Khi Hormuz dậy sóng: Mỹ - Trung tranh ngôi 'bá chủ' năng lượng toàn cầu
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
- Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ 24/04/2026 01:15
Dù kết cục cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran ra sao, thị trường năng lượng thế giới khó có thể sớm trở lại trạng thái bình thường. Nhiều chuyên gia cho rằng giá nhiên liệu tăng vọt sẽ trở thành cú hích mạnh mẽ thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo.
Ẩn sau cuộc giằng co quyền lực tại Vịnh Ba Tư là sự cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới về mô hình năng lượng toàn cầu trong tương lai. Dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ dốc toàn lực để gia tăng sản lượng dầu khí, trong khi Trung Quốc đã chuyển mình trong thập kỷ qua, từ quốc gia phát thải CO2 lớn nhất thế giới thành đầu tàu của cuộc cách mạng điện khí hóa.

Mỹ muốn kéo dài kỷ nguyên nhiên liệu hóa thạch càng lâu càng tốt, còn Trung Quốc từng bước theo đuổi tham vọng dẫn đầu toàn cầu thông qua pin mặt trời, pin lưu trữ và xe điện “Made in China”.
Trung Quốc chiếm ưu thế trong công nghệ xanh
“Trung Quốc hiện đang tập trung mạnh vào khử carbon, công nghệ sạch và giảm phụ thuộc nhập khẩu dầu khí. Đây không đơn thuần là chính sách khí hậu, mà là vấn đề an ninh kinh tế”, ông Andreas Goldthau, Giám đốc Trường Chính sách Công Willy Brandt thuộc Đại học Erfurt, nhận định với DW.

Ông cho rằng Bắc Kinh đã nhận ra rõ ràng nền kinh tế của họ phụ thuộc vào bên ngoài và đang làm mọi cách để thay đổi điều đó. “Trung Quốc là nhà đầu tư lớn nhất vào năng lượng tái tạo và công nghệ sạch. Hiện họ cũng dẫn đầu trong nhiều công nghệ then chốt của quá trình chuyển dịch năng lượng”, vị chuyên gia nhấn mạnh.
Từ lưới điện thông minh đến năng lượng mặt trời hay điện gió, ngày nay rất khó triển khai nếu thiếu sản phẩm và linh kiện từ Trung Quốc, bao gồm cả đất hiếm. “Họ cũng đã đạt bước tiến đáng kể trong máy điện phân để sản xuất hydro xanh và hệ thống lưu trữ pin. Danh sách còn rất dài. Mục tiêu là xây dựng khả năng chống chịu, đồng thời đạt tới mức độ tự chủ và chủ quyền kinh tế cao hơn”, ông Goldthau nói.
Theo phân tích của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và McKinsey, khoảng 60-70% xe điện toàn cầu hiện được sản xuất tại Trung Quốc. Khi tăng trưởng kinh tế trong nước chậm lại, tình trạng dư cung lớn đang khiến lượng hàng xuất khẩu sang châu Âu ngày càng gia tăng.
Trung Quốc hiện nắm lợi thế áp đảo ở nhiều công nghệ cốt lõi của quá trình chuyển đổi năng lượng. Nước này kiểm soát khoảng 80% chuỗi cung ứng toàn cầu của ngành quang điện mặt trời. Ở một số phân khúc như sản xuất tấm wafer silicon, thị phần vượt 95%.
Theo báo cáo Global EV Outlook của IEA, chỉ trong nửa đầu năm 2025, Trung Quốc đã lắp đặt công suất điện mặt trời nhiều hơn toàn bộ phần còn lại của thế giới cộng lại.
Trong lĩnh vực điện gió, vị thế của Trung Quốc cũng tăng mạnh trong những năm gần đây. Theo Hiệp hội Năng lượng Gió Thế giới, Trung Quốc sẽ chiếm khoảng 72% thị trường tua-bin gió mới toàn cầu trong năm 2025. 8 trong số 10 nhà sản xuất lớn nhất thế giới hiện là doanh nghiệp Trung Quốc, tiêu biểu như Goldwind hay Envision.
Xuất khẩu công nghệ xanh của Trung Quốc đã tăng hơn 4 lần trong giai đoạn 2020-2025. Tổ chức nghiên cứu Ember ước tính lĩnh vực năng lượng sạch đóng góp hơn một phần ba tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong năm 2025.
Mỹ đặt cược vào dầu khí
Trong khi đó, dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ giảm tốc phát triển năng lượng tái tạo nhưng tăng tốc mở rộng nhiên liệu hóa thạch. Trong chiến dịch tranh cử, khẩu hiệu nổi tiếng của ông Trump là “Drill, baby, drill”, ám chỉ việc tích cực khoan dầu.
