'Kho báu' lithium nghìn tỷ USD ẩn dưới siêu núi lửa, vẽ lại bản đồ ngành pin toàn cầu
(VNF) - Dưới lòng siêu núi lửa cổ đại, một trữ lượng lithium trị giá hàng nghìn tỷ USD được đánh giá như “kho báu” có thể thay đổi cán cân năng lượng và chuỗi cung ứng pin toàn cầu.
- Pin lithium 'Made in USA': Nước đi mới của 'ông lớn' Trung Quốc 16/04/2025 09:15
Một siêu núi lửa đã ngủ yên từ hàng triệu năm ở biên giới giữa hai bang Nevada và Oregon (Mỹ) đang trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh năng lượng trị giá hàng nghìn tỷ USD. Bên dưới lớp đất đá là một trữ lượng lithium khổng lồ, được đánh giá là đủ sức làm thay đổi bản đồ ngành pin toàn cầu.
Tâm điểm mới của cuộc đua năng lượng sạch
Trên vùng sa mạc cao nguyên dọc theo biên giới hai bang Nevada - Oregon, một lưu vực hoang vắng do siêu núi lửa cổ đại tạo thành đãthu hút sự chú ý toàn cầu. Ẩn sâu dưới Hõm chảo McDermitt là mỏ lithium mà các nhà khoa học tin rằng lớn nhất thế giới từng được biết đến. Đây là nguyên tố đang thúc đẩy cuộc cách mạng pin cho xe điện, điện thoại thông minh và lưu trữ năng lượng tái tạo.

Địa điểm này, được gọi là Đèo Thacker, đang làm thay đổi nhận thức của giới địa chất về cách khoáng sản hình thành trong các hệ thống núi lửa. Các ước tính ban đầu cho thấy mỏ này có thể chứa 20 - 40 triệu tấn lithium, lớn gấp đôi Salar de Uyuni của Bolivia – vốn được coi là mỏ lithium lớn nhất hành tinh.
Nếu được xác nhận và khai thác đầy đủ, nguồn lithium này đủ để cung cấp năng lượng cho hàng trăm triệu xe điện, đồng thời đưa Mỹ trở thành nhân tố chủ chốt trong nền kinh tế năng lượng sạch.
Thế nhưng, mỏ lithium khổng lồ này lại nằm giữa một cuộc tranh luận gay gắt: nhu cầu khoáng sản chiến lược đối đầu với bảo tồn môi trường và di sản văn hóa. Dù được hậu thuẫn bởi hàng tỷ USD từ chính phủ liên bang và các hãng xe lớn, dự án đang vấp phải làn sóng phản đối ngày càng mạnh từ các bộ lạc bản địa và các nhóm môi trường. Đây không chỉ là vấn đề khai thác khoáng sản, mà còn là phép thử cho quyết tâm của nước Mỹ trong việc theo đuổi tương lai năng lượng sạch.
Miệng núi lửa chứa “kho báu” trị giá nghìn tỷ USD
Hõm chảo McDermitt rộng hơn 1.000km², hình thành cách đây 16 triệu năm sau một vụ phun trào núi lửa khổng lồ. Theo thời gian, tro núi lửa và bùn tích tụ tại trung tâm lưu vực, tạo nên các lớp đất sét giàu khoáng chất chứa lithium.
Nghiên cứu mới công bố trên Science Advances cho thấy chất lỏng thủy nhiệt sau vụ phun trào đã biến đổi smectite giàu magie thành illite – loại đất sét chứa kali có hàm lượng lithium cao bất thường, lên tới 2,4% trọng lượng ở một số khu vực tại Đèo Thacker.

Mức độ làm giàu lithium này gần như chưa từng có. Trong khi hầu hết các mỏ đất sét lithium chỉ có hàm lượng dưới 1%, riêng lớp illite ở Thacker Pass dày tới 30 mét, lại nằm gần bề mặt, cho phép khai thác lộ thiên, từ đó giảm chi phí và độ phức tạp vận hành.
