Bối rối khi các kênh đầu tư biến động mạnh: Chuyên gia chỉ cách quản lý tài sản

Các kênh đầu tư đồng loạt biến động

Trong thời gian qua, các kênh đầu tư như vàng, bất động sản, chứng khoán,… đã nhiều biến động mạnh về giá. Theo đó, giá vàng sau khi lên mức đỉnh hơn 92 triệu đồng/lượng, đến nay đã giảm tương đối mạnh. Với bất động sản, phân khúc chung cư tại Hà Nội khoảng 2 tháng trước cũng ghi nhận cơn sốt giá, tuy nhiên đã bắt đầu chững lại, thậm chí giảm xuống.

Ở kênh chứng khoán, sau khi VN-Index tăng điểm kéo dài lên mốc 1.300 điểm, thị trường đã “quay đầu” điều chỉnh liên tục. Sự biến động của các loại hình đầu tư đã khiến không ít nhà đầu tư theo phong cách lướt sóng không thu được lợi nhuận như kỳ vọng, thậm chí thua lỗ.

Lý giải cho sự biến động này ở nhiều kênh đầu tư, ông Lu Hui Hung, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ Phú Hưng, cho biết sự biến động trong thời gian vừa qua xuất phát từ một lý do, đó là sự gia tăng của việc “không chắc chắn”.

“Khi thị trường không có xu hướng rõ ràng, mọi người sẽ lo lắng cao hơn mức bình thường và trở nên nhạy cảm hơn với tin tức và dữ liệu kinh tế”, ông Lu Hui Hung cho biết.

Ông lấy ví dụ về 2 hiện tượng gần đây. Một là sự bùng nổ của AI hiện nay. Theo đó, mọi nhà đầu tư đều tin rằng AI sẽ là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, và NVIDIA xứng đáng có mức P/E rất cao, dẫn đến xu hướng đi lên rất rõ ràng và không có biến động lớn.

Hai là ví dụ về tình hình giá vàng ở Việt Nam. Khi lạm phát đẩy giá vàng thế giới tăng cao, giá vàng Việt Nam tiếp tục có xu hướng tăng rõ rệt. Còn hiện tại, khi xu hướng này không còn chắc chắn, giá vàng đã giảm mạnh và được dự báo sẽ có biến động tăng hoặc giảm mạnh trong nửa cuối năm 2024.

Đối với kênh đầu tư tại Việt Nam, ngay cả khi điều kiện kinh tế vĩ mô và lợi nhuận của doanh nghiệp đang có dấu hiệu phục hồi liên t ục, ông Lu Hui Hung cho rằng vẫn sẽ có những biến động mạnh mẽ. Nhiều yếu tố không mấy tích cực như tỷ giá tiền tệ, lạm phát, rủi ro địa chính trị trên thế giới sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư.

“Khi sự không chắc chắn về xu hướng các kênh đầu tư trong tương lai tăng lên, các kênh đầu tư này sẽ lên xuống cùng với sự thay đổi liên tục của khẩu vị rủi ro, khiến nhà đầu tư gặp nhiều rủi ro hơn”, CEO Quản lý Quỹ Phú Hưng cho hay.

Vị chuyên gia này đánh giá sự biến động nêu trên là điều bình thường dù ở thị trường tài chính phát triển hay đang phát triển. Sự thay đổi giá tài sản ở các kênh đầu tư khác nhau bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau từ triển vọng về kinh tế và kinh doanh, sự thay đổi chính sách của Chính phủ, hành vi của nhà đầu tư cho đến tâm lý chung của thị trường.

Trên thực tế, trong một hệ thống tài chính ở thị trường phát triển, thông tin được lan truyền hiệu quả nên các kênh đầu tư sẽ phản ứng ngay lập tức với bất kỳ thay đổi nào ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư.

“Nhưng tôi lưu ý rằng, các kênh đầu tư khác nhau sẽ có những biến động khác nhau. Một biến động bất thường sẽ làm tăng rủi ro đầu tư. Một trong những ví dụ nổi tiếng nhất là trái phiếu 10 năm Mỹ. Việc tăng lãi suất 11 lần liên tiếp vào năm 2023 đã biến thị trường trái phiếu vốn vẫn ổn định, nay trở thành sân chơi dành cho giới đầu cơ. Nhiều người nhảy vào đầu cơ đảo ngược lãi suất và đối mặt với các tác động của biến động bất thường”, ông Lu Hui Hung cho biết.

