Tại một hội nghị của Bộ Chính trị tổ chức vào ngày 27/1/1986, khi phát biểu kết luận, đồng chí Trường Chinh đã nhấn mạnh rằng “tình hình đang rối ren, phải có những biện pháp cấp bách, các biện pháp cơ bản như đẩy mạnh sản xuất, cải tạo xã hội chủ nghĩa đều rất quan trọng”.
Theo đó, đồng chí Trường Chinh đánh giá: “thị trường đang rối, ta phải xông ra chiếm lĩnh lại thị trường, muốn thế phải cung cấp vũ khí cho anh em, cụ thể là phải giải quyết các vấn đề như phương thức kinh doanh thế nào, giá cả thế nào. Làm chủ và chiếm lĩnh thị trường bằng kinh doanh là chủ yếu hay bằng cấm đoán là chủ yếu. Cần làm rõ: kinh doanh xã hội chủ nghĩa là thế nào thì mới làm được…”. Đó là thời điểm mà Bộ Chính trị đã đồng ý là “cần có nghị quyết của Bộ Chính trị về những biện pháp cấp bách để ổn định tình hình kinh tế, xã hội”.
Năm 1986 có lẽ là năm đặc biệt khó khăn trong lịch sử phát triển của Việt Nam. 10 năm sau khi giành được thống nhất, vì những sai lầm nhất định trong chính sách, nền kinh tế Việt Nam lâm vào cảnh khó khăn, khủng hoảng nghiêm trọng. Trước đó, tháng 6/1985, Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khóa V đã quyết định những mục tiêu, chủ trương và biện pháp lớn nhằm xóa bỏ cơ chế quản lý tập trung quan liêu, bao cấp, thực hiện hạch toán kinh tế, kinh doanh xã hội chủ nghĩa, trong đó vấn đề giá, lương, tiền là yêu cầu cấp bách, là khâu đột phá.
Nghị quyết này được kỳ vọng sẽ “tạo ra sự nhất trí, tin tưởng, phấn khởi của cán bộ, đảng viên và nhân dân, thúc đẩy mạnh tinh thần phấn đấu vươn lên trong sản xuất, kinh doanh của các đơn vị cơ sở, của các cấp, các ngành trong cả nước”. Tuy nhiên, khi đi vào thực hiện, những bất cập đã xuất hiện khi tiến hành đồng thời ba việc lớn, gồm đổi tiền, tổng điều chỉnh giá và điều chỉnh lương với mức độ rất cao. Việc đổi tiền đã phạm nhiều sai lầm, tiếp đó lại làm ngay cuộc tổng điều chỉnh giá và lương với mức độ rất cao trong tình hình kinh tế - xã hội còn rất khó khăn và phức tạp.
Đồng chí Trường Chinh thừa nhận, tình hình kinh tế - xã hội của nước ta đã diễn biến rất phức tạp; giá cả tăng đột biến, nhất là từ giữa tháng 12/1985 đến nay; thị trường càng rối ren hơn; đồng tiền mất giá rất nhanh; bội chi ngân sách và tiền mặt ngày càng lớn; tiền lương thực tế của cán bộ, công nhân, viên chức và lực lượng vũ trang giảm sút; cán bộ, đảng viên, nhân dân xao xuyến, lo lắng, thiếu tin tưởng vào chính sách và sự chỉ đạo kinh tế của Đảng và Nhà nước. Bọn phá hoại, bọn đầu cơ, buôn lậu lợi dụng thời cơ hoạt động ráo riết, làm cho thị trường, giá cả càng thêm rối loạn.
Tình hình đó đòi hỏi phải Đảng và Nhà nước phải đánh giá đúng, có những biện pháp xử lý kiên quyết và đúng đắn, nhanh chóng xoay chuyển tình thế, đưa hoạt động kinh tế - xã hội tiến lên. Trong khó khăn, động lực đổi mới đã được hình thành và đưa tới những thay đổi căn bản trong việc xây dựng Văn kiện đại hội Đảng lần thứ VI vào cuối năm 1986, giờ đây được ghi nhận như là kỳ đại hội mở ra giai đoạn Đổi Mới.
Khái niệm Đổi Mới lần 2 được chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh lần đầu nêu lên trong một lần trả lời phỏng vấn báo chí vào năm 2011. Khi đó, kinh tế Việt Nam đang đối mặt những khó khăn rất lớn và điều ông kỳ vọng là một cuộc Đổi Mới lần 2 sẽ làm thay đổi tình hình. Nhiều năm sau, TS. Lê Đăng Doanh vẫn tiếp tục nói về chủ đề này. Năm 2015, ông đã trả lời báo chí quốc tế về vấn đề này và những năm sau đó vẫn tiếp tục nhiều lần đề cập. Ông nhấn mạnh: “Nếu như cuộc Đổi Mới lần 1 là cuộc Đổi Mới để giải phóng năng lực sản xuất, thì cuộc Đổi Mới lần 2 phải là cuộc Đổi mới toàn diện, cải cách toàn diện cả về thể chế, bộ máy”.
