Cổ phiếu dầu khí 'đỏ lửa', VN-Index thủng mốc 1.700

Áp lực bán gia tăng mạnh trong phiên chiều đã khiến thị trường chứng khoán ngày 13/3 khép lại trong sắc đỏ, sau phần lớn thời gian buổi sáng giao dịch giằng co quanh vùng 1.700 điểm. Kết phiên, VN-Index dừng tại 1.696 điểm, giảm 13,37 điểm (-0,78%), trong khi VN30 lùi về 1.853 điểm, giảm 6,2 điểm (-0,33%).

Thanh khoản thị trường duy trì ở mức cao với hơn 1,02 tỷ cổ phiếu được sang tay, tương ứng giá trị giao dịch khoảng 27.400 tỷ đồng. Độ rộng thị trường nghiêng nhẹ về phía tiêu cực khi HoSE ghi nhận 167 mã giảm giá, so với 153 mã tăng và 60 mã đứng giá.

Diễn biến rung lắc của chỉ số phần lớn đến từ sự suy yếu của nhóm cổ phiếu trụ trong rổ VN30, trong bối cảnh khối ngoại tiếp tục bán ròng phiên thứ hai liên tiếp trên sàn HoSE với giá trị gần 400 tỷ đồng. Áp lực bán tập trung tại một số mã lớn như BSR (-279 tỷ đồng), VIC (-133 tỷ đồng), SSI (-99 tỷ đồng), VHM (-96 tỷ đồng) và PLX (-89 tỷ đồng).

Ở chiều ngược lại, lực mua ròng ghi nhận tại một số cổ phiếu như KDH (+141 tỷ đồng), VNM (+138 tỷ đồng), MSN (+133 tỷ đồng), ACB (+119 tỷ đồng) và VIB (+116 tỷ đồng), qua đó phần nào giúp thị trường hạn chế đà giảm.

Điểm sáng hiếm hoi trong phiên đến từ nhóm bất động sản khi dòng tiền bất ngờ tìm đến một số mã midcap. Cổ phiếu Novaland (NVL) tăng kịch biên độ và trở thành tâm điểm giao dịch của thị trường. Bên cạnh đó, TCH tăng hơn 3%, DXG tăng khoảng 1,4% và VHM tăng hơn 2%, trong khi các mã như KDH, DIG hay HDC duy trì sắc xanh nhẹ. Ở nhóm xây dựng – hạ tầng, HHV tăng gần 7%, VCG tăng hơn 3% và CII tăng gần 3%, tạo nên những điểm nhấn hiếm hoi trong bức tranh chung.

Trái lại, nhóm tài chính lại thể hiện sự phân hóa khá rõ. Một số cổ phiếu ngân hàng như ACB, VIB hay STB giữ được sắc xanh nhẹ, nhưng nhiều mã vốn hóa lớn khác như VCB, CTG, VPB hay HDB lại chịu áp lực điều chỉnh. Trong khi đó, nhóm chứng khoán nhìn chung giao dịch kém tích cực khi SSI giảm hơn 2,5%, VIX mất hơn 2%, còn VND và HCM cũng đóng cửa dưới tham chiếu.

Cổ phiếu dầu khí lại bị 'xả', nhà đầu tư mua đuổi đối mặt rủi ro T+

Tiêu cực nhất trong phiên phải kể đến nhóm cổ phiếu dầu khí và năng lượng khi các mã này đồng loạt lao dốc. Cụ thể, PLX và GAS cùng mất 6,9%, PVT giảm 6,9%, PVD giảm 3%, trong khi BSR cũng lùi gần 5%. Đây đều là những mã gây sức ép nặng nề lên VN-Index. Riêng GAS đã lấy đi hơn 3,5 điểm của chỉ số, còn BSR, PLX và PVD cũng nằm trong nhóm kéo lùi đà tăng.

Áp lực bán không chỉ tập trung ở nhóm dầu khí mà còn lan sang nhóm phân bón – hóa chất. Các mã như DCM giảm hơn 4,5%, DPM mất hơn 2%, DGC giảm hơn 4%, trong khi GVR và CSV cũng ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể.