Tương tự, ông cho rằng giá vàng Việt Nam cũng là một trường hợp điển hình cho những biến động bất thường. Từ năm 2020 đến năm 2023, giá vàng ở Việt Nam chỉ tăng 28%. Nhưng chỉ trong nửa năm 2024, giá vàng đã tăng 20%. Sự thay đổi lớn này mang lại rủi ro cao cho các nhà đầu tư nói chung.

2 lời khuyên quản tài sản

Đa dạng hóa danh mục và tránh sử dụng đòn bẩy là 2 lời khuyên mà ông Lu Hung Hui dành cho các nhà đầu tư cá nhân để quản lý rủi ro và biến động khi thực hiện đầu tư.

Theo đó, nguyên tắc trong đầu tư là không nên bỏ hết trứng vào một giỏ. Đa dạng hóa là phân bổ tiền vào các mục tiêu đầu tư khác nhau để giảm thiểu tác động bắt nguồn từ việc chỉ mua một tài sản nắm giữ cụ thể. Một kênh đầu tư biến động, đơn cử như thị trường chứng khoán hiện tại, có thể mang lại cho nhà đầu tư lợi nhuận tiềm năng cao hơn.

Nhưng nếu đầu tư quá tập trung, nhà đầu tư có thể bị bỏ lại phía sau khi thị trường chứng khoán lên cao hoặc chịu thiệt hại nhiều hơn khi thị trường đi xuống. Nhìn lại thời gian nửa cuối năm 2022, một nhà đầu tư khi nắm giữ một mã cổ phiếu đang giảm khi đó đã phải chịu khoản lỗ 76%. Nhưng nếu số tiền này được chia đều cho các mã tiềm năng khác trong thời điểm đó thì mức lỗ sẽ chỉ là 19%.

Cách hiệu quả thứ hai theo ông Lu Hui Hung để quản lý tác động từ sự biến động của tài sản đầu tư là không hoặc hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính. Việc tránh đòn bẩy sẽ giúp các nhà đầu tư không đánh giá sai khả năng chịu đựng rủi ro và giúp họ đạt được mục tiêu đầu tư thực tế bằng lợi nhuận tích lũy.

Đòn bẩy cao sẽ buộc một kế hoạch đầu tư tốt bị phân tâm bởi sự biến động cao do đòn bẩy tăng. Khi nhà đầu tư nhân đôi số tiền đầu tư vào một kênh đầu tư biến động, rủi ro và khoản lỗ tiềm ẩn cũng tăng gấp đôi. Đòn bẩy cũng khiến chi phí đầu tư tăng lên đáng kể do chi phí lãi vay phải trả.

Một thực tế ở Việt Nam là nhiều nhà đầu tư chưa quen với quản lý tài sản, chưa có kế hoạch cụ thể cho tài chính cá nhân. Ông Lu Hui Hung cho rằng có 2 lý do chính để giải thích cho thực trạng này.

Thứ nhất là nhà đầu tư chưa thật sự hiểu rõ về cách quản lý tài sản cũng như lợi ích mà quản lý tài sản đem lại. Thị trường tài chính Việt Nam vẫn đang phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên khái niệm quản lý tài sản và tài chính cá nhân còn tương đối mới. Các nhà đầu tư nói chung cần thời gian để có thêm kiến thức và thông tin về lợi ích của việc quản lý tài sản và cần sự trợ giúp của một công ty quản lý tài sản.

Nguyên nhân thứ hai là về yếu tố tâm lý và hành vi. Các nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm thường bị ảnh hưởng bởi những tin tức và tin đồn chưa được kiểm chứng khi đưa ra quyết định đầu tư.

“Các nhà đầu tư có thể bị hạn chế việc tiếp cận các nguồn tư vấn và hướng dẫn tài chính đáng tin cậy hoặc không có kế hoạch tài chính rõ ràng. Nhà đầu tư có thể ở trong trạng thái quá tự tin và không nhận ra rằng mọi quyết định đầu tư sẽ không chỉ mang lại lợi nhuận tiềm năng mà rủi ro sụt giảm vẫn có thể xảy ra. Đó cũng là lý do khiến các nhà đầu tư chưa đánh giá cao hoặc bỏ qua những lợi ích mà dịch vụ quản lý tài sản chuyên nghiệp và quỹ tương hỗ có thể mang lại”, ông Lu Hui Hung cho biết.