Tuy nhiên, lithium trong đất sét liên kết chặt với cấu trúc khoáng vật, đòi hỏi quy trình chiết tách chuyên sâu hơn, bao gồm ngâm chiết và rửa hóa chất. Dù vậy, độ sâu nông và hàm lượng cao giúp mỏ có tỷ lệ bóc đất thấp, đồng nghĩa ít chất thải hơn trên mỗi tấn lithium khai thác. Đây được xem là yếu tố then chốt quyết định tính khả thi của dự án.
Nhờ sự kết hợp đặc biệt giữa địa chất, khoáng vật và khả năng tiếp cận, Thacker Pass được xem là một trong những mỏ khoáng sản quan trọng triển vọng nhất tại Bắc Mỹ.
Thu hút đầu tư hàng tỷ USD
Bộ Năng lượng Mỹ đã phê duyệt khoản vay 2,23 tỷ USD để xây dựng mỏ Thacker Pass, một phần trong chiến lược củng cố chuỗi cung ứng năng lượng sạch tại Mỹ. Đây là một trong những khoản tài trợ lớn nhất trong lịch sử đối với một dự án lithium.

Công ty phát triển dự án, Lithium Americas Corp., đã khởi công xây dựng từ năm 2023. Giai đoạn 1 đặt mục tiêu sản xuất 40.000 tấn lithium carbonate mỗi năm và sẽ mở rộng theo từng giai đoạn để đạt 160.000 tấn/năm sau 5 giai đoạn. Tuổi thọ dự kiến của toàn bộ dự án lên tới 85 năm, biến nó thành một trong những tài sản lithium lâu đời nhất thế giới.
Để đảm bảo nguồn cung pin, General Motors (GM) đã ký hợp đồng mua toàn bộ sản lượng Giai đoạn 1 trong vòng 20 năm và một phần lớn sản lượng Giai đoạn 2. GM cũng nắm 38% cổ phần trong dự án.
Tuy nhiên, sự ủng hộ mạnh mẽ từ Washington và Detroit vẫn chưa đủ để dập tắt tranh cãi. Các bộ lạc bản địa như Fort McDermitt Paiute và Shoshone lo ngại tác động của dự án tới đất tổ tiên, các suối nước và di tích khảo cổ. Một liên minh gồm các bộ lạc và tổ chức môi trường đã nộp nhiều đơn kiện chống lại quyết định phê duyệt mỏ năm 2021 của Cục Quản lý Đất đai Mỹ, một số vẫn đang được xem xét.
Đèo Thacker đang thách thức những quan niệm truyền thống về địa chất học lithium. Trước đây, lithium chủ yếu đến từ hai nguồn là Spodumene (đá cứng), chủ yếu tại Úc và nước muối evaporite từ các cánh đồng muối ở Nam Mỹ
Hõm chảo McDermitt bổ sung một loại hình mới: hệ thống lithium trầm tích núi lửa, hình thành từ sự kết hợp giữa hóa học magma, môi trường hồ kín và sự lưu thông địa nhiệt kéo dài.
Trong trường hợp McDermitt, magma peralkaline giàu natri và kali đã giữ lại lithium trong quá trình nguội đi, khiến tro và đá tuf xung quanh giàu khoáng chất, tạo điều kiện hình thành đất sét lithium. Các đợt chuyển động magma sau đó tạo các khe nứt cho chất lỏng nóng tập trung lithium, đặc biệt ở khu vực phía nam – nơi Thacker Pass tọa lạc ngày nay.
Phát hiện này mở ra khả năng nhiều lưu vực miệng núi lửa tương tự trên khắp miền Tây nước Mỹ và thế giới có thể chứa trữ lượng lithium lớn nhưng chưa được khám phá. Giới địa chất đang xem xét lại hàng loạt hệ thống núi lửa đang hồi sinh để tìm kiếm các tổ hợp khoáng vật và biến đổi nhiệt tương đồng.