Thông điệp này cũng phản ánh quan điểm của Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright, nhà sáng lập kiêm cựu CEO Liberty Energy, công ty khai thác đá phiến lớn thứ hai Bắc Mỹ.

“Không có gì bí mật khi Mỹ dưới thời Tổng thống Trump đang theo đuổi chính sách thống trị năng lượng. Chính sách này được thực hiện rất công khai. Mục tiêu là gia tăng sản lượng dầu khí nội địa, đẩy mạnh xuất khẩu và mở rộng kiểm soát các tài sản năng lượng ở nước ngoài, như tại Venezuela, thậm chí có thể là Iran”, ông Henning Gloystein, chuyên gia của Eurasia Group tại London, nhận định.
Theo Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright, chỉ trong 20 năm, Mỹ đã từ nước nhập khẩu dầu khí lớn nhất thế giới trở thành quốc gia xuất khẩu khí đốt lớn nhất toàn cầu và là một trong những nhà xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu.
Động lực chính là “cuộc cách mạng đá phiến”, tức sự bùng nổ của công nghệ khai thác bằng phương pháp nứt vỡ thủy lực (fracking), giúp sản lượng dầu và khí đốt nội địa tăng vọt.
“Ngày nay, Mỹ sản xuất nhiều dầu hơn cả Saudi Arabia và Nga cộng lại, đồng thời sản xuất nhiều khí đốt tự nhiên hơn Nga, Iran và Trung Quốc cộng lại, qua đó củng cố vị thế lãnh đạo năng lượng toàn cầu không thể tranh cãi”, Nhà Trắng tuyên bố.
Ai sẽ giành chiến thắng?
“Mỹ hiện là nguồn tăng trưởng lớn nhất của sản lượng dầu toàn cầu”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành IEA, cho biết. Tuy nhiên, ông cảnh báo không nên chỉ tập trung vào nhiên liệu hóa thạch bởi “an ninh năng lượng trong thế kỷ 21 không chỉ là đảm bảo nguồn cung dầu khí, mà còn là đa dạng hóa chuỗi cung ứng cho các công nghệ sạch”.

Đây chính là lĩnh vực Trung Quốc đang nắm ưu thế rõ rệt. Nếu cuộc cách mạng đá phiến giúp Mỹ đạt độc lập năng lượng và gia tăng ảnh hưởng địa chính trị, thì Trung Quốc cũng đang theo đuổi mục tiêu tương tự thông qua vị thế dẫn đầu trong công nghệ xanh.
Tuy nhiên, con đường của Bắc Kinh vẫn còn dài. Hiện khoảng 60% tổng nhu cầu năng lượng của Trung Quốc vẫn được đáp ứng bằng than đá.
Các chuyên gia như ông Gloystein và ông Goldthau cho rằng xu hướng toàn cầu đang nghiêng rõ rệt về năng lượng tái tạo, không chỉ vì chiến sự Iran, phong tỏa eo biển Hormuz hay giá dầu khí leo thang.
“Nếu phải đặt cược vào lúc này, tôi sẽ chọn mô hình quốc gia điện khí hóa bởi không chỉ chuyển nguồn cung sang năng lượng nội địa, chủ yếu là tái tạo, mà còn phát triển những công nghệ mà phần còn lại của thế giới cần đến”, ông Goldthau nói.
Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng
- Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh' 25/04/2026 01:14
- Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc 25/04/2026 09:15
- Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga 23/04/2026 04:30
Ngày càng nhiều người Mỹ phải sống nhờ thực phẩm cứu trợ
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
ECB cảnh báo nguy cơ TT Trump gây ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu
(VNF) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu do chiến sự Iran, chính sách thương mại liên tục thay đổi và xu hướng rút lui khỏi hợp tác quốc tế.
Hồng Kông vượt Thụy Sĩ thành trung tâm quản lý tài sản lớn nhất thế giới
(VNF) - Hồng Kông đã vượt qua Thụy Sĩ để trở thành trung tâm giao dịch tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới, một vị thế được đánh giá là khó đảo ngược khi các trung tâm tài chính ở châu Á tăng trưởng nhanh hơn những “thiên đường an toàn” tại châu Âu, theo nhận định của Boston Consulting Group (BCG) hôm 27/5.
Quá nửa dân số Đức thuê nhà: Vì sao người giàu vẫn thích ở nhà thuê?
