Đa cấp lừa đảo là vấn đề không mới. Tuy nhiên, ngày càng xuất hiện nhiều ứng dụng đa cấp biến tướng tinh vi nhằm lừa tiền của nhiều người dân. Chúng núp bóng các hình thức mới, mượn danh công nghệ blockchain, tiền điện tử, quyền chọn nhị phân để chiêu dụ những "nhà đầu tư" trẻ tuổi.
Dưới đây là những chia sẻ của Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân - Trưởng bộ môn Thị trường Tài chính, trường Đại học Kinh tế TP. HCM về hiện tượng kinh doanh đa cấp kiểu mới.
Các ứng dụng đa cấp như một cái bẫy, đánh vào tâm lý muốn giàu, đổi đời nhanh của người dân. Ban đầu để tạo niềm tin, các ứng dụng này sẽ trả một mức lãi suất rất cao cho nhà đầu tư. Các nhà đầu tư có thể rút tiền bất cứ lúc nào.
Khi thử với số tiền nhỏ thấy thành công, các nhà đầu tư tăng dần số tiền lên cho đến khi toàn bộ vốn liếng của họ đã nằm trọn trong cái bẫy đa cấp khi nào không hay. Các vụ lừa đảo tiền tỷ đều theo mô thức này. Ví dụ như các sàn Thodex, Coolcat… trả lãi cho các nhà đầu tư hàng tháng, tuần thậm chí hàng ngày với lợi nhuận lên đến 100% một tháng.
Sự thiếu hiểu biết của một bộ phận người dân, kèm theo đó là lòng tham vốn là bản chất của con người khiến họ như những con thiêu thân vướng vào các bẫy lừa đa cấp. Bên cạnh đó là tâm lý bầy đàn, đầu tư theo đám đông. Thấy người khác đầu tư có lời thì mình cũng không muốn là người ngoài cuộc cũng là nguyên nhân khiến họ biết mà vẫn liều một phen.
Bản chất của mô hình lừa đảo đa cấp vẫn là tạo nên niềm tin cho nhà đầu tư khi chi trả lợi nhuận rất cao nhờ vào việc dùng tiền của người mới trả cho người cũ. Tuy nhiên, nó biến tướng hơn nhờ sự phát triển của công nghệ.
Các mô hình đa cấp dễ dàng huy động vốn và biến mất nhanh hơn mà không hề để lại dấu vết. Các sàn lừa đảo ngoại hối Forex, sàn vàng hay mới đây nhất là các sàn tiền kỹ thuật số đa cấp.
Chúng ta không biết chủ ứng dụng thực sự là người nào, ở đâu và đang làm gì, nên việc truy lùng chủ mưu của mô hình lừa đảo công nghệ là cực kỳ khó khăn đối cả với các cơ quan chức năng.
Các ứng dụng lừa đảo đa cấp hiện nay đều theo mô hình Ponzi. Mô hình này chủ yếu lấy tiền người mới để trả cho người cũ và hệ thống phải nở ra như một kim tự tháp. Số lượng người mới tham gia ngày càng nhiều hơn số lượng người chơi cũ thì kim tự tháp mới tiếp tục trụ vững. Nhưng một khi các ứng dụng không thể huy động nhiều người chơi hơn thì ngay lập tức kim tự tháp sẽ đổ vỡ và người chủ sàn sẽ ôm tiền bỏ trốn.
Cam kết trả lãi cao hơn rất nhiều so với mức trung bình. Ví dụ sàn Coolcat cam kết trả lãi 20.000 đồng mỗi ngày cho số tiền một triệu nhà đầu tư bỏ ra. Tức 2% một ngày và khoảng 60% một tháng. Thật không thể hình dung nổi là sàn này làm gì để có thể có mức lợi nhuận cao như vậy để chi trả cho nhà đầu tư.
Mô hình kinh doanh không rõ ràng, thậm chí không công bố mô hình, phương thức kinh doanh để mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư. Các sàn như Coolcat, FNET, Thodex… chỉ cam kết trả lãi mà không tiết lộ mô hình kinh doanh của họ là gì để có thể kiếm được tiền trả lãi cho nhà đầu tư.
Một số khác lại sử dụng các kỹ thuật bánh vẽ như phát triển trí tuệ nhân tạo để tự động giao dịch trên thị trường ngoại hối nhằm mang lại lợi nhuận khủng hàng ngày. Lưu ý là ở các thị trường phức tạp như ngoại hối, vàng và tiền kỹ thuật số thường giá cả sẽ bị chi phối bởi các nhà cái hay cá mập. Các sàn nhỏ lẻ này rất khó để có thể thu lại lợi nhuận cho dù kỹ thuật có tốt đến mấy.