Trong bối cảnh nhu cầu lithium toàn cầu tăng vọt, khám phá tại McDermitt được xem như một sự thay đổi cục diện trong chiến lược thăm dò các khoáng sản quan trọng.
Pin xe điện phế thải: Từ 'đống sắt vụn' thành món hàng được săn đón
- Tín hiệu đáng lo cho đà phục hồi kinh tế Trung Quốc 30/11/2025 16:27
- Bong bóng AI khổng lồ: Điều gì có thể kích hoạt vụ nổ 10 nghìn tỷ USD? 30/11/2025 13:30
- Dầu khí Nga hứng khủng hoảng kép, doanh nghiệp giảm mạnh lợi nhuận 29/11/2025 17:13
Nhật Bản tung ‘hỏa lực’ 96,5 tỷ USD, vì sao đồng yên vẫn suy yếu?
(VNF) - Nhật Bản tung khoản tiền kỷ lục 96,5 tỷ USD để kéo đồng yên khỏi đáy 4 thập kỷ, nhưng hiệu quả nhanh chóng phai nhạt khi đồng nội tệ lại vượt mốc 160 yên/USD.
Núi nợ toàn cầu 'tiếp sức', giá vàng còn tăng đến đâu?
(VNF) - Giá vàng đang tăng mạnh khi nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến núi nợ của các nền kinh tế lớn. Theo một chiến lược gia, áp lực nợ công, nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương và nguy cơ phá giá tiền tệ có thể tiếp tục trở thành những lực đẩy quan trọng đối với kim loại quý này.
AI và 'siêu quyền lực mềm' của Trung Quốc
(VNF) - Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, “quyền lực mềm” của Mỹ là sức hút của phim ảnh và âm nhạc, giúp nước này chiếm được tình cảm và sự ủng hộ của người dân ở nước ngoài. Ngày nay, trong kỷ nguyên kỹ thuật số, Trung Quốc đang thúc đẩy một loại quyền lực mềm rất khác: công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) mã nguồn mở với chi phí thấp.
Fed phát tín hiệu: Phải tăng lãi suất khi lạm phát chưa hạ nhiệt
(VNF) - Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh phát tín hiệu cứng rắn hơn về lạm phát tại hội nghị Jackson Hole 28/8, cho rằng Fed sẽ còn “nhiều việc phải làm” nếu lạm phát cơ bản không tiến đủ nhanh về mục tiêu 2%. Thông điệp này lập tức khiến thị trường nâng kỳ vọng Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 9.
Bitcoin mắc kẹt dưới 81.000 USD dù ETF hút gần nửa tỷ USD trong hai ngày
(VNF) - Bitcoin liên tục thử thách vùng 81.000 USD trong hai ngày qua nhưng chưa thể bứt phá dứt khoát, dù các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ vẫn hút gần 475 triệu USD.
Qualcomm, Samsung và 'cú hích' công nghệ cho Việt Nam
(VNF) - Qualcomm hướng tới đưa Việt Nam trở thành trung tâm R&D AI lớn thứ ba toàn cầu của tập đoàn, trong khi Samsung tiếp tục mở rộng đầu tư công nghệ cao và R&D, thúc đẩy Việt Nam từ cứ điểm sản xuất thành trung tâm công nghệ mới.
Điều gì đang kéo dòng tiền Trung Quốc trở lại Singapore?
(VNF) - Sau một thời gian chuyển hướng sang Hồng Kông, Dubai và Tokyo, giới nhà giàu Trung Quốc đang quay lại Singapore khi yêu cầu về sự ổn định, an toàn tài sản và khả năng dự đoán ngày càng được đặt lên hàng đầu.
Giá một kim loại lập kỷ lục giữa cơn khát nguồn cung
(VNF) - Giá đồng lập kỷ lục mới tại New York và tiến sát đỉnh lịch sử ở London, khi nguồn cung ngày càng khó theo kịp nhu cầu từ AI, lưới điện và điện khí hóa. Nguy cơ áp thuế của Mỹ càng làm thị trường thêm căng thẳng.
