Cú sốc khởi nghiệp toàn cầu: Vốn đầu tư giảm 46%, số kỳ lân mới thấp nhất 4 năm
Vĩnh Chi -
12/01/2024 14:51 (GMT+7)
(VNF) - Năm 2023 tiếp tục là một năm nhiều sóng gió và khó khăn của kinh tế thế giới. Quá nhiều "cơn gió nghịch" đã đẩy kinh tế toàn cầu năm 2023 vào một trong những giai đoạn ảm đạm nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính thế giới năm 2007-2008.
Cú sốc của hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu: Vốn đầu tư giảm 46%, số kỳ lân mới thấp nhất 4 năm
Hệ sinh thái khởi nghiệp & đổi mới sáng tạo thế giới chịu ảnh hưởng mạnh
Nền tảng kết nối Đổi mới sáng tạo mở BambuUP dưới sự bảo trợ của Cục Phát triển thị trường và Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ (NATEC) và Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC) vừa công bố “Báo cáo Hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo mở Việt Nam 2023”.
Đây là năm thứ 3 báo cáo được thực hiện, với cấu trúc mới và diện mạo mới; tiếp tục là cơ sở dữ liệu toàn diện, uy tín, khắc họa toàn cảnh hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo mở Việt Nam trong năm 2023.
Theo báo cáo chỉ ra, tính đến tháng 8/2023, tổng vốn đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp toàn cầu trị giá 187,6 tỷ USD, giảm 46,4% so với cùng kỳ năm 2022. Trung bình mỗi tháng 23,4 tỷ USD được đầu tư cho startup, sụt giảm rõ rệt so với 37 tỷ USD/tháng của năm 2022.
Tốc độ tăng trưởng kỳ lân cũng đã giảm mạnh, chỉ tăng 8,5% (từ 2022 đến 2023) so với 67% (từ 2021 đến 2022) và 80% (từ 2020 đến 2021). Số lượng kỳ lân mới trung bình hằng tháng của năm 2023 cũng đánh dấu mốc thấp nhất trong vòng hơn 4 năm qua (tổng hợp từ StartupBlink, Crunchbase, CBInsights)
Trong năm 2023, phần mềm & dữ liệu tiếp tục là lĩnh vực được lựa chọn nhiều nhất để các nhà sáng lập thành lập ra các công ty khởi nghiệp mới, chiếm tỷ lệ 31,95%. Các lĩnh vực phổ biến ngay sau lần lượt là Healthtech (12,83%) và Fintech (10,43%). Ngành thương mại điện tử & bán lẻ và công nghệ xã hội & giải trí tỏ ra kém hấp dẫn hơn với startup. Các startup trong 2 lĩnh vực này đã giảm so với năm 2022, từ 9,76% còn 9,47% cho ngành thương mại điện tử & bán lẻ và 10,38% còn 9,74% cho ngành công nghệ xã hội & giải trí.
Năm vừa qua đánh dấu sự suy giảm của các hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu, gây ra bởi những sai lầm trong chính sách của những thành phố lớn của từng quốc gia. Ví dụ điển hình nhất là Trung tâm đổi mới sáng tạo San Francisco, đã trở nên tương đối đắt đỏ và thiếu an toàn. London, hệ sinh thái xếp thứ 3 toàn cầu, cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng hậu Brexit. Sự phát triển của Bắc Kinh và Thượng Hải trong những năm qua đều bị hạn chế bởi sự cô lập của Trung Quốc khỏi hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu và các chính sách trừng phạt của chính phủ đối với các tập đoàn công nghệ lớn.
Mảng sáng tối từ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam, cần có một cú hích
Bên cạnh những khó khăn chung của tình hình thế giới, Việt Nam vẫn có không ít điểm sáng trong bức tranh chủ đạo của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở.
Theo Báo cáo Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2023 (GII 2023) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO) công bố, Việt Nam tăng 2 bậc so với năm 2022, đạt xếp hạng 46/132 quốc gia, nền kinh tế.
Với xếp hạng 46/132 trên Bảng xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, Việt Nam đang duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp, xếp sau Ấn Độ. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam xếp sau Singapore (5), Malaysia (36) và Thái Lan (43).