(VNF) - Hơn một nửa người dân Đức sống trong nhà thuê. Với chính sách ưu tiên bảo vệ người thuê thay vì khuyến khích sở hữu nhà, Đức đã xây dựng một thị trường nhà ở rất khác biệt. Tuy nhiên, áp lực giá thuê tăng cao và tình trạng thiếu nhà ở tại các đô thị lớn đang đặt ra nhiều thách thức mới cho quốc gia này.
Nghịch lý của phương Tây: Mua hàng từ Trung Quốc để giảm phụ thuộc vào Bắc Kinh
(VNF) - Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang đổ hàng tỷ USD xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng nghịch lý là phần lớn nguyên liệu tích trữ vẫn phải mua từ Bắc Kinh.
Sau Ấn Độ, thêm 1 nước châu Á ‘xuống tay’ với vàng
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
Thế giới có thêm 2 doanh nghiệp vốn hóa trên 1.000 tỷ USD
(VNF) - Hai nhà sản xuất chip nhớ Micron và SK Hynix vừa gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa vượt 1.000 tỷ USD, trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục tăng mạnh.
Thắng lớn nhờ bán điện thoại 'cục gạch' cho Gen Z
(VNF) - Trong khi các hãng công nghệ đua nhau phát triển AI và thiết bị ngày càng thông minh, một chàng trai 28 tuổi tại New York lại kiếm hàng trăm nghìn USD nhờ hồi sinh điện thoại gập, máy nghe CD và những món đồ công nghệ tưởng chừng đã lỗi thời để bán cho Gen Z – thế hệ đang khao khát cảm giác “ít online hơn”.
AI đang viết lại bản đồ quyền lực thị trường chứng khoán toàn cầu
(VNF) - Từ Phố Wall đến châu Á, AI trở thành động cơ dịch chuyển dòng vốn lớn nhất thế giới, đóng vai trò tương tự Internet những năm 2000 hay điện khí hóa thế kỷ 20.
Cho Elon Musk vay 1 triệu USD lúc khó khăn, bạn thân sắp thành ‘siêu tỷ phú’
(VNF) - Từ khoản vay 1 triệu USD dành cho Elon Musk trong những ngày đầu Tesla bên bờ vực phá sản, Antonio Gracias giờ đây có thể bước vào hàng ngũ siêu tỷ phú toàn cầu khi SpaceX chuẩn bị thực hiện đợt IPO được dự báo lớn nhất lịch sử. Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng Musk, nhà đầu tư kín tiếng này đang đứng trước cơ hội sở hữu khối tài sản trị giá hàng chục, thậm chí hơn 100 tỷ USD.
Mỹ tiếp tục không kích mới Iran: Vì sao vàng và dầu cùng giảm giá?
(VNF) - Giá dầu thế giới, đồng USD, thị trường chứng khoán toàn cầu và giá vàng đồng loạt biến động mạnh trong phiên 26/5 khi nhà đầu tư giằng co giữa kỳ vọng Mỹ - Iran đạt được thỏa thuận hòa bình và lo ngại căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang sau các cuộc không kích mới của Washington.
Bạc tăng mạnh hơn vàng, điều gì đang thúc đẩy thị trường?
(VNF) - Giá bạc tăng gần gấp ba lần vàng trong phiên giao dịch ngày 25/5, kéo tỷ lệ vàng/bạc xuống mức thấp hiếm thấy và làm dấy lên câu hỏi lớn trên thị trường kim loại quý.
Mỹ phát động các cuộc tấn công mới, Iran tiết lộ thời điểm mở cửa eo biển Hormuz
(VNF) - Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột kéo dài ba tháng, trong đó Tehran được cho là sẽ mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục mở các đợt không kích mới, hoạt động vận tải dầu khí qua tuyến hàng hải chiến lược này bắt đầu có dấu hiệu phục hồi.
Nhà đầu tư Trung Quốc vội vã bán tháo cổ phiếu Mỹ sau 'đòn siết' mới
(VNF) - Các nhà đầu tư Trung Quốc đang ráo riết tìm kiếm những con đường thay thế để mua bán cổ phiếu nước ngoài. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh phát động chiến dịch mạnh tay nhất từ trước đến nay nhằm trấn áp hoạt động giao dịch chứng khoán xuyên biên giới trái phép, với mục tiêu ngăn chặn dòng vốn tháo chạy ra nước ngoài.
Ông Hun Sen tuyên bố 'không khoan nhượng' với quan chức tiếp tay lừa đảo trực tuyến
(VNF) - Ông Hun Sen áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh tay với các quan chức chính phủ trục lợi từ các đường dây lừa đảo trực tuyến và những người liên quan.
