Đằng sau làn sóng FDI tỷ USD: 'Doanh nghiệp Việt vẫn lép vế ngay trên sân nhà'
(VNF) - FDI tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam với hàng chục tỷ USD vốn đăng ký chỉ sau 4 tháng đầu năm 2026, song mức độ liên kết giữa doanh nghiệp ngoại và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế. Theo các chuyên gia, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang gặp nhiều rào cản về vốn, quản trị và nhân lực, khiến cơ hội tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia vẫn khá mờ nhạt ngay trên “sân nhà”.
Liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế
Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tính đến ngày 27/4/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 18,24 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, có 1.249 dự án mới được cấp phép với tổng vốn đăng ký 12,15 tỷ USD, tăng 3,7% về số dự án và gấp 2,2 lần về vốn đăng ký. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục dẫn đầu với 8,12 tỷ USD, chiếm gần 67% tổng vốn đăng ký mới.
Bên cạnh đó, vốn đăng ký điều chỉnh đạt 3,13 tỷ USD, giảm 51%, trong khi vốn góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 2,96 tỷ USD, tăng 61,9%. Vốn FDI thực hiện trong 4 tháng đầu năm ước đạt 7,4 tỷ USD, tăng 9,8% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong 5 năm qua.

Bình luận về quá trình thu hút vốn FDI hiện nay, ông Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, cho biết mức độ liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế; tỷ lệ nội địa hóa tại nhiều ngành còn thấp; số doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu chưa nhiều. Hoạt động chuyển giao công nghệ và hiệu ứng lan tỏa sang khu vực kinh tế trong nước chưa đạt như kỳ vọng.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp nội địa còn gặp khó khăn về công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực quản trị để đáp ứng yêu cầu quốc tế; còn doanh nghiệp FDI phần lớn hình thành chuỗi cung ứng tương đối khép kín và phụ thuộc nhiều vào hệ sinh thái bên ngoài.
Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng doanh nghiệp tư nhân Việt Nam không thiếu khát vọng trở thành đối tác chiến lược của các tập đoàn FDI, nhưng đang bị “kẹt” bởi nhiều điểm nghẽn lớn, đặc biệt là vốn, quản trị và chất lượng nhân lực.
Theo ông Tuấn, vấn đề không nằm ở việc doanh nghiệp Việt không muốn lớn lên hay không muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, mà do cấu trúc chuỗi giá trị hiện nay chưa tạo đủ không gian cho doanh nghiệp nội địa. Qua nhiều năm khảo sát, VCCI nhận thấy tỷ lệ doanh nghiệp FDI quy mô nhỏ đang gia tăng nhanh chóng. Nếu trước đây phần lớn doanh nghiệp FDI vào Việt Nam là các tập đoàn lớn, thì hiện nay ngày càng nhiều doanh nghiệp nhỏ từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hay Đài Loan đi theo các “đại bàng” như Samsung, Intel để tham gia chuỗi cung ứng.
“Đằng sau các tập đoàn lớn là cả một hệ sinh thái doanh nghiệp nước ngoài đi theo. Khi doanh nghiệp FDI nhỏ cũng tràn vào ngày càng nhiều thì cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân Việt Nam rõ ràng khó hơn”, ông Tuấn nói.
Theo đại diện VCCI, để trở thành đối tác chiến lược của các tập đoàn FDI, doanh nghiệp Việt không thể tiếp tục cạnh tranh bằng giá rẻ mà phải chuyển sang cạnh tranh bằng độ tin cậy, chất lượng ổn định, khả năng giao hàng đúng hạn và năng lực kỹ thuật. “Muốn trở thành đối tác chiến lược thì không chỉ bán sản phẩm, mà phải bán cả giải pháp và năng lực đồng hành”, ông nhấn mạnh.
Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn hiện nay là mô hình quản trị của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam. Các tập đoàn quốc tế yêu cầu hệ thống quản trị minh bạch, chuẩn hóa và có khả năng kiểm soát rủi ro, trong khi nhiều doanh nghiệp trong nước vẫn vận hành theo mô hình gia đình, thiếu minh bạch tài chính và truy xuất nguồn gốc.
Đáng chú ý, ông Đậu Anh Tuấn cho rằng nút thắt lớn nhất hiện nay vẫn là vốn. Doanh nghiệp Việt đang phụ thuộc quá lớn vào vốn vay ngân hàng ngắn hạn với lãi suất cao, trong khi cơ chế tiếp cận vốn chủ yếu dựa vào tài sản thế chấp là đất đai.
Ông dẫn thực tế, nhiều doanh nghiệp nước ngoài sẵn sàng đầu tư trước nhà xưởng, máy móc và hạ tầng để tham gia đấu thầu trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn lớn, còn doanh nghiệp Việt thường chỉ dám đầu tư khi đã có hợp đồng. Điều này khiến khả năng cạnh tranh bị hạn chế đáng kể.