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu bắt đầu xuất hiện những tín hiệu có thể làm dịu bớt lo ngại về nguồn cung. Tại Liên Hợp Quốc, phía Iran khẳng định nước này không có kế hoạch đóng cửa eo biển Hormuz và vẫn tôn trọng nguyên tắc tự do hàng hải theo luật quốc tế. Hormuz – nằm giữa Iran và Oman – là tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới khi khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí LNG toàn cầu được trung chuyển qua khu vực này.

Trước đó, lo ngại về nguy cơ phong tỏa eo biển Hormuz đã từng đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh khi thị trường lo ngại nguồn cung bị gián đoạn. Tuy nhiên, tuyên bố mới từ Tehran phần nào giúp trấn an tâm lý thị trường, dù rủi ro địa chính trị tại khu vực Trung Đông vẫn chưa hoàn toàn lắng dịu.

Ở chiều ngược lại, các động thái bổ sung nguồn cung cũng bắt đầu xuất hiện. Mỹ đã quyết định xả 172 triệu thùng dầu từ Kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) nhằm kiềm chế đà tăng của giá năng lượng trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông. Đây là một phần trong cam kết chung của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), theo đó tổng cộng khoảng 400 triệu thùng dầu dự trữ từ 32 quốc gia thành viên sẽ được đưa ra thị trường để ổn định nguồn cung.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính Mỹ cũng cấp giấy phép tạm thời cho phép các lô dầu và sản phẩm dầu mỏ của Nga đã được xếp lên tàu trước ngày 12/3 tiếp tục được giao dịch đến ngày 11/4. Trước đó, Washington cũng cấp miễn trừ 30 ngày cho Ấn Độ để mua lượng dầu Nga đang mắc kẹt ngoài khơi. Theo Fox News, hiện có khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang nằm trên các tàu ngoài biển tại khoảng 30 địa điểm khác nhau trên toàn cầu.

Theo giới phân tích, các quyết định này có thể bổ sung lượng dầu tương đương khoảng 5–6 ngày tiêu thụ toàn cầu, qua đó phần nào giảm bớt áp lực thiếu hụt nguồn cung trong bối cảnh các tuyến vận tải năng lượng tại Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong một diễn biến liên quan, tàu chở dầu Shenlong thuộc nhóm Suezmax đã cập cảng Mumbai (Ấn Độ) ngày 12/3 sau khi đi qua eo biển Hormuz. Một nguồn tin từ Chính phủ Ấn Độ cho biết Iran có thể cho phép các tàu treo cờ Ấn Độ tiếp tục đi qua tuyến hàng hải chiến lược này – tuyến vận tải đặc biệt quan trọng khi khoảng 40% lượng dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ phải trung chuyển qua khu vực.

Những tín hiệu trên khiến nhà đầu tư bắt đầu đánh giá lại triển vọng giá dầu sau giai đoạn tăng mạnh, khi giá dầu chuẩn quốc tế đã vượt mốc 100 USD/thùng trong tuần qua. Với khả năng nguồn cung được bổ sung trong ngắn hạn, nhiều ý kiến cho rằng đà tăng của giá dầu có thể chậm lại, thậm chí xuất hiện nhịp điều chỉnh trong thời gian tới – yếu tố phần nào kích hoạt lực bán tại nhóm cổ phiếu dầu khí trên thị trường chứng khoán.

Diễn biến này cũng đặt những nhà đầu tư từng FOMO rót tiền vào cổ phiếu dầu khí trong các phiên hồi phục gần đây vào thế khó. Với chu kỳ thanh toán T+, cổ phiếu phải mất hơn 2,5 ngày mới về tài khoản, trong khi giá dầu thế giới có thể biến động nhanh theo các diễn biến địa chính trị. Khoảng trễ này khiến các vị thế mua đuổi đối mặt với rủi ro nếu giá dầu đảo chiều trước khi cổ phiếu kịp về tài khoản.

Khi lượng cổ phiếu mua đuổi bắt đầu bước vào chu kỳ quay vòng T+, áp lực chốt lời nhiều khả năng sẽ gia tăng. Vì vậy, rủi ro điều chỉnh của nhóm dầu khí có thể chưa dừng lại ở một phiên mà còn kéo dài sang những phiên đầu tuần tới, đặc biệt nếu giá dầu thế giới tiếp tục hạ nhiệt trước các tín hiệu địa chính trị mới.