Nhiều chuyên gia cũng bày tỏ quan điểm này nhưng cũng cuối cùng câu chuyện vẫn chỉ dừng lại ở mức các cuộc thảo luận chuyên môn. 15 năm qua, nền kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng và liên tục đối mặt với những thử thách mới, cho tới một ngày tất cả nhận ra rằng Đổi Mới lần 2 là không thể không tiến hành.
Báo cáo tổng kết lý luận và thực tiễn 40 năm Đổi Mới của Đảng nhấn mạnh việc Việt Nam vẫn đang “đứng trước thách thức rất lớn về tụt hậu xa hơn về kinh tế, không thích ứng kịp với biến đổi khí hậu, môi trường suy thoái”. Theo đó, giai đoạn Đổi Mới vừa qua, tốc độ tăng trưởng mỗi một thập niên lại suy giảm so với thập niên trước. Nền kinh tế Việt Nam phát triển chưa ổn định, bền vững, chất lượng tăng trưởng thấp, năng lực cạnh tranh yếu. Nền kinh tế cơ bản còn phát triển theo chiều rộng, chuyển dịch sang phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao còn chậm.
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Đại hội XIV có trọng trách lịch sử xác lập những quyết sách mang tính "bệ phóng" để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước”. Theo đó, thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Không chỉ nêu mục tiêu chung chung, Đảng cũng xác định mục tiêu định lượng cụ thể, theo đó phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm.
Nhớ lại hành trình Đổi Mới của năm 1986, ban đầu cũng chưa ai định nghĩa được “Đổi Mới” một cách rõ ràng, mà phải đến khi văn kiện của Đại hội lần thứ VI được thông qua, mở ra rất nhiều không gian cải cách, đặc biệt là về kinh tế, thì khái niệm Đổi Mới theo cách hiểu đầy đủ nhất mới thực sự thành hình. Và vì thế, với việc Báo cáo chính trị Đại hội XIV xác định “12 định hướng lớn; 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược” cùng với chương trình hành động đã cụ thể hoá các nhiệm vụ có thể triển khai thực hiện ngay. Đặc biệt, Báo cáo xác định thể chế là "điểm nghẽn của điểm nghẽn" nhưng cũng là "đột phá của đột phá", theo đó phải tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, tháo gỡ rào cản, khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển mới.
Theo đó, Việt Nam sẽ “đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị phát triển quốc gia theo hướng hiện đại, minh bạch, trách nhiệm giải trình cao; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ”. Luận điểm này khiến chúng ta nhớ lại quan điểm của TS. Lê Đăng Doanh trước đây về việc “cải cách toàn diện cả về thể chế, bộ máy”.
Những tiếng nói chuyên gia mới nhất cũng ủng hộ cho điều này. Trong cuộc trả lời phỏng vấn mới đây của VietnamFinance, PGS.TS Trần Đình Thiên đã đề cập tới một “nhịp tăng trưởng thăng hoa thứ hai”. Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, Việt Nam cần tạo ra một “nhịp tăng trưởng thăng hoa thứ hai", tương tự như bước ngoặt của năm 1986, khi bắt đầu thừa nhận kinh tế tư nhân và từ đó giúp nền kinh tế trỗi dậy mạnh mẽ. “Nếu như trước đây kinh tế tư nhân mới chỉ được “thừa nhận”, thì nay nó phải được xem là một động lực tăng trưởng quan trọng nhất, cần được thúc đẩy thông qua một hệ thống chính sách thiết kế bài bản", ông Thiên nói.
Tags:
(VNF) -Bộ Tài chính cho biết cả nước hiện còn khoảng 200.000 ha đất chưa được khai thác hiệu quả, tương ứng giá trị khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, gấp ba lần tổng vốn đầu tư công năm 2026. Đây là nguồn lực rất lớn nhưng chưa được chuyển hóa hiệu quả.
(VNF) - Số liệu mới công bố cho thấy, trong 3,5 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại của Việt Nam đã chuyển sang trạng thái nhập siêu gần 7,9 tỷ USD, trong bối cảnh xuất khẩu bắt đầu có dấu hiệu chậm lại từ đầu tháng 4.
(VNF) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu các bộ, ngành không được lấy lý do “đặc thù” để trì hoãn cải cách, đồng thời đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo hướng thực chất, giảm mạnh chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.
(VNF) - Nếu Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ là thành phố thứ 7 trực thuộc Trung ương. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang nhận định Đồng Nai đã hội đủ điều kiện trở thành thành phố.
(VNF) - Ông Đỗ Thành Trung, Phó bí thư Thành ủy Hải Phòng được bầu giữ chức Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng nhiệm kỳ 2026-2031.
(VNF) - Chính phủ trình Quốc hội đề án thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương, định hướng trở thành đô thị lớn, đa trung tâm, chia sẻ chức năng và liên kết phát triển với TP. HCM.
