Bảo hiểm phát tín hiệu phục hồi, mở ra cơ hội tăng tốc dài hạn

Tín hiệu hồi phục

Theo số liệu từ Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), trong tháng 1/2026, tổng doanh thu phí bảo hiểm ước đạt 20.375 tỷ đồng, toàn ngành ghi nhận mức tăng trưởng 5,15% so với cùng kỳ. Trong đó, mảng phi nhân thọ vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng với doanh thu 10.365 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trên 10%, lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ ghi nhận doanh thu đạt 10.010 tỷ đồng, tăng trưởng 0,5%. Đây là một con số đáng mừng đối với bảo hiểm nhân thọ bởi suốt một thời gian dài lĩnh vực này tăng trưởng âm.

Cùng với tăng doanh thu, các doanh nghiệp bảo hiểm cũng tích cực trong việc chi trả quyền lợi bảo hiểm, khẳng định cam kết và củng cố thêm niềm tin với khách hàng trong giai đoạn phát triển mới. Cụ thể, các doanh nghiệp đã chi 7.366 tỷ đồng cho bồi thường quyền lợi bảo hiểm, tăng gần 12%. Trong đó, các doanh nghiệp nhân thọ ước chi trả 5.293 tỷ đồng, tăng 12%, còn lại là nghiệp vụ phi nhân thọ.

Nói về triển vọng thị trường bảo hiểm nói chung tại Việt Nam, các chuyên gia kinh tế đều cho rằng, tỷ lệ thâm nhập của tổng doanh thu phí bảo hiểm (GWM)/GDP trong giai đoạn 2020 – 2025 chỉ đạt mức 2%, chưa đạt được mục điều đề ra theo Quyết định số 07 năm 2023 của Chính phủ ( doanh thu phí bảo hiểm đạt 3 – 3,3%/GDP), đây là một con số còn khiêm tốn.

Bên cạnh đó, theo thống kê của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), tỷ lệ phí bảo hiểm/GDP tại các quốc gia phát triển như Mỹ có thể lên tới 12%. Một số quốc gia trong khu vực như Singapore, Malaysia cũng ghi nhận tỷ lệ này lần lượt là 9,65% và 4,46%. Trên thực tế, tỷ lệ GWM của Việt Nam đã tăng đều đặn từ năm 2015, từng đạt mức 2,67% trong năm 2022 và giảm xuống mức 2,31% vào cuối 2023.

“Do đó, cùng với triển vọng tăng trưởng kinh tế, tiềm năng và dư địa phát triển của ngành bảo hiểm trong tương lai vẫn còn rất lớn”, các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh.

Cơ hội dài hạn rộng mở

Chia sẻ về cơ hội cho ngành bảo hiểm nhân thọ trong giai đoạn mới, ông Manish Gurbuxani, Phó Tổng giám đốc Chiến lược và Chuyển đổi kiêm quyền Phó tổng giám đốc khách hàng và tiếp thị Prudential Việt Nam đánh giá, hiện tại ở Việt Nam tầng lớp trung lưu phát triển nhanh, từ đó các nhu cầu lớn về tài chính dành cho giáo dục, hưu trí và an toàn trong dài hạn rất cao.

Ông Manish Gurbuxani dẫn chứng, dữ liệu năm 2023 chỉ 13% dân số là trung lưu, hiện đã tăng lên 26% và dự báo trong 3-5 năm tầng lớp này lại tăng gấp 2 lần. Do đó, đại diện Prudential cho rằng, các khách hàng bảo hiểm tiềm năng tăng khoảng 15 triệu trong 5 năm tới và với mức thu nhập hàng năm tăng 8-15%, thu nhập chi tiêu này sẽ được đầu tư ngược lại nền kinh tế, trong đó có bảo hiểm.

Đặc biệt, ông Manish Gurbuxani lưu ý, sau nhu cầu thiết yếu, người dân sẽ chọn đầu tư vào sức khoẻ, bảo hiểm, lập kế hoạch giáo dục, hưu trí…Thậm chí chuyển giao tài sản cho thế hệ sau, cơ hội cho bảo hiểm rất lớn.

