Dấu ấn 2025: Những quyết sách mở đường vào kỷ nguyên mới

Năm 2025 ghi dấu một bước chuyển quan trọng trong tư duy và hành động chính sách, khi hàng loạt quyết sách mang tính đột phá được ban hành và triển khai đồng thời. Từ “bộ tứ nghị quyết” định hình các trụ cột phát triển mới, việc vận hành mô hình chính quyền hai cấp, đến chủ trương thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế, thí điểm tiền số, đẩy mạnh xây dựng và thi hành pháp luật..., tất cả đang tạo nên một khuôn khổ thể chế mới, linh hoạt và chủ động hơn.

Không chỉ tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài, các quyết sách này còn mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và đặt nền móng để Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

1. Bộ Tứ Nghị quyết đưa đất nước vào kỷ nguyên mới

Sau gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong 32 nền kinh tế lớn nhất thế giới, với quy mô kinh tế tăng gần 100 lần, thu nhập bình quân đầu người từ dưới 100 USD lên xấp xỉ 5.000 USD; thiết lập quan hệ thương mại với 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao phủ gần 90% GDP toàn cầu thông qua mạng lưới 20 hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, bước vào giai đoạn phát triển mới, những động lực truyền thống dần suy yếu, trong khi dư địa tăng trưởng theo chiều rộng ngày càng thu hẹp, buộc Việt Nam phải tìm kiếm một cách tiếp cận phát triển hoàn toàn khác để duy trì đà bứt phá.

Trong bối cảnh mang tính bước ngoặt đó, chỉ trong vòng 6 tháng của năm 2025, Bộ Chính trị đã lần lượt ban hành bốn nghị quyết quan trọng: Nghị quyết 57 về khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt triển khai Nghị quyết 66 và 68 ngày 18/5, Tổng Bí thư khẳng định đây là “Bộ tứ trụ cột” đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số trong nhiều năm liên tiếp nếu Việt Nam muốn hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045.

Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, Bộ tứ nghị quyết ra đời trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh, đặc biệt là những cú sốc chính sách và xung đột thương mại. Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, rủi ro là rất rõ ràng. Tuy nhiên, thay vì phản ứng thụ động, Việt Nam đã lựa chọn cách tiếp cận “giải pháp khác thường trong hoàn cảnh bất thường”, lấy cải cách thể chế và đổi mới tư duy phát triển làm điểm tựa để củng cố sức chống chịu và tạo động lực tăng trưởng mới.

PGS. TS Trần Đình Thiên đánh giá Bộ tứ nghị quyết đánh dấu sự tái cấu trúc tư duy phát triển ở một đẳng cấp cao hơn, không chỉ dừng ở định hướng mà hướng tới những kết quả cụ thể, có thể đo lường. Mục tiêu trước mắt là tạo cú bứt tốc để GDP năm 2025 đạt khoảng 8,3–8,5%, xa hơn là đặt nền móng cho tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026–2030.

Trong đó, Nghị quyết 57 được kỳ vọng mở ra bước nhảy vọt về khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, chuyển mô hình tăng trưởng sang dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo. Nghị quyết 59 mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập sâu hơn, chuyển từ tư duy “xin – cho” sang chủ động đóng góp và định hình luật chơi. Nghị quyết 66 tập trung tháo gỡ trực diện các rào cản pháp lý, với mục tiêu đưa môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam vào nhóm dẫn đầu ASEAN. Trên nền tảng đó, Nghị quyết 68 xác lập khu vực tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, tạo cú hích mạnh mẽ cho đổi mới sáng tạo và đầu tư dài hạn.

Nhìn tổng thể, Bộ tứ nghị quyết không chỉ giải quyết các vấn đề riêng lẻ mà hướng tới mục tiêu lớn hơn: tái định hình động lực tăng trưởng và mở ra những không gian phát triển mới cho nền kinh tế. Với cách tiếp cận Nhà nước kiến tạo – doanh nghiệp bứt phá – người dân sáng tạo, đây được xem là nền tảng để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển nhanh hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn trong kỷ nguyên mới.