(VNF) - Quốc hội bước vào đợt 2 của kỳ họp thứ nhất từ ngày 20/4, tập trung thảo luận các vấn đề kinh tế - xã hội, ngân sách và đặc biệt là kế hoạch phát triển 5 năm giai đoạn 2026–2030 nhằm xác định mục tiêu, định hướng và nguồn lực cho giai đoạn tới.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số, cho phép lực lượng công an và chính quyền địa phương áp dụng mức phạt tối đa lên tới 100 triệu đồng.
(VNF) -Nhiều vụ án lớn thu hút sự chú ý như: Lê Thị Thùy Trang bị cáo buộc điều hành đường dây đổ trái phép hơn 20.000 tấn rác thải; cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Nam Triệu bị truy tố tội tham ô; Chủ tịch HĐQT Công ty dược Sơn Lâm kháng cáo liên quan hành vi đưa hối lộ và Giám đốc Công ty than Cọc Sáu cùng 11 bị cáo tại Quảng Ninh được hưởng án treo sau xét xử.
(VNF) - Duy trì doanh thu hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm nhưng liên tục thua lỗ, Thép Việt Ý đang nằm trong danh sách doanh nghiệp được cơ quan thuế chú ý khi hiệu quả kinh doanh không tương xứng quy mô.
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất cách tính tiền lương, phụ cấp và hoạt động phí của các nhóm cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương tại các cơ quan theo mức lương cơ sở mới dự kiến tăng từ 1/7.
(VNF) - Về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, Bộ Công Thương cho biết dự kiến giảm từ 565 điều kiện xuống còn 363 điều kiện.
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Nội vụ khẩn trương tham mưu việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trong cả nước và sử dụng đội ngũ cán bộ không chuyên trách.
(VNF) - Trong tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc vừa được công bố nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nước nhất trí đưa hợp tác đường sắt trở thành điểm sáng mới trong hợp tác chiến lược giữa hai nước.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong nhất trí khả năng ký kết Hiệp định liên chính phủ về việc mua bán điện phát thải các-bon thấp xuyên biên giới, tạo khuôn khổ pháp lý, bảo đảm triển khai thành công dự án xuất khẩu điện gió từ Việt Nam sang Singapore.
(VNF) - Trước áp lực từ lạm phát, lãi suất toàn cầu neo cao và biến động địa chính trị, TS. Cấn Văn Lực nhận định dư địa điều hành chính sách của Việt Nam đang thu hẹp dần, đòi hỏi các cơ quan quản lý phải linh hoạt, chủ động hơn trong phối hợp chính sách để vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng.
(VNF) - Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 14-17/4, ngày 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác tiêu biểu giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước.
(VNF) - Tại cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sáng 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Trung Quốc mở cửa tối đa cho hàng hóa của Việt Nam, nỗ lực thúc đẩy thương mại cân bằng, lành mạnh.
(VNF) - Bộ Chính trị vừa thống nhất chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính hiện hữu của tỉnh.
Ban chuyên án Bộ Công an phối hợp với Công an TPHCM xác định, Lê Thị Thùy Trang là “bà trùm” đứng sau hàng loạt công ty tiếp nhận, xử lý chất thải, có nhiều cách thức tinh vi để kiếm tiền tỷ phi pháp.
(VNF) - Công an Điện Biên triệt phá đường dây lừa đảo công nghệ cao xuyên quốc gia, bắt giữ 59 đối tượng sau khi nhóm này lừa hơn 5.000 nạn nhân, chiếm đoạt trên 15 tỷ đồng chỉ trong khoảng 20 ngày.
(VNF) - Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung hai cảng hàng không mới tại Măng Đen và Vân Phong, đồng thời nâng cấp quy mô Cảng hàng không Quảng Trị trong quy hoạch hệ thống sân bay quốc gia giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến 2050.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu dứt khoát đưa cơ sở 2 của bệnh viện Bạch Mai và bệnh viện Việt Đức vào hoạt động trong quý II/2026 sau nhiều năm chậm tiến độ.
(VNF) - HĐND tỉnh Hưng Yên khóa XVIII bầu ông Nguyễn Mạnh Quyền giữ chức Chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031.
(VNF) - Thượng tướng Lê Đức Thái, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, được Bộ Chính trị chỉ định giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa.
(VNF) -Bộ Tài chính cho biết cả nước hiện còn khoảng 200.000 ha đất chưa được khai thác hiệu quả, tương ứng giá trị khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, gấp ba lần tổng vốn đầu tư công năm 2026. Đây là nguồn lực rất lớn nhưng chưa được chuyển hóa hiệu quả.
(VNF) - Với quy mô gần 20ha, dự án được kỳ vọng sẽ hình thành một không gian công cộng lớn ven sông Hồng, ngay khu vực sát chân cầu Thăng Long.