“Nếu cứ vay vốn theo kiểu dựa vào đất như hiện nay thì doanh nghiệp Việt rất khó trở thành đối tác chiến lược của FDI”, ông Tuấn thẳng thắn nói.
Ngoài bài toán vốn, chất lượng nhân lực cũng là thách thức lớn khi doanh nghiệp tư nhân trong nước đang gặp nhiều khó khăn trong cạnh tranh thu hút lao động chất lượng cao với khu vực FDI. Theo ông Tuấn, muốn trở thành nhà cung cấp dài hạn cho các tập đoàn toàn cầu thì doanh nghiệp Việt buộc phải nâng cấp đồng thời cả vốn, quản trị và nguồn nhân lực.
Cần sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Nhà nước
Ngoài vốn và quản trị, chất lượng nhân lực cũng là một rào cản đáng kể. Theo ông Đậu Anh Tuấn, để trở thành nhà cung cấp dài hạn cho các tập đoàn hàng đầu thế giới, doanh nghiệp cần đội ngũ lao động có trình độ cao, đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế về kỹ thuật và quản lý.
"Tuy nhiên, doanh nghiệp tư nhân trong nước hiện gặp nhiều bất lợi trong việc thu hút nhân sự chất lượng cao so với khu vực FDI", ông Tuấn nói.

Từ thực tế đó, lãnh đạo VCCI cho rằng việc nâng cấp doanh nghiệp nội địa không thể chỉ đặt lên vai doanh nghiệp mà cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Nhà nước. Một trong những giải pháp được đề xuất là xây dựng chương trình quốc gia về phát triển nhà cung ứng chiến lược, tương tự mô hình mà Thái Lan và Malaysia đang triển khai. Theo đó, Nhà nước sẽ đóng vai trò thúc đẩy, hỗ trợ doanh nghiệp nội địa nâng cấp năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần có chính sách tạo động lực kinh tế để các doanh nghiệp FDI mở rộng hợp tác với doanh nghiệp trong nước. Điều này không thể chỉ dựa vào “động lực đạo đức”, mà phải có các cơ chế lợi ích đủ mạnh để các tập đoàn quốc tế chủ động nâng tỷ lệ sử dụng nhà cung ứng Việt Nam.
“Nhìn chung, khơi thông nguồn vốn vẫn là điều kiện then chốt. Nếu không giải quyết được bài toán vốn dài hạn với chi phí hợp lý, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam sẽ rất khó nâng cấp năng lực sản xuất, đầu tư công nghệ và tham gia vào các chuỗi cung ứng có giá trị gia tăng cao.
Câu chuyện doanh nghiệp Việt Nam chưa trở thành đối tác chiến lược của các tập đoàn lớn không đơn thuần là vấn đề năng lực riêng lẻ của từng doanh nghiệp. Đó là vấn đề của cả cấu trúc nền kinh tế, của thể chế, của thị trường vốn và của chiến lược phát triển công nghiệp hỗ trợ trong dài hạn”, ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh.
Từ thực tế đó, các chuyên gia cho rằng định hướng của Việt Nam là hình thành “thế hệ FDI mới”, không chỉ mang vốn đầu tư mà còn mang theo tri thức, công nghệ và năng lực quản trị hiện đại; đồng thời tăng cường hợp tác, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp trong nước để cùng phát triển.
ESG thay thế ‘chi phí rẻ’ trong cuộc đua hút vốn FDI của Việt Nam
- 'Doanh nghiệp Việt yếu công nghệ, khó chen chân vào chuỗi cung ứng FDI' 14/05/2026 08:30
- Quảng Ninh trao dự án gần 2.600 tỷ cho Quang Ngân tại Vân Đồn 07/05/2026 05:05
- Tuân thủ pháp luật thuế và quản trị vốn DN FDI: Hiểu thế nào cho đúng? 07/05/2026 03:30
'Đừng chỉ nhìn con số nhập siêu để đánh giá sức khỏe nền kinh tế'
(VNF) - Mức nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm đang làm dấy lên nhiều lo ngại về triển vọng thương mại của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, điều quan trọng không nằm ở con số nhập siêu mà ở chất lượng của dòng nhập khẩu và khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế trong tương lai.
Viện trưởng Viện Khoa học môi trường chỉ đạo chỉnh sửa kết quả quan trắc
(VNF) - Bị can Nguyễn Thị Phương Thảo, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng bị cáo buộc đã chỉ đạo chỉnh sửa kết quả quan trắc trong vụ xả thải vượt chuẩn ở khu công nghiệp Quang Minh.