2. Vận hành mô hình chính quyền hai cấp

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) ở Việt Nam đã chính thức vận hành đồng loạt từ ngày 1/7/2025 sau quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, nhằm tinh gọn bộ máy, phân cấp mạnh mẽ và nâng cao hiệu quả quản lý. Các địa phương đã tiến hành thử nghiệm từ tháng 6/2025 để đánh giá, khắc phục hạn chế, đồng thời triển khai hệ thống hành chính công số hóa và các Trung tâm Phục vụ hành chính công ở cấp xã hoạt động ngay từ ngày đầu.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) năm 2025, số lượng tỉnh, thành phố giảm còn 34 (28 tỉnh, 6 thành phố) từ 63 tỉnh/thành, và tổng số xã, phường, thị trấn giảm mạnh từ khoảng 10.000 xuống còn 3.321 đơn vị, giảm gần 67%, có hiệu lực từ tháng 6/2025.

Theo đánh giá, việc vận hành mô hình chính quyền hai cấp là trụ cột “giữ nhịp” trong quá trình chuyển đổi chính quyền địa phương 2 cấp. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo bộ máy mới đến nay đã vận hành ổn định, bước đầu phát huy hiệu lực, hiệu quả trong quản lý.

3. Thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam

Sáng 21/12, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam tại TP.HCM và Đà Nẵng. Đồng thời, công bố các cơ chế chính sách cơ bản với nhiều ưu đãi cho việc phát triển các trung tâm tài chính quốc tế ở Việt Nam

Xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế là vấn đề được Việt Nam xác định là một trong những đột phá về thể chế, là quyết sách nhằm giải phóng các nguồn lực, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, để nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần đưa nước ta bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường tài chính và bất động sản toàn cầu cho rằng, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế nền tảng để phát triển IFC. Đó là vị trí địa lý chiến lược trên trục giao thương hàng hải, hàng không của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, quy mô GDP khoảng 500 tỷ USD, xếp thứ 33 toàn cầu, cùng mạng lưới quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với 14 quốc gia, trong đó có các cường quốc như Mỹ, Trung Quốc và Nga.

Bên cạnh đó, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể trong hơn ba thập kỷ qua, tạo nền tảng cho việc hình thành một trung tâm tài chính có quy mô và chiều sâu.

Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn. GDP bình quân đầu người của Việt Nam vẫn ở mức thấp, khoảng hạng 120 thế giới, sự hiện diện quốc tế của các ngân hàng Việt Nam còn hạn chế, chủ yếu mới hoạt động tại một số nước láng giềng, chưa có mặt tại các trung tâm tài chính toàn cầu như New York, London, Paris hay Tokyo.

“Việc xây dựng IFC không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà là quá trình hội nhập toàn diện, nhằm đưa vị thế tài chính của Việt Nam tiệm cận với sức mạnh kinh tế thực có”, TS. Hiếu nhấn mạnh.

4. Thí điểm triển khai tiền số

Năm 2025, Quốc hội đã thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số (có hiệu lực từ ngày 1/1/2026), Việt Nam chính thức hợp pháp hóa việc sở hữu và sử dụng tài sản mã hóa. Dấu mốc này đã chấm dứt tình trạng nhiều năm mơ hồ về mặt pháp lý và ước tính khoảng 17 triệu người Việt Nam hiện đang nắm giữ tài sản mã hóa sẽ được công nhận và bảo vệ chính thức theo pháp luật...

Cùng với đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 5/2025/NQ-CP vào 9/9/2025 để triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm, tập trung vào chào bán, phát hành, giao dịch tài sản mã hóa (token) và cung cấp dịch vụ liên quan, nhằm quản lý chặt chẽ, minh bạch, an toàn các loại tài sản số mới nổi này, cho phép doanh nghiệp Việt Nam (TNHH, Cổ phần) tham gia, và nhà đầu tư trong/nước ngoài có thể giao dịch trên nền tảng được cấp phép.