Các dự án đa cấp thường sử dụng các chiêu trò PR, quảng bá, người nổi tiếng để tạo niềm tin cho nhà đầu tư, tạo ra những hình ảnh hào nhoáng như đi siêu xe, ở biệt thự sang trọng, đồng thời sử dụng hình ảnh người nổi tiếng trái phép để xây dựng niềm tin cho các nhà đầu tư có thể kể đến như sàn Wefinex, Raidenbo hay Bitono;
Khuyến mãi thêm nếu nạp tiền hoặc giới thiệu thành viên mới, biến các nhà đầu tư trở thành công cụ để lừa đảo đa cấp. Lưu ý là cần phân biệt giữa mô hình kinh doanh đa cấp (hợp pháp ở Việt Nam và thế giới) và mô hình biến tướng đa cấp để lừa đảo. Như Myaladin, IBG những ứng dụng mua sắm hoàn tiền đến 80% và chi trả hoa hồng nếu giới thiệu người tham gia hệ thống.
Tạo hiệu ứng bầy đàn khi tổ chức các sự kiện lớn, diễn đàn online, offline, đưa ra những nhà đầu tư thành công hiện nay trên sàn với mức lợi nhuận khủng để thôi thúc mọi người tham gia vào hệ thống. Minh chứng cụ thể là tiền điện tử CSE khi quảng bá tại các hội thảo của họ là xây dựng được công nghệ Blockchain 4.0, giao dịch ngay cả khi không có internet.
Người dân cần báo ngay các cơ quan chức năng để họ có những động thái nhằm ngăn chặn hành vi lừa đảo để hạn chế thiệt hại cho những nhà đầu tư đã lỡ tham gia vào hệ thống này.
Tags:
(VNF) - Ngày 27/02/2026 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Tái bảo hiểm Alpha (AlphaRe) chính thức ra mắt thị trường, đánh dấu bước phát triển mới của ngành bảo hiểm Việt Nam trong bối cảnh cấu trúc rủi ro toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng và ngày càng phức tạp.
(VNF) - Đây là một trong 9 chỉ tiêu của Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2020 – 2025 nhưng chưa hoàn thành mục tiêu đề ra.
(VNF) - Đại diện các DN bảo hiểm nhấn mạnh, công nghệ đã trở thành đòn bẩy bứt phá không giới hạn cho các doanh nghiệp bảo hiểm, giúp tái cấu trúc toàn diện mô hình kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
(VNF) - Theo Bộ Tài chính, một số điểm mới đã được đề xuất sửa đổi, bổ sung nhằm khuyến khích phát triển bảo hiểm nông nghiệp như tăng mức đề xuất hỗ trợ, mở rộng đối tượng tham gia…
(VNF) - Chuyên gia bảo hiểm Lê Minh nêu quan điểm, 2025 là một năm ngành bảo hiểm tích luỹ nền tảng, giai đoạn tới sẵn sàng thay đổi cả về chất và lượng để đi xa hơn.
(VNF) - Một khách hàng bị bảo hiểm từ chối chi trả 5,5 tỷ đồng vì 'giấu bệnh hiểm nghèo'. Bài học rút ra là khách hàng cần có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin khi mua bảo hiểm.
(VNF) - TS Lê Bá Chí Nhân cho biết, việc thay đổi toàn diện về sản phẩm trong ngắn hạn chưa đạt kết quả như kỳ vọng nhưng hơn hết, ngành bảo hiểm bảo hiểm nhân thọ cần một sự chuyển đổi toàn diện mới có thể “sáng lên” theo nghĩa lành mạnh và bền vững.
(VNF) - Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ MB Ageas (MB Life) vừa công bố quyết định bổ nhiệm ông Lê Viết Hải giữ chức vụ Tổng giám đốc.
(VNF) - KBank Vietnam đã điều chỉnh tỷ lệ hoàn tiền thẻ tín dụng (cashback) giảm mạnh từ 10% xuống chỉ còn 0,5%, tối đa 1 triệu đồng cho mỗi kỳ sao kê.
(VNF) - Không ít khách hàng bất ngờ khi tài khoản vẫn bị trừ tiền dù thẻ ngân hàng đã được khóa. Đây là một trong những nhầm lẫn phổ biến giữa thao tác khóa thẻ tạm thời và việc hủy thẻ vĩnh viễn.
(VNF) - Theo lãnh đạo MB, với sự tăng trưởng từ dịch vụ bảo hiểm của các thành viên trong năm 2025 thì mảng này được cho sẽ là “enzim”cho nguồn thu của nhà băng này trong năm 2026.
(VNF) - Ngày 6/2/2026 – Techcombank, Techcom Life và IVI Group công bố hợp tác triển khai các giá trị gia tăng (Value-Added Services – VAS) trong chăm sóc sức khỏe trên nền tảng IVIE – Bác sĩ ơi, hướng tới gia tăng trải nghiệm và mức độ gắn kết của khách hàng trong suốt vòng đời hợp đồng bảo hiểm, đồng thời đóng góp vào tầm nhìn hệ sinh thái tài chính - bảo hiểm - y tế số tại Việt Nam.