Giới nhà giàu ‘phát cuồng’ vì vàng, các hầm chứa chật kín
(VNF) - Giới nhà giàu đang đẩy mạnh gom vàng, coi kim loại quý này như một “tấm khiên” trước bất ổn địa chính trị, rủi ro tài chính và những lo ngại về sức mạnh của USD. Không chỉ gia tăng lượng nắm giữ, họ còn chuyển từ ETF sang vàng vật chất, đẩy nhu cầu lưu trữ tăng vọt và khiến các hầm chứa trên toàn cầu nhanh chóng kín chỗ.
Bill Gates bất ngờ rút gần tỷ USD, âm thầm đổ tiền vào 'gã khổng lồ' bán lẻ
(VNF) - Bill Gates đang đặt cược vào một tập đoàn bán lẻ khi nhìn thấy tiềm năng tăng trưởng mà chưa cần thị trường hồi phục hoàn toàn.
Phố Wall 'thử lửa' Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent
(VNF) - Phố Wall từng hân hoan khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lựa chọn ông Scott Bessent đứng đầu Bộ Tài chính Mỹ. Nhưng giờ đây, cựu nhà quản lý quỹ đầu cơ đang phải đối mặt với thử thách từ chính thị trường từng góp phần đưa ông lên vị trí quyền lực này.
'Đòn pháp lý' 18 tỷ USD và cú siết chưa từng có với Facebook, Instagram
(VNF) - Meta Platforms sẽ phải trả tới 18 tỷ USD trong thập kỷ tới và áp dụng hàng loạt hạn chế đối với cách thanh thiếu niên sử dụng Facebook và Instagram theo thỏa thuận với gần như toàn bộ các bang của Mỹ.
Bitcoin quay đầu sau khi vượt 81.000 USD: Ai đang bán?
(VNF) - Bitcoin đã lùi khỏi vùng đỉnh hơn 81.000 USD dù các ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ tiếp tục hút hơn 300 triệu USD trong phiên 25-26/8.
Châu Á sắp vượt Mỹ về dịch vụ tài chính, Việt Nam thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất
(VNF) - Theo Deloitte, ngành dịch vụ tài chính châu Á - Thái Bình Dương được dự báo đạt 4,8 nghìn tỷ USD vào năm 2035, vượt Mỹ để trở thành khu vực đóng góp lớn nhất cho ngành tài chính toàn cầu. Việt Nam cũng nằm trong nhóm tăng trưởng nhanh nhất, với tốc độ tăng trưởng kép bình quân dự kiến 9,1%/năm trong giai đoạn 2024-2035.
Chiến dịch thu hồi thuế chưa từng có tiền lệ của Trung Quốc
(VNF) - Hơn 100 công ty niêm yết tại Trung Quốc đã bị truy thu thuế với tổng số tiền khoảng 7,7 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,1 tỷ USD) trong 6 tháng đầu năm 2026, khi Bắc Kinh siết các ưu đãi thuế và tìm cách tăng nguồn thu ngân sách.
Chi nhánh JPMorgan Chase bị cấm cửa tại Ấn Độ vì thao túng chứng khoán
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Ấn Độ (SEBI) đã tạm thời cấm Copthall Mauritius Investment - một công ty thuộc JPMorgan Chase tham gia thị trường chứng khoán, sau khi cáo buộc doanh nghiệp này thao túng giá đóng cửa của chỉ số BSE Sensex thông qua cơ chế đấu giá đóng cửa (CAS) mới.
Loạt ngân hàng tiếp tục đặt cược vào đà tăng của giá vàng
(VNF) - Hai trong số những bộ phận giao dịch lớn nhất Phố Wall đều cho rằng giá vàng vẫn còn dư địa tăng, song khác biệt nằm ở thời điểm kim loại quý này có thể chạm mốc 5.000 USD, trong vài ngày hay vài tháng.
