Trước sức ép giải ngân vốn đầu tư công trong 2 tháng cuối năm, Chính phủ đang tính đến các phương án “mạnh tay” đối với những đơn vị chậm trễ, trì hoãn tốc độ tăng trưởng kinh tế.
Tuyến metro số 1 của TP. HCM cũng gặp khó khăn về giải ngân vốn
Bộ Tài chính vừa báo cáo Thủ tướng về tình hình thanh toán vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước lũy kế 8 tháng và ước thực hiện tháng 9/2020. Tính hết ngày 30/9, chỉ có 8 bộ, cơ quan trung ương và 23 địa phương ước tỷ lệ giải ngân đạt trên 60%.
Dù chỉ còn 2 tháng là kết thúc năm 2020 nhưng vẫn còn tới 11 bộ, cơ quan trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 20%.
Cắt giảm vốn của đơn vị đạt dưới 60% kế hoạch
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, có một số nguyên nhân khách quan chính ảnh hưởng đến công tác giải ngân vốn đầu tư công. Đó là những vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng tái định cư, chưa được sự đồng thuận của người dân dẫn đến tình trạng khiếu kiện ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.
Áp lực cắt giảm vốn các đơn vị có tỷ lệ giải ngân dưới 60% sẽ khiến cả Chính phủ cũng như nhiều bộ ngành, địa phương gặp khó khăn. Tuy nhiên, đó cũng là động lực để các đơn vị thực hiện đúng thời hạn
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh
Ngoài ra, Nghị định 56 về quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài hiệu lực thi hành từ 25/5 có nhiều quy định thay đổi, đặc biệt là quy trình điều chỉnh hiệp định vay nên các bộ, địa phương, chủ dự án còn lúng túng trong quá trình triển khai dự án.
Tác động của đại dịch Covid-19 cũng là một trong những nguyên nhân chính ảnh hưởng tới công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2020.
Cụ thể, với các dự án sử dụng vốn trong nước, một số bộ, ngành, địa phương không có nhu cầu sử dụng, đang đề nghị trả lại vốn như Ủy ban Quản lý vốn doanh nghiệp nhà nước, Ủy ban Dân tộc, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT)...
Một số dự án được bổ sung vốn từ nguồn dự phòng kế hoạch đầu tư công trung hạn nhưng chưa được cấp có thẩm quyền bổ sung kế hoạch trung hạn nên chưa đủ điều kiện phân bổ hoặc mới được Thủ tướng giao, chưa kịp phân bổ.
Chưa kể một số dự án đang trong thời gian hoàn thiện thủ tục, mới được phê duyệt chưa kịp giao kế hoạch, dự án đang chờ Bộ KH-ĐT điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn...
Với vốn ngoài nước, một số dự án đến năm 2019 mới được giao kế hoạch trung hạn 2016-2020 nên phải chuyển một số hạng mục sang giai đoạn 2021-2025 để thực hiện do không kịp thực hiện chuẩn bị các thủ tục đầu tư và đề nghị chuyển dự toán cho các bộ, cơ quan trung ương, địa phương khác như Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn...
Bên cạnh đó, nguyên nhân chủ quan là năng lực chuyên môn của một số cán bộ quản lý dự án, tư vấn giám sát... ở cơ sở còn hạn chế, không đáp ứng được yêu cầu; chủ đầu tư chậm trễ trong việc trình cấp thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư, phê duyệt thiết kế kỹ thuật và dự toán công trình, dự án; chậm trễ trong lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng…
Để đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm, Bộ Tài chính đã kiến nghị Thủ tướng giao Bộ KH-ĐT tổng hợp phương án cắt giảm vốn của các bộ, ngành có tỷ lệ giải ngân đến ngày 30/9 dưới 60% kế hoạch vốn ngân sách trung ương đã được giao từ đầu năm 2020.
Nguồn vốn cắt giảm sẽ để điều chỉnh cho các dự án quan trọng, cấp bách cần đẩy nhanh tiến độ, có khả năng giải ngân nhanh vốn đầu tư nguồn ngân sách trung ương năm 2020 và các dự án khẩn cấp như ứng phó với biến đổi khí hậu, chống sạt lở bờ sông, bờ biển trong tháng 10.2020.
Địa phương cũng chủ động cắt, chuyển vốn
Là địa phương có tỷ lệ đóng góp ngân sách lớn nhất cả nước, TP. HCM cũng đang dốc sức kích hoạt rất nhiều dự án công để làm mồi hồi phục kinh tế. Dù đã cải thiện so với những năm trước, nhưng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của TP. HCM tới nay vẫn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển.