Giới chuyên gia tài chính nhìn nhận việc công nhận tài sản số là một bước tiến quan trọng, song cũng bày tỏ nhiều băn khoăn về khâu triển khai. Bà Lynn Hoang, Giám đốc quốc gia Binance Việt Nam, cho rằng một khung pháp lý minh bạch sẽ giúp củng cố niềm tin thị trường và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành tài sản số.

Trong khi đó, ông Trần Huy Vũ, đại diện Kyber Network nhận định, các quy định thí điểm cho thị trường tiền điện tử vẫn còn thiếu rõ ràng, đặc biệt với hoạt động xuyên biên giới, khiến doanh nghiệp toàn cầu khó xác định ranh giới pháp lý.

5. Bước ngoặt trong xây dựng, thi hành pháp luật

Năm 2025 ghi dấu bước chuyển mang tính bước ngoặt trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật tại Việt Nam, khi hệ thống pháp luật được đổi mới mạnh mẽ để đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới. Điểm nhấn của tiến trình này là việc ban hành và triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, cùng hàng loạt dấu ấn pháp lý liên quan đến Chính phủ số, kinh tế số và Cổng Pháp luật quốc gia.

Ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật, được xác định là một trong “Bộ tứ trụ cột” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2025 xử lý cơ bản vướng mắc pháp luật; đến năm 2028 hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, kinh doanh, đưa môi trường đầu tư Việt Nam vào nhóm dẫn đầu ASEAN; tầm nhìn đến 2045 hình thành hệ thống pháp luật chất lượng cao, tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Việc triển khai Nghị quyết 66 thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ, với Bộ Tư pháp giữ vai trò nòng cốt. Trong năm 2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 140/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 66; Quốc hội thông qua Nghị quyết 197/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, tạo “kiềng ba chân” cho tiến trình cải cách thể chế.

Cùng với đó, hoàn thiện pháp luật về Chính phủ số, kinh tế số trở thành trọng tâm. Nghị quyết 66 nhấn mạnh yêu cầu tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong xây dựng và thi hành pháp luật; ưu tiên xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật và triển khai các đề án ứng dụng AI phục vụ rà soát, kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật.

Đến cuối năm 2025, chương trình cải cách thủ tục hành chính ghi nhận nhiều kết quả rõ nét. Các Bộ, ngành đã trình Quốc hội thông qua 8 dự án luật, cắt giảm 38 ngành nghề kinh doanh có điều kiện; hơn 3.085/4.888 thủ tục hành chính liên quan sản xuất – kinh doanh được đơn giản hóa (đạt 63,1%); 2.371/6.974 điều kiện kinh doanh được cắt giảm. Tính từ đầu năm 2025, 282 thủ tục hành chính bị bãi bỏ, 953 thủ tục được đơn giản hóa và 849 điều kiện kinh doanh được cắt giảm. Đặc biệt, 34/34 địa phương đã công bố danh mục thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính.

Trong bối cảnh đó, ngày 21/12/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 242/CĐ-TTg, yêu cầu hoàn thành tối thiểu 30% cắt giảm điều kiện kinh doanh và 100% thủ tục cho doanh nghiệp thực hiện trực tuyến trước cuối năm 2025; giao Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng cơ chế đặc biệt để xử lý dứt điểm các vướng mắc pháp lý còn tồn tại.

Một dấu ấn pháp lý nổi bật khác trong năm 2025 là việc ra mắt Cổng Pháp luật quốc gia – nền tảng số dùng chung do Bộ Tư pháp xây dựng. Cổng cung cấp hệ thống văn bản pháp luật chính thống, hỗ trợ trợ giúp pháp lý trực tuyến, tiếp nhận phản ánh, góp ý chính sách và tích hợp ứng dụng AI giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật thuận tiện hơn, góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong xã hội.

Có thể nói, năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong xây dựng và thi hành pháp luật, khi tư duy cải cách được chuyển hóa thành hành động cụ thể, đo lường được. Những thay đổi này không chỉ tháo gỡ “điểm nghẽn” thể chế trước mắt mà còn đặt nền móng cho một hệ thống pháp luật hiện đại, minh bạch, trở thành động lực phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.