Chuyển đổi xanh: Cùng làm, cùng hưởng, cùng thắng và cùng phát triển

Chuyển đổi xanh là lựa chọn chiến lược của các quốc gia

Phát biểu và tuyên bố khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh Đối tác vì tăng trưởng xanh và mục tiêu toàn cầu 2030 (Hội nghị Thượng đỉnh P4G), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho hay, trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối diện với những thách thức chưa từng có về thiên tai, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên, già hóa dân số,… chuyển đổi xanh và phát triển bền vững là xu thế tất yếu, ưu tiên hàng đầu và lựa chọn chiến lược của các quốc gia, dân tộc trên toàn thế giới.

Chủ đề “Chuyển đổi xanh bền vững, lấy con người làm trung tâm” của Hội nghị lần này thể hiện khát vọng của tất cả chúng ta hướng đến một thế giới sáng, xanh, sạch, đẹp với quan điểm nhấn mạnh yếu tố con người là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, cũng vừa là động lực và là nguồn lực cho quá trình xanh hóa và phát triển bền vững trên hành tinh xanh tươi đẹp.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng, đối diện với những khó khăn thách thức cũng chính là cơ hội để cùng phát triển, vượt lên nghịch cảnh vì sự phát triển trường tồn của các quốc gia, dân tộc, vì hạnh phúc của mọi người dân trên thế giới.

"Một nền kinh tế xanh cần các doanh nghiệp xanh, một xã hội xanh cần các công dân xanh, một thế giới xanh cần có các quốc gia xanh. Việc đóng góp và hưởng thụ thành quả từ quá trình chuyển đổi xanh, vừa là trách nhiệm vừa là quyền lợi của tất cả các quốc gia, dân tộc theo tinh thần cùng làm, cùng hưởng, cùng thắng và cùng phát triển", Thủ tướng nhấn mạnh.

Để thúc đẩy chuyển đổi xanh, Thủ tướng khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đóng vai trò then chốt, thị trường đóng vai trò dẫn dắt, nhận thức xã hội đóng vai trò nền tảng. Điều này được minh chứng rõ nét và là các yếu tố căn bản dẫn đến thành công của mỗi quốc gia trên thế giới.

Đặc biệt, lĩnh vực năng lượng tái tạo phát triển bùng nổ khi hội tụ đủ các yếu tố như công nghệ phát huy được tiềm năng, tạo ra sản phẩm có giá trị thực chất, quan hệ thị trường được củng cố vững chắc, doanh nghiệp duy trì được lợi nhuận, nhận thức của người dân, người tiêu dùng được nâng cao ở từng quốc gia và trên toàn thế giới.

Cùng với đó, thúc đẩy chuyển đổi xanh cần đề cao nguyên tắc bình đẳng, công bằng, trách nhiệm. Đây là quá trình cần kiên định về mục tiêu, chủ động, linh hoạt về phương pháp và lộ trình, có tính đến điều kiện và năng lực khác nhau của các quốc gia. "Thành công của một quốc gia trong chuyển đổi xanh không chỉ thuộc về nguyên quốc gia đó mà là của toàn thể thế giới, là tài sản chung của nhân loại", Thủ tướng nhấn mạnh.

Đề xuất 3 vấn đề thúc đẩy tiến trình chuyển đổi xanh

Đối với Việt Nam, Thủ tướng khẳng định cùng với chuyển đổi số, Việt Nam xác định chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu, là yếu tố then chốt và động lực đột phá để thúc đẩy tăng trưởng xanh nhanh, phát triển bền vững, hiện thực hoá mục tiêu chiến lược trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển thu nhập cao vào năm 2045, đồng thời góp phần hiện thực hoá cam kết tại Hội nghị COP26 đưa mức phát thải ròng bằng 0 vào 2050.

Từ kinh nghiệm thực tiễn với những kết quả tích cực bước, đầu nhất là về năng lượng tái tạo, phát triển nông nghiệp xanh, tham gia các cơ chế, sáng kiến đa phương về chuyển đổi xanh, với vai trò là nước chủ nhà của Hội nghị thượng đỉnh P4G lần thứ 4, để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, lấy con người làm trung tâm, Việt Nam có 3 đề xuất để Hội nghị thảo luận, phân tích, đánh giá và thống nhất cách tiếp cận, giải pháp, khuôn khổ hợp tác trong thời gian tới đây.

Thứ nhất, thúc đẩy hoàn thiện tư duy xanh, trong đó chú trọng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với tăng trưởng xanh, xác định nguồn lực xanh bắt nguồn từ tư duy xanh, động lực tăng trưởng xanh bắt nguồn từ chuyển đổi xanh và sức mạnh xanh bắt nguồn từ nhận thức xanh của người dân, doanh nghiệp và các quốc gia, khu vực, toàn cầu.

Thứ hai, xây dựng một cộng đồng xanh trách nhiệm, trong đó chính phủ đóng vai trò định hướng, khuyến khích, bảo đảm thể chế ổn định, thuận lợi cho tăng trưởng xanh. Khu vực tư nhân là nòng cốt trong đầu tư công nghệ, phổ cập các tiêu chuẩn xanh, cộng đồng khoa học tiên phong trong phát triển công nghệ xanh và đào tạo nguồn nhân lực xanh. Người dân không những nâng cao ý thức xanh mà còn là chủ chủ thể thụ hưởng những kết quả của chuyển đổi xanh.

Thứ ba, các bên đẩy mạnh hợp tác quốc tế và phát triển mạnh các mô hình hợp tác xanh nhiều bên, đặc biệt là hợp tác đối tác công - tư (PPP), hợp tác Nam - Nam, Bắc - Nam, các khuôn khổ hợp tác đa phương... Mục tiêu nhằm xóa bỏ rào cản về thể chế, tăng cường khả năng tiếp cận và đẩy nhanh tốc độ chuyển dịch dòng vốn xanh, công nghệ xanh và quản trị xanh.

Các nước phát triển cần tiên phong thực hiện cam kết hỗ trợ tài chính, công nghệ, kinh nghiệm cải cách thể chế, trong khi đó các nước đang phát triển cần phát huy mạnh mẽ nội lực, gắn kết và sử dụng hiệu quả nguồn lực hỗ trợ của bên ngoài.