Điểm tên 5 Chủ tịch công ty ngành điện đồng loạt bị khởi tố, bắt tạm giam
(VNF) - Chủ tịch của các công ty ngành điện gồm TV1, TV2, TV3 và TV4 vừa bị khởi tố, bắt tạm giam đều thuộc nhóm doanh nghiệp tư vấn xây dựng điện, do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nắm cổ phần chi phối.
Thủ tướng: ‘Không có ngoại lệ’ đối với tiến độ sân bay Long Thành
(VNF) - Tại buổi làm việc với Đồng Nai, Thủ tướng đã yêu cầu rà soát, xác định lộ trình hoàn thành sớm nhất các quy hoạch, đặc biệt là các quy hoạch liên quan sân bay Long Thành.
'Nếu tốc độ như thời gian qua, tăng trưởng của TP.HCM sẽ thấp hơn mục tiêu 1,7 điểm phần trăm'
(VNF) - Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, cnếu duy trì tốc độ như thời gian qua, TP. HCM sẽ gặp nhiều thách thức trong hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từ 10 - 11% trong năm nay. Mức tăng trưởng thực tế có thể thấp hơn mục tiêu khoảng 1,7 điểm phần trăm.
Nhập siêu gần 14 tỷ USD: DN tăng tốc sản xuất hay chỉ báo đáng lo?
(VNF) - Việt Nam nhập siêu gần 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026, song theo TS. Lê Duy Bình, phần lớn đến từ nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất. Đây là tín hiệu cho thấy doanh nghiệp đang tăng tốc mở rộng sản xuất và chuẩn bị cho các đơn hàng mới, dù vẫn đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cung ứng trong nước để giảm phụ thuộc nhập khẩu.
Bắt 83 người Trung Quốc lập 'đại bản doanh' lừa đảo tại TP. HCM
(VNF) - Công an TP. HCM vừa phát hiện nhóm 83 người nước ngoài mang quốc tịch Trung Quốc, phần lớn nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam, thuê toàn bộ khách sạn The Emerald Gold tại khu phố Hòa Phú 4, thuộc phường Bình Dương để làm nơi hoạt động.
Hà Nội: Đề xuất thí điểm mô hình kinh tế ban đêm tại Bát Tràng
(VNF) - Đề xuất cho phép thí điểm mô hình kinh tế ban đêm tại làng nghề Bát Tràng, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội nhấn mạnh nên phát triển theo hướng phát huy giá trị văn hóa, lịch sử và hệ thống di sản sẵn có.
Chủ tịch Hà Nội: 'Quá thận trọng thì lỡ cơ hội, nhưng nóng vội thì có thể rủi ro'
(VNF) - Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, nếu quá thận trọng trong xây dựng chính sách thì sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển, nhưng nếu nóng vội thì có thể phát sinh những rủi ro trong thực tiễn
Bộ Chính trị giao hơn 1,87 triệu biên chế năm 2026 các cơ quan Đảng, 34 tỉnh thành
(VNF) - Theo quyết định của Bộ Chính trị, các cơ quan, ban đảng, đơn vị sự nghiệp của Đảng, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương có tổng 12.818 biên chế.
Công ty Phúc Thành kiện đòi Hải quan khu vực III bồi thường 3,3 tỷ đồng
(VNF) - TAND KV 4 TP Hải Phòng đang thụ lý vụ án hành chính giữa Công ty Phúc Thành và cơ quan Hải quan liên quan đến lô hàng lúa mì với yêu cầu bồi thường hơn 3,34 tỷ.
'EVN có lãi là tín hiệu tốt nhưng ngành điện vẫn còn nhiều thách thức'
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng, việc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ghi nhận lợi nhuận trở lại là tín hiệu tích cực đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức lớn hơn của ngành điện không nằm ở kết quả kinh doanh của một doanh nghiệp mà ở việc xây dựng một thị trường điện minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao để thu hút đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Fed sắp báo 'tin xấu' cho TT Trump?
(VNF) - Trong bối cảnh kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh, thị trường lao động vững vàng và lạm phát có dấu hiệu nóng lên, Fed ngày càng khó đáp ứng mong muốn hạ lãi suất của Tổng thống Donald Trump. Thậm chí, "tin xấu" mà Fed có thể phải mang tới Nhà Trắng trong thời gian tới là lãi suất không những chưa thể giảm mà còn có nguy cơ tăng trở lại.
VFCA và ACM Exchange hợp tác thúc đẩy thị trường hàng hóa phái sinh
(VNF) - VFCA và ACM Mercantile Exchange ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) giai đoạn 2026 - 2031, tạo khuôn khổ để hai bên thúc đẩy các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực hàng hoá phái sinh.