“Chưa đến 10% người dân Việt Nam đầu tư vào tài chính, chủ yếu đang ở tài sản truyền thống như vàng, bất động sản... Do đó, nhiệm vụ của bảo hiểm nhân thọ là chuyển đổi và hỗ trợ trong hành trình này”, đại diện bảo hiểm Prudential nói thêm.

Theo chuyên gia kinh tế Trần Nguyên Đán, mặc dù còn nhiều thách thức trong giai đoạn vừa qua nhưng từ 2026, thị trường bảo hiểm nhân thọ sẽ có nhiều yếu tố mới ảnh hưởng.

Thứ nhất, khả năng cao là các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ sẽ nhập cuộc mạnh mẽ hơn trong cuộc chơi công nghệ. Ở đó, sẽ phát triển hệ thống tuyển dụng và sử dụng công nghệ thông tin làm chủ đạo, thu hẹp lực lượng đại lý và mở rộng người giới thiệu. Bởi các công ty hiểm nhân thọ sẽ cần ít hơn đại lý nhưng cần nhiều hơn những người tiếp cận khách hàng, có thể mô hình Affiliate hay là các mô hình hợp tác với các đầu mối, doanh nghiệp lớn, nhiều nhân sự để làm kênh giới thiệu cho công ty nhân thọ sẽ được trọng dụng.

Một vấn đề cần quan tâm nữa đó là luật thuế mới đối với hộ, cá nhân kinh doanh sẽ là một trong những nhân tố tác động thay đổi hành vi của đại lý. Khi các công ty bảo hiểm đang vận hành mô hình đại lý lớn sẽ phải xem xét lại vì có những khoản mà trước giờ họ không chịu thuế, bây giờ sẽ chịu thuế nhiều hơn. Có thể sẽ có sự ra đời của những mô hình kinh doanh mới để phù hợp hơn.

"Năm 2026 là một năm được kỳ vọng sẽ bùng nổ về kinh tế, tạo nhiều nguồn thu nhập tốt trong dân, đây sẽ là tiền đề tốt phát triển ngành bảo hiểm cả nhân thọ lẫn phi nhân thọ”, ông Đán kỳ vọng.

Theo kế hoạch, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm ước tính, tổng doanh thu phí năm 2026 đạt 250.133 tỷ đồng, tăng 5,45% so với năm 2025, trong đó, kỳ vọng tiếp tục đến từ mảng bảo hiểm phi nhân thọ khi doanh thu dự kiến đạt 98.371 tỷ đồng, tăng 11,25%. Song song, mảng bảo hiểm nhân thọ đặt chỉ tiêu đạt 151.762 tỷ đồng doanh thu, tăng nhẹ lên mức 2%.

Thống kê quá khứ cho thấy, bảo hiểm nhân thọ là ngành rất tiềm năng và luôn duy trì mức tăng trưởng kép hàng năm 17,7% từ năm 2014, riêng năm 2018 đạt mức tăng hơn 30% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, doanh thu phí nhân thọ tăng từ 66.115 tỷ đồng năm 2017 lên đỉnh 178.334 tỷ đồng năm 2022, gấp 2,7 lần sau 5 năm. Vì vậy, tỷ trọng bảo hiểm nhân thọ trong tổng doanh thu phí toàn thị trường tăng từ 61,4% năm 2017 lên đỉnh 72,9% năm 2021.

Đến năm 2022, khi thị trường bảo hiểm xuất hiện biến cố lớn của kênh bancassurance, vụ việc diễn viên Ngọc Lan mua bảo hiểm… doanh thu ngành đã lần đầu tiên trong gần 10 năm, ghi nhận mức tăng trưởng âm trong năm 2023. Giai đoạn 2024 - 2025, thị trường bảo hiểm bước vào một nhịp điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh yêu cầu chuẩn hóa và nâng cao chất lượng ngày càng rõ nét.

Do đó, nhiều chuyên gia đều cho rằng, những tín hiệu gần đây như thay đổi toàn diện sản phẩm, chú trọng đào tạo đại lý/tư vấn viên, các hoạt động nâng cao dân trí tài chính cá nhân, đặc biệt bảo hiểm là một trong những ngành được Chính phủ quan tâm và tạo điều kiện tăng trưởng cho thấy bức tranh tăng trưởng bảo hiểm nhân thọ đang dần trở lại.