(VNF) - Prudential Việt Nam (Prudential) tiếp tục khẳng định định hướng phát triển bền vững thông qua việc ưu tiên vận hành theo các giá trị cốt lõi và xây dựng niềm tin dài hạn với cộng đồng.
(VNF) - Thị trường bảo hiểm Việt Nam đang bước vào giai đoạn "thanh lọc" và tái cấu trúc mạnh mẽ. Đây không còn là thời đại của những cuộc chạy đua về số lượng đại lý, mà là kỷ nguyên của những chuyên gia có tư duy hoạch định và khung năng lực chuẩn mực.
(VNF) - Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ MB Ageas (MB Life) đã công bố quyết định bổ nhiệm ông Lê Viết Hải làm tân Chủ tịch Hội đồng thành viên.
(VNF) - Tổng Công ty cổ phần Tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam (VINARE) cho biết, năm 2025 VINARE tăng trưởng doanh thu vượt kế hoạch nhưng cũng đã đảm bảo lợi nhuận. Đây là tiền để nhà tái bảo hiểm quốc gia đạt được các mục tiêu trong giai đoạn 2026 – 2030.
(VNF) - Ông Nguyễn Đức Thắng – Chủ tịch GAMA Global-Vietnam đã có những cảnh báo về các thông tin truyền thông lệch chuẩn, có thể gây hiểu nhầm, hiểu sai về sản phẩm và thị trường bảo hiểm nhân thọ.
(VNF) - Bộ Tư pháp đề nghị Bộ Y tế rà soát sự sai khác giữa Thông tư và Quyết định của Bộ Y tế về tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể do ung thư tuyến giáp để đảm bảo tính hợp lý với tình hình thực tế của bệnh và công nghệ khám, chữa bệnh hiện nay.
(VNF) - Theo đại diện Finlife Việt Nam, mô hình 8 cấp như quảng bá, truyền thông của dự án Thái Sơn TCA đến người tham gia không hẳn mới, đã được nhiều doanh nghiệp trong quá khứ áp dụng nhưng chưa thực sự thành công.
(VNF) - TS Lê Bá Chí Nhân cho rằng, bảo hiểm nhân thọ đang trong giai đoạn điều chỉnh, thanh lọc để có thể đi xa và tăng trưởng bền vững.
(VNF) - Bảo hiểm nhân thọ MB Life mới đây đã tổ chức Hội nghị Tổng kết năm 2025 và Triển khai kinh doanh năm 2026 với chủ đề “Dare To Win – Dám thay đổi để chiến thắng”, đặt mục tiêu bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn sắp tới.
(VNF) - Chuyên gia bảo hiểm phân tích rằng, việc Thái Sơn TCA truyền thông đến người tham gia là nhận “đồng chia hàng tuần, trọn đời” đang có những dấu hiệu vi phạm về pháp luật quảng cáo và bảo vệ người tiêu dùng.
(VNF) - Mặc dù dự án Thái Sơn TCA được giới thiệu là ưu việt nhưng nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu mô hình này có rời xa với bản chất của kinh doanh bảo hiểm nhân thọ và lo lắng khi có nhiều dấu hiệu xây dựng mạng lưới phân phối “đa cấp".
(VNF) - Mô hình bảo hiểm nhân thọ “đồng chia” 2% phân phối dựa trên kỳ vọng dòng tiền nhưng nếu thiếu văn bản pháp lý ràng buộc, thiếu kiểm toán độc lập và truyền thông nhập nhằng giữa quyền lợi hợp đồng với chương trình thưởng có thể nhanh chóng chuyển từ đổi mới sang rủi ro niềm tin, kéo theo hệ lụy cho toàn thị trường.
(VNF) - Ông Nguyễn Anh Tuấn – Chủ tịch HĐQT VINARE cho rằng, để bảo hiểm nông nghiệp là “cứu cánh” cho kinh tế nông thôn rất cần năng lực nhận và chuyển giao rủi ro của tái bảo hiểm, song song với đó là vai trò hỗ trợ của nhà nước.
(VNF) - Ngày 27/02/2026 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Tái bảo hiểm Alpha (AlphaRe) chính thức ra mắt thị trường, đánh dấu bước phát triển mới của ngành bảo hiểm Việt Nam trong bối cảnh cấu trúc rủi ro toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng và ngày càng phức tạp.
(VNF) - Hồ điều hòa Phú Đô là một trong 10 dự án khẩn cấp được UBND TP Hà Nội phê duyệt nhằm giải quyết tình trạng ngập úng kéo dài tại khu vực phía Tây Thủ đô.