Chính sách đã mở, doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận cơ chế mua bán điện trực tiếp
(VNF) - Dù hành lang pháp lý cho cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) đã được thiết lập, đại diện doanh nghiệp cho biết việc tiếp cận nguồn điện sạch vẫn chưa thuận lợi do vướng mắc trong thủ tục cấp phép, quy định đầu tư và cách áp dụng chính sách chưa thống nhất giữa các địa phương.
Nhà máy nhiệt điện 2 tỷ USD 'nằm trên giấy' 9 năm: DN cần làm rõ quyết tâm triển khai
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu lãnh đạo TKG Taekwang làm rõ một số vấn đề đối với dự án nhà máy nhiệt điện BOT Nam Định 1, trong đó có quyết tâm của doanh nghiệp trong việc tiếp tục triển khai dự án.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: 'Việt Nam đồng hành cùng ASEAN bằng khát vọng kiến tạo tương lai'
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của Hiệp hội trong giai đoạn tới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: 'ASEAN sẽ tiếp tục là một không gian phát triển năng động, tự cường và tin cậy'
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đối với Việt Nam, phát triển không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là nền tảng để củng cố ổn định xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân. Đây cũng là điểm tương đồng với những yêu cầu đang đặt ra đối với ASEAN trong giai đoạn mới.
Bắc Ninh: 5 người bị khởi tố vì làm giả hồ sơ mua nhà ở xã hội
Lợi dụng nhu cầu mua nhà ở xã hội, một nhóm đối tượng tại Bắc Ninh đã cấu kết làm giả hàng chục bộ hồ sơ để giúp khách hàng hợp thức hóa điều kiện đăng ký mua nhà.
Lập đề án đưa Quảng Ninh lên thành phố thuộc TW, trình Trung ương trước ngày 5/7
(VNF) - Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu các bộ, ngành và tỉnh Quảng Ninh khẩn trương hoàn thiện Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh, bảo đảm chất lượng cao nhất, trình Ban Chấp hành Trung ương chậm nhất vào ngày 5/7.
EVNNPT khuyết cả 2 ghế Chủ tịch và Tổng Giám đốc: EVN điều người 'thế chân'
(VNF) - Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) vừa công bố các quyết định liên quan đến công tác nhân sự cấp cao, trong đó tạm giao quyền điều hành đối với hai vị trí lãnh đạo chủ chốt là Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc.
Giữa 'lùm xùm' với khách hàng, Aeon Mall có động thái mới tại Thanh Hóa
(VNF) - Ngày 9/6, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa và Công ty TNHH Aeon Mall Việt Nam đã có buổi làm việc về tình hình triển khai dự án trung tâm thương mại Aeon Mall Thanh Hóa.
Bộ Chính trị: Tiếp tục tinh giản 5 - 10% biên chế
(VNF) - Bộ Chính trị định hướng tiếp tục tinh giản từ 5-10% biên chế trong toàn hệ thống chính trị giai đoạn 2027-2031, đồng thời chuyển mạnh từ quản lý số lượng sang quản lý chất lượng, hiệu quả công việc và kiên quyết đưa ra khỏi bộ máy những trường hợp không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Thủ tướng Lê Minh Hưng: ‘Lợi thế không chỉ thuộc về các quốc gia có nguồn lực lớn’
(VNF) - Phát biểu tại phiên Khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh rằng lợi thế không chỉ thuộc về các quốc gia có nguồn lực lớn mà còn thuộc về các quốc gia và khu vực có khả năng tham gia định hình các quy tắc và chuẩn mực mới của thời đại.
'Bộ ba' Chủ tịch, Tổng Giám đốc và Kế toán trưởng TV3 bị khởi tố
(VNF) - Ba lãnh đạo cấp cao của CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 3 (PECC3, Mã chứng khoán: TV3) vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố và bắt tạm giam.
'Đừng chỉ nhìn con số nhập siêu để đánh giá sức khỏe nền kinh tế'
(VNF) - Mức nhập siêu 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm đang làm dấy lên nhiều lo ngại về triển vọng thương mại của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Cục Thống kê, điều quan trọng không nằm ở con số nhập siêu mà ở chất lượng của dòng nhập khẩu và khả năng tạo ra năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế trong tương lai.
Khảo sát tiến độ cầu dây văng Đại Ngãi 1 gần 4.000 tỷ vượt sông Hậu
(VNF) - Khi hoàn thành, cầu Đại Ngãi sẽ thông tuyến Quốc lộ 60, giúp rút ngắn khoảng 80km quãng đường từ các tỉnh duyên hải Đồng bằng sông Cửu Long đi TP.HCM so với lộ trình hiện hữu qua Quốc lộ 1.


































