6 bộ, cơ quan Trung ương và 6 địa phương có tỷ lệ giải ngân trên 70% gồm: Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (100%), Ngân hàng Chính sách xã hội (95,32%), Hội Nhà văn Việt Nam (93,59%), Bộ Nội vụ (87,67%), Viện Khoa học xã hội Việt Nam (73,49%), Thông tấn xã Việt Nam (70,06%); Hưng Yên (87,73%), Ninh Bình (82,46%), Thái Bình (79,5%), Hà Nam (71,15%), Tiền Giang (70,96%), Phú Yên (70,85%)
TP đang triển khai 1.643 dự án đầu tư công với tổng kế hoạch vốn giao trong năm 2020 là 42.139 tỷ đồng. Tính đến ngày 15/8, tỷ lệ giải ngân mới đạt hơn 55% kế hoạch.
Còn nhiều đơn vị giải ngân chậm như UBND quận 2 chỉ mới giải ngân đạt 47%; huyện Nhà Bè, quận 5, quận 9 chỉ 46%; quận 4 mới giải ngân 31%...
Đáng chú ý, ở khối sở - ban - ngành, hết 6 tháng đầu năm, có đến 10 đơn vị có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công là 0% như Ban quản lý khu công viên lịch sử văn hóa dân tộc, Ban quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm, Công ty công viên phần mềm Quang Trung...
Nhóm sở ngành giải ngân thấp là Sở Xây dựng (0,4%), Sở Tài nguyên Môi trường (0,3%), Bộ Tư lệnh TP (0,5%), Công an TP (7,5%)...
Khối lượng giải ngân còn tồn đọng của TP. HCM đang trông đợi rất lớn vào tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm như các tuyến vành đai 2, 3, 4... Song tiến độ triển khai đến nay vẫn rất chậm trễ.
Cụ thể, tuyến vành đai 2 mới chỉ khép kín 50,2/64,1 km, vành đai 3 mới đầu tư được 16,3/89,3 km (đạt tỷ lệ 18%) và vành đai 4 vẫn chưa được xây dựng.
Hai dự án sử dụng vốn vay ODA là tuyến metro số 1 (tuyến Bến Thành - Suối Tiên) và số 2 (Bến Thành - Tham Lương) cũng đang gặp khó. Tuyến metro số 1 gặp vướng mắc liên quan xác định vốn vay ODA cấp phát từ ngân sách trung ương, trong khi tuyến metro số 2 đang chật vật gỡ vướng giải phóng mặt bằng.
Theo UBND TP. HCM, bồi thường giải phóng mặt bằng cũng là nguyên nhân chính khiến các dự án chậm giải ngân. Trong đó, thủ tục phê duyệt hệ số điều chỉnh giá đất chậm do các đơn vị phải làm việc với từng sở; vướng phê duyệt giá bồi thường và giá tái định cư vì phải chờ đợi nhiều sở ngành...
Điển hình, quận 9 có 38 dự án dở dang do vướng giá bồi thường và giá tái định cư; Ban quản lý đầu tư xây dựng công trình giao thông đô thị TP. HCM có 28 dự án đang đợi mặt bằng, 29 dự án đang thi công nhưng vẫn còn vướng mặt bằng, chiếm đến 75% trong tổng số 75 dự án mà đơn vị này đang quản lý.
Nếu tính tổng số lượng tất cả các dự án giao thông trên địa bàn TP hiện nay, con số này phải lên tới hơn 80%.
Nhằm đạt mục tiêu tỷ lệ giải ngân trên 95% trong thời gian nước rút, từ đầu tháng 9, TP. HCM đã ban hành chương trình hành động thực hiện trong 3 tháng cuối năm, để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và phục hồi kinh tế.
Dự kiến bố trí ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương trong giai đoạn 2021-2025. Ảnh: tư liệu - Đồ họa: Hồng Sơn
Tác động toàn hệ thống hành chính
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (Học viện Tài chính) cho rằng, việc các cơ quan, địa phương không dùng hết tiền phải cắt đi hoặc chuyển sang các đơn vị khác thực tế đã được đề cập từ lâu. Đó cũng là nguyên tắc trong quản lý đầu tư công và vấn đề này nên được thực hiện quyết liệt hơn để đồng tiền công được sử dụng hiệu quả hơn.
Thực tế, nhiều dự án từ khi giao chỉ tiêu, nhiều nơi không có kế hoạch triển khai khiến bao nhiêu thứ không được giải ngân, kéo dài từ năm nọ sang năm kia rất lãng phí. Nếu việc điều chuyển ngân sách nhà nước các dự án đầu tư công này làm cương quyết sẽ tạo được tiền lệ tốt cho các năm sau.
“Áp lực cắt giảm vốn các đơn vị có tỷ lệ giải ngân dưới 60% sẽ khiến cả Chính phủ cũng như nhiều bộ ngành, địa phương gặp khó khăn. Tuy nhiên, đó cũng là động lực để các đơn vị thực hiện đúng thời hạn. Nếu làm được, không chỉ câu chuyện đầu tư công được giải quyết mà toàn bộ sự trì trệ, ách tắc cố hữu của hệ thống hành chính từ trước đến nay cũng sẽ được tác động, giải quyết”, ông Thịnh đánh giá.