Theo WIPO, Việt Nam là một trong 7 quốc gia thu nhập trung bình đạt được nhiều tiến bộ nhất về đổi mới sáng tạo trong thập kỷ qua và cũng là một trong 3 quốc gia giữ kỷ lục có thành tích vượt trội so với mức độ phát triển trong 13 năm liên tiếp.
Tuy nhiên, phương diện đầu tư vốn cho hoạt động khoa học - công nghệ đổi mới sáng tạo của Việt Nam vẫn chưa được cải thiện. Mức đầu tư vào nghiên cứu phát triển (R&D) so với GDP của hệ sinh thái Việt Nam vẫn còn thấp và có xu hướng giảm. Năm 2023, con số được ghi nhận về mức đầu tư R&D so với GDP của Việt Nam là 0,4%, thấp hơn mức trung bình của khu vực Đông Nam Á, xếp hạng 66 toàn cầu, giảm 7 bậc so với năm ngoái, xếp hạng thấp hơn cả xếp hạng của năm 2021.
Trong khi đó, các nước trong cùng khu vực đã có sự gia tăng về nguồn vốn đầu tư vào hoạt động này, và nhanh chóng vươn lên trên bảng xếp hạng năm 2023 như: Thái Lan: 1,3% (tăng 4 hạng), Singapore 2,2% (tăng 3 hạng), Malaysia 1%. Nhìn vào con số này, chúng ta nhận thấy điểm tương đồng giữa việc đầu tư vào R&D của một quốc gia so với mức độ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp của quốc gia đó.
Doanh nghiệp Việt còn gặp nhiều trở ngại khi đổi mới sáng tạo. 75% doanh nghiệp được khảo sát trong báo cáo khẳng định rằng việc chưa được nhận thức đầy đủ về vai trò của đổi mới sáng tạo mở dẫn đến động lực hiện thực hóa chưa rõ ràng.
Trong bối cảnh hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năm 2023, các doanh nghiệp Việt Nam cho thấy sự thay đổi về ưu tiên thực hiện đổi mới sáng tạo mở giữa các lĩnh vực hoạt động. Cụ thể, lĩnh vực marketing & bán hàng được 73% số doanh nghiệp khảo sát lên kế hoạch thực hiện đổi mới sáng tạo ở trong tương lai, tăng 48% so với năm 2022. Trong khi đó, lĩnh vực nghiên cứu và phát triển (R&D) tuy vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch đổi mới sáng tạo.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố Washington và Tehran dự kiến ký một thỏa thuận hòa bình quan trọng vào ngày 14/6, động thái có thể chấm dứt nhiều tháng đối đầu quân sự và mở lại eo biển Hormuz.
(VNF) - Thương vụ IPO lịch sử của SpaceX đang biến những người lao động bình thường thành triệu phú chỉ sau một đêm. Từ kỹ sư tên lửa đến nhân viên nhà ăn, tất cả đều hưởng lợi từ đợt IPO kỷ lục của SpaceX.
(VNF) - Từ một startup chỉ có 11 nhân viên, Midjourney đã tạo ra hơn 200 triệu USD doanh thu mỗi năm, thu hút hàng chục triệu người dùng trên toàn cầu và thậm chí trở thành đối tác công nghệ của Meta.
(VNF) - Với giới đầu tư Bitcoin, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh gợi lên một câu hỏi quen thuộc: liệu thị trường có lần nữa đối mặt với "lời nguyền World Cup"?
(VNF) - Nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Hàn Quốc Coupang vừa bị phạt 624,7 tỷ won (khoảng 409 triệu USD) sau vụ rò rỉ dữ liệu ảnh hưởng đến hơn 33 triệu người dùng.
(VNF) - Không chỉ cạnh tranh trên sân cỏ, các ngôi sao hàng đầu còn đại diện cho những “thương hiệu toàn cầu” có khả năng tạo ra hàng chục triệu USD mỗi năm từ lương, thưởng, quảng cáo và các hoạt động thương mại.