Indonesia xây trung tâm tài chính quốc tế: Jakarta và Bali tham vọng hút 28 tỷ USD
(VNF) - Chính phủ Indonesia chuẩn bị các gói ưu đãi lớn để thu hút vốn nước ngoài, nhưng giới đầu tư cho rằng tính chắc chắn về pháp lý và uy tín thể chế mới là yếu tố quyết định.
Mỹ đe dọa 'ngày tận thế kinh tế' với Iran
(VNF) - Washington đang mở rộng chiến dịch gây sức ép kinh tế lên Iran, gọi đây là một “ngày tận thế kinh tế” nhằm cắt đứt những nguồn sống tài chính còn lại của nước này, đồng thời cảnh báo các nước tiếp tục làm ăn với Iran có thể đối mặt với các lệnh trừng phạt khắc nghiệt.
Lực mua mạnh giữa lúc USD suy yếu, giá vàng tăng hơn 15%
(VNF) - Giá vàng ngày 25/8 tăng lên mức cao nhất trong hơn 3 tháng, nối dài đà tăng mạnh khi giá đã tăng hơn 15% từ đầu tháng. Đà tăng được hỗ trợ bởi đồng USD suy yếu và chương trình mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ nhằm hỗ trợ thanh khoản, kiềm chế đà tăng của lợi suất.
Mỹ tính áp thêm 7,5% thuế lên hàng Trung Quốc, thương chiến lại nóng
(VNF) - Theo các nguồn tin thân cận, Mỹ dự kiến áp mức thuế 7,5% đối với hàng hóa Trung Quốc với cáo buộc nước này duy trì tình trạng dư thừa năng lực sản xuất, trước thềm hội nghị thượng đỉnh dự kiến giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng tới.
119 tỷ USD chờ giải ngân: Trung Quốc 'bí' chỗ rót tiền
(VNF) - Trung Quốc dành 119 tỷ USD để kích đầu tư nhưng vẫn chưa thể giải ngân. Nghịch lý này cho thấy vấn đề của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới không chỉ nằm ở thiếu vốn, mà còn ở thiếu dự án sẵn sàng triển khai.
Khủng hoảng bất động sản đang bào mòn kinh tế Trung Quốc
(VNF) - Khủng hoảng bất động sản Trung Quốc bước sang năm thứ 6, tiếp tục đè nặng lên tiêu dùng, tăng trưởng và khiến nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu.
Giám đốc ngân hàng tuồn tin mật, giúp đồng nghiệp kiếm lợi 18,5 triệu USD
(VNF) - Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã buộc tội cựu nhân viên Bank of America vì giao dịch nội bộ.
'Cơn ác mộng' của kinh tế Mỹ đang tiếp sức cho Bitcoin
(VNF) - Nợ liên bang Mỹ vượt 40.000 tỷ USD, làm dấy lên cảnh báo về khủng hoảng tài khóa và thúc đẩy dòng tiền tìm đến Bitcoin như một tài sản phòng vệ trước nguy cơ tiền tệ mất giá.
Nhật Bản tung ‘hỏa lực’ 96,5 tỷ USD, vì sao đồng yên vẫn suy yếu?
(VNF) - Nhật Bản tung khoản tiền kỷ lục 96,5 tỷ USD để kéo đồng yên khỏi đáy 4 thập kỷ, nhưng hiệu quả nhanh chóng phai nhạt khi đồng nội tệ lại vượt mốc 160 yên/USD.
Toàn cảnh cao tốc La Sơn – Hòa Liên sau khi mở rộng 4 làn xe
(VNF) - Tuyến cao tốc La Sơn – Hòa Liên dài gần 66km, nối TP. Huế với TP. Đà Nẵng, đang được hoàn thiện những hạng mục cuối cùng sau khi cơ bản hoàn thành mở rộng lên 4 làn xe.


































