Cũng theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, cần xem xét trách nhiệm của người đứng đầu địa phương, bộ, ban ngành trong việc thực thi dự án đầu tư công không có hiệu quả.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
(VNF) - Tập đoàn Gulf mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài của Việt Nam trong tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, thông qua đầu tư dài hạn vào điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Thái Lan (SEC) Wisit Wisitsora-at đánh giá Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư tại Đông Nam Á với nhiều tiềm năng phát triển và triển vọng tăng trưởng tích cực.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM được đánh giá là thách thức lớn trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, chi phí đầu vào gia tăng và sức ép cạnh tranh mạnh. Tuy nhiên, với vai trò đầu tàu kinh tế cùng hàng loạt động lực mới từ đầu tư công, cải cách thể chế, hạ tầng liên vùng và các ngành công nghệ cao, nhiều chuyên gia cho rằng đây không chỉ là mục tiêu mang tính kỳ vọng mà còn là bước đi cần thiết để thành phố bứt phá, dẫn dắt tăng trưởng của cả nền kinh tế.
(VNF) - Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số Việt Nam không còn cách nào khác ngoài đổi mới tư duy điều hành, cải cách thể chế mạnh mẽ và tạo ra các dư địa tăng trưởng mới. Nếu vẫn duy trì cách làm cũ, cải cách manh mún và thiếu tính hệ thống, mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững sẽ rất khó đạt được.
(VNF) - Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, Bộ Nội vụ đã tổ chức Lễ mít tinh tại Trường Đại học Lao động - Xã hội nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá và thúc đẩy xây dựng môi trường làm việc, học tập không khói thuốc trong toàn ngành.
(VNF) - Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul khẳng định Thái Lan sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam trong ứng dụng công nghệ vũ trụ, sử dụng vệ tinh.
(VNF) - Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, Trung ương cho phép thành phố xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Luật sẽ có tính ổn định, bền vững, tạo niềm tin và môi trường đầu tư ổn định cho nhà đầu tư để thành phố có thể đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số.
(VNF) - Theo TAND TP. Hà Nội, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế không trực tiếp gây hậu quả cho hai dự án bệnh viện bỏ hoang nhưng có sai phạm trong phê duyệt các chủ trương, nhận của cấp dưới 7,5 tỷ đồng từ các nhà thầu.
(VNF) - Samsung Electronics đạt được thỏa thuận với công đoàn, qua đó tránh được một cuộc đình công quy mô lớn và trao cho các công nhân sản xuất chip nhớ những khoản thưởng “khủng”. Tuy nhiên, thỏa thuận này cũng được xem như mở ra một “chiếc hộp Pandora” đối với giới doanh nghiệp Hàn Quốc - nơi vốn nổi tiếng với các cuộc thương lượng tiền lương căng thẳng và quyết liệt.
(VNF) - Cổ phiếu AAN của Lương thực A An liên tiếp tăng trần ngay sau khi lên HoSE, tăng hơn 20% chỉ sau 4 phiên giao dịch và đưa vốn hóa doanh nghiệp vượt 1.330 tỷ đồng, trong bối cảnh kết quả kinh doanh quý I/2026 ghi nhận tăng trưởng tích cực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa thay mặt Bộ Chính trị ký quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
(VNF) - Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Thái Lan ngày càng được nâng tầm, chiến lược “Ba kết nối” đang nổi lên như động lực trọng tâm thúc đẩy hợp tác song phương đi vào chiều sâu.
(VNF) - Ông Nguyễn Duy Dũng, Thành viên HĐQT Vinatrans, đã bị khởi tố do vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
(VNF) - Công ty cổ phần Sông Đà Thăng Long, chủ đầu tư dự án Usilk City bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán.
(VNF) - Hà Nội dự kiến thu hồi hơn 96ha đất trên địa bàn phường Tây Hồ trong giai đoạn 2026-2030 để triển khai 50 dự án từ hạ tầng giao thông, trường học đến công viên, nhà hát...
HĐND và UBND TPHCM được phân cấp, phân quyền triệt để. Thành phố cũng được ưu tiên áp dụng các quy định thuận lợi hơn với lĩnh vực đặc thù của địa phương; được chủ động thí điểm chính sách mới…
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định mục tiêu hoàn thành, đưa dự án vào khai thác thương mại trong năm 2026 là không thay đổi, bắt buộc phải thực hiện.
(VNF) - Sau 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Thái Lan và Việt Nam đang hướng tới một giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn, trong đó hai nền kinh tế ngày càng mang tính bổ trợ thay vì cạnh tranh trực tiếp.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.