(VNF) - Sau đợt IPO kỷ lục của SpaceX, Elon Musk được cho là đã trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trong lịch sử với khối tài sản vượt 1.000 tỷ USD, bỏ xa mọi đối thủ trên bảng xếp hạng người giàu thế giới.
(VNF) - BYD dự kiến chi gần 2 tỷ euro để phát triển hệ thống hạ tầng tại châu Âu nhằm đưa công nghệ sạc siêu nhanh chỉ trong 5 phút lên toàn bộ các dòng xe chủ lực của hãng trong vài năm tới.
(VNF) - Giá dầu tăng cao do chiến sự Iran và sự mạnh lên của đồng USD đang tạo ra áp lực kép đối với các nền kinh tế châu Á. Trong bối cảnh dự đoán về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất gia tăng, cùng với mức độ bất ổn kinh tế vẫn ở ngưỡng cao, các quốc gia trong khu vực ngày càng khó khăn hơn trong việc bảo vệ đồng nội tệ.
(VNF) - Giá vàng kỳ hạn chốt phiên 10/6 ở mức thấp nhất kể từ đầu năm, chính thức xác nhận việc kim loại quý này bước vào thị trường gấu lần đầu tiên trong vòng 4 năm qua. Diễn biến này xảy ra ngay cả khi nhà đầu tư vẫn đang tìm kiếm những nơi trú ẩn an toàn hơn cho dòng vốn trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến khó lường.
(VNF) - World Cup từ lâu không chỉ là sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là tài sản thương mại giá trị nhất của FIFA. Tuy nhiên, khi World Cup 2026 khởi tranh tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA đang đối mặt một thực tế mới: bán bản quyền phát sóng ngày càng khó hơn, dù giải đấu được mở rộng và lượng khán giả toàn cầu vẫn ở mức khổng lồ.
(VNF) - Từng khiến giới đầu tư phát cuồng và tạo nên những cơn FOMO lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang đánh mất dần sức hút. Dòng tiền suy giảm, niềm tin lung lay và sự trỗi dậy của những câu chuyện đầu tư mới đang khiến ánh hào quang của chúng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
(VNF) - CEO của Tesla Elon Musk vừa đưa ra một tuyên bố đáng chú ý trong cuộc trò chuyện gần đây với nhà sáng lập Baron Capital, Ron Baron. Theo đó, ông Musk cho biết công ty của ông đang phát triển một con chip “tốt hơn NVIDIA từ hai đến ba lần” với chi phí chỉ bằng 10%, đặc biệt tập trung vào các tác vụ suy luận (inference).
(VNF) - Ở Hàn Quốc, nhà đầu tư cá nhân từ lâu không chỉ là một lực lượng tham gia thị trường. Họ còn là biến số có thể khuếch đại các chu kỳ tăng nóng, từ tiền mã hóa, cổ phiếu công nghệ cho tới các sản phẩm đòn bẩy.
(VNF) - Bitcoin đã bốc hơi khoảng 235 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một tuần. Tuy nhiên, phía sau những biến động giá là một quá trình tái định hình đang diễn ra trong ngành tiền điện tử.
(VNF) - Chính quyền Mỹ ngày 8/6 đã công bố danh sách cập nhật các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc mà Washington cho rằng có liên hệ hoặc hỗ trợ quân đội nước này. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Alibaba, Baidu và nhà sản xuất xe điện BYD.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên tháng thứ 19 trong tháng 5, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
(VNF) - OPEC+ tiếp tục nâng mục tiêu khai thác dầu từ tháng 7, nhưng xung đột tại Trung Đông khiến phần lớn sản lượng tăng thêm vẫn chỉ tồn tại trên giấy.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố Washington và Tehran dự kiến ký một thỏa thuận hòa bình quan trọng vào ngày 14/6, động thái có thể chấm dứt nhiều tháng đối đầu quân sự và mở lại eo biển Hormuz.
(VNF) - Trên công trường cầu Thượng Cát - Hà Nội, hàng trăm công nhân cùng nhiều thiết bị cơ giới đang làm việc liên tục ngày đêm để đẩy nhanh tiến độ thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành công trình trong năm 2027.