Đằng sau kỷ lục xuất khẩu vàng của Nhật Bản
(VNF) - Xuất khẩu vàng của Nhật Bản đã lần đầu tiên vượt mốc 4 nghìn tỷ yên (tương đương khoảng 25 tỷ USD) trong năm tài chính 2025, nhờ giá vàng tăng mạnh giữa bối cảnh rủi ro địa chính trị leo thang. Đáng chú ý, con số này được cho là có liên quan đến lượng vàng từng được buôn lậu vào nước này trước đó.
Thị trường dầu mỏ đón 'tia hy vọng le lói cuối đường hầm'
(VNF) - Những tín hiệu hạ nhiệt trong đàm phán giữa Mỹ và Iran cùng khả năng eo biển Hormuz được mở cửa trở lại đã thắp lên “tia hy vọng le lói cuối đường hầm” cho thị trường dầu mỏ toàn cầu, kéo giá dầu giảm mạnh sau nhiều tuần biến động.
Có 16 triệu 'doanh nghiệp 1 người': Bí quyết giúp Trung Quốc dẫn đầu thế giới
(VNF) - Trung Quốc là một trong những quốc gia đầu tiên chứng kiến sự bùng nổ của các "công ty một người" (OPC) nhờ sự hỗ trợ từ các tác nhân trí tuệ nhân tạo. Quốc gia này đã triển khai hàng loạt chính sách từ trung ương đến địa phương để khuyến khích sự phát triển của các OPC.
Ghế nóng Fed thời Kevin Warsh: Lạm phát, nợ công và áp lực hạ lãi suất
(VNF) - Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với hàng loạt bài toán khó, từ kiểm soát lạm phát có dấu hiệu nóng trở lại đến áp lực điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nợ công Mỹ tiếp tục gia tăng.
Fed có 'thuyền trưởng' mới, toàn cầu căng thẳng vì lãi suất cao
(VNF) - Khi lãi suất còn duy trì ở mức cao và cạnh tranh địa chính trị gia tăng, thị trường toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều áp lực mới.
Hơn 2 tỷ USD rút khỏi Bitcoin ETF: Kích hoạt làn sóng tháo chạy, chia tay tiền số
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy hai tuần, dòng vốn hàng tỷ USD đã rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ, phản ánh sự thay đổi đáng kể trong khẩu vị rủi ro của các tổ chức tài chính lớn.
Nhân viên Samsung nhận thưởng hơn 10 tỷ đồng, khoản tiền lớn thổi bùng tranh cãi
(VNF) - Những khoản tiền thưởng hấp dẫn đến chóng mặt tại một số ít công ty chip như Samsung, SK hynix khiến nhiều người cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau. Lợi nhuận khổng lồ mà các tập đoàn thu về cũng làm dấy lên tranh luận về tính công bằng.
Quan chức tài chính cảnh báo về 'sòng bài' và chiêu 'đánh bạc' trong tín dụng tư nhân
(VNF) - Các quan chức lãnh đạo tài chính hàng đầu châu Âu đang cảnh báo về những rủi ro trong thị trường tín dụng tư nhân trị giá hàng nghìn tỷ USD đang phát triển nhanh chóng. Một giám đốc điều hành cho rằng một số phần của thị trường này chẳng khác nào một "sòng bạc".
Fed chính thức 'bước sang chương mới'
(VNF) - Việc ông Kevin Warsh chính thức tiếp quản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh dấu sự khởi đầu của một chương mới đối với ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chao đảo vì lạm phát, xung đột địa chính trị và áp lực ngày càng lớn đối với chính sách tiền tệ Mỹ.
Dòng tiền đầu cơ ‘đốt nóng’ giá đồng
(VNF) - Dòng tiền đầu cơ đang ồ ạt chảy vào thị trường đồng, đẩy giá kim loại này tiến sát mức cao kỷ lục trong bối cảnh giới quan sát ngày càng lo ngại về một rủi ro nguồn cung mới xuất phát từ xung đột tại Trung Đông: nguy cơ thiếu hụt lưu huỳnh – nguyên liệu then chốt trong quá trình luyện đồng.
Ngày càng nhiều người Mỹ phải sống nhờ thực phẩm cứu trợ
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
'Rà soát' tiến độ loạt dự án bất động sản cao tầng quy mô lớn ở Hải Phòng
(VNF) - Hải Phòng đang ghi nhận tiến độ thi công sôi động tại nhiều dự án chung cư, khách sạn và tổ hợp cao tầng tại khu vực trung tâm phía Đông thành phố.
































































