa tạo ra nguồn năng lượng hữu ích cho